Ինչո՞ւ են աճում լեռները. գիտնականները միասնական պատասխանի են հանգել — Շեշտ.am (shesht.am)
3 րոպե
Խմբագրություն

Ինչո՞ւ են աճում լեռները. գիտնականները միասնական պատասխանի են հանգել

Լեռների աճը կարող է տևել միլիարդավոր տարիներ, սակայն փաստն այն է, որ դրանք իսկապես աճում են: Սակայն թե ի՞նչն է հենց ազդում այդ գործընթացների վրա, մինչ օրս հարցական է: Նոր հետազոտությունը կարող է օգնել՝ հարցին վերջապես պատասխանելու համար:

Կայլաս, Տիբեթ / © @TripAtom

Ներկայումս լեռների աճը պայմանավորված է երեք հանգամանքներով: Առաջինը տեկտոնական ապարների տեղաշարժն է, ինչպես նաև նրանց «խորացումը» դեպի Երկրի մանթիա: Երկրորդը հիմնված է կլիմայական մաշվածության վրա: Երրորդ հանգամանքը իզոստազիան է. այն գործընթացը, որը լեռներին ստիպում է «լողալ» տաք ու փափուկ մանթիայի բարձունքում: Սակայն դա համարվում է քիչ էական և մասամբ պայմանավորված է երկու այլ հանգամանքներով:

Գիտնականները վերլուծել են ապարների առանձին սահմանների ամրությունը և մոդելավորել են տարբեր ուժեր, որոնք կարող են ազդել տեկտոնական ապարների վրա: Այդ մոդելները համեմատելով Հիմալայների, Անդերի, Սումատրայի և Ճապոնիայի լեռնաշղթաների փաստացի բարձրությունների հետ՝ խումբը եզրակացրել է, որ դեռևս ակտիվ աճող լեռների վրա բարձրությունն ու քաշը շարունակում են հավասարակշռված մնալ ստորգետնյա հսկայական ուժերի հետ: Եթե նրանց ներքո շփումն ու ճնշումը միախառնվում են, նույնը տեղի է ունենում նաև լեռան բարձրության հետ: Այդպիսով՝ լեռների ներքո առկա տեկտոնական ուժերը վերահսկում են, թե ինչքան կարող են դրանք աճել:

Հետազոտողներն օրինակ են բերում՝ նշելով, որ եթե ձեռքը դնենք սփռոցի վրա և երկուսը միասին տեղաշարժենք, ապա միջնամասերում կտորը ծալքեր կտա, որոնք կբարձրանան, ինչպես լեռներ, իսկ ձեռքի շարժմամբ հետ ընթացող կտորի շփումը տեկտոնական ակտիվությունն է:

Մնում է պարզել՝ ճի՞շտ է արդյոք դա նաև լեռների համար, որոնք գտնվում են սուբդուկցիայի (մեկը մյուսի ներքո խորասուզման) գոտիների մոտ: Այդպիսի վայրերում դեռևս հնարավոր է, որ լեռների բարձրությունները սահմանափակված լինեն կլիմայական պայմաններով:

Ամենաընթերցվածը

2 րոպե
Խմբագրություն

Անօդաչու թռչող սարքերի արտադրության գործունեությունն իրականացնելու է «Արտեկ փովեր սիստեմա» ընկերությունը, որը Կառավարության որոշմամբ ներառվել է «Ալյանս» ազատ տնտեսական գոտու շահագործողների ռեեստրում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Թուրքական Բայրաքթարները տեղակայվել են Նախիջևանում վերջերս պաշտոնապես բացված օդանավակայանում: Ադրբեջանցի զինվորականները դրանց կառավարման պատրաստությունը Թուրքիայում են անցել:

2 րոպե
Խմբագրություն

Հունիսի 26-ից մինչև հուլիսի 1-ը հայկական պատվիրակությունը Մոսկվայում մասնակցելու է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ռուսաստանյան ռազմակայանի տեղակայման և գործառնման նպատակով հողատարածքների և անշարժ գույքի փոխանցման հայ-ռուսական միջպետական հանձնաժողովի 13-րդ նիստին:

2 րոպե
Խմբագրություն

Անօդաչու թռչող սարքերի արտադրության գործունեությունն իրականացնելու է «Արտեկ փովեր սիստեմա» ընկերությունը, որը Կառավարության որոշմամբ ներառվել է «Ալյանս» ազատ տնտեսական գոտու շահագործողների ռեեստրում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Թուրքական Բայրաքթարները տեղակայվել են Նախիջևանում վերջերս պաշտոնապես բացված օդանավակայանում: Ադրբեջանցի զինվորականները դրանց կառավարման պատրաստությունը Թուրքիայում են անցել:

2 րոպե
Խմբագրություն

Հունիսի 26-ից մինչև հուլիսի 1-ը հայկական պատվիրակությունը Մոսկվայում մասնակցելու է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ռուսաստանյան ռազմակայանի տեղակայման և գործառնման նպատակով հողատարածքների և անշարժ գույքի փոխանցման հայ-ռուսական միջպետական հանձնաժողովի 13-րդ նիստին:

4 րոպե
Խմբագրություն

Սամվել Բաբայանը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը Հայաստանին տրամադրել է գնված 24 միավոր ՏՈՌ-երից միայն 6-ը, իսկ 6 միավոր ԲՈՒԿ-երից 5-ը չեն աշխատել: Նրա խոսքով` ռուս մասնագետները դրանք վերանորոգելու համար Հայաստան կարող էին գալ միայն նոյեմբերի 3-ին, աշխատանքներն ավարտել` նոյեմբերի 10-ին:

3 րոպե
Խմբագրություն

Կուսակցություններից մեկի Գավառի տարածքային գրասենյակի ղեկավար Ա. Ա.-ն ընտրողներին կաշառք տալու համար նույն գրասենյակի քարտուղար Ս. Զ.-ի՝ Գավառ քաղաքում գտնվող բնակարան է տեղափոխել շուրջ 80 փաթեթ սննդամթերք՝ հանձնարարելով նրան ըստ ցուցակի բաժանել ընտրողներին:

1 րոպե
Խմբագրություն

Հաղորդվում է, որ ապօրինի գույքի բռնագանձման մասին օրենքն առաջին անգամ գործի է դրվել: Վլադիմիր Գասպարյանին և նրա հետ կապված անձանց պատկանող 4 առանձնատուն է բռնագանձվել, 2 բնակարան, 3 հողակտոր, 4 մեքենա, 1 ավտոտնակ: Սերոբ Հարությունյանը և նրա «զինակիցները» զրկվել են 2 բնակարանից, Հյուսիսային պողոտայի 2 կայանատեղիներից, 1 մեքենայից և 1 անշարժ գույքից:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.