423

Մոդելավորումը տեղային միջուկային պատերազմից հետո համաշխարհային սով է կանխատեսել

Գիտնականները մոդելավորել են Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև տարածաշրջանային միջուկային հակամարտության հետևանքները՝ կտրուկ սառեցում, գյուղատնտեսության կոլապս և աննախադեպ զանգվածային սով:

Հնդկական ԱԳՆԻ 3 միջուկային հրթիռի փորձարկում
Հնդկական ԱԳՆԻ 3 միջուկային հրթիռի փորձարկում / © Brilliant Bharat / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Բոլորս բազմիցս լսել ենք միջուկային զենքի կիրառմամբ համաշխարհային պատերազմի սարսափելի հետևանքների մասին. համակարգչային մոդելավորումը մարդկության համար կանխատեսում է ամենադաժան փորձությունները` ընդհուպ մինչև «միջուկային ձմեռ»: Սակայն առկա նաև տեղային նման հակամարտության հավանականություն, օրինակ՝ Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև, որոնց հարաբերությունները ծայրահեղ բարդ իրավիճակում են:

Որոշ տվյալներով՝ միջուկային լիցքերի նման սահմանափակ կիրառումը կունենա հեռահար և ծանր հետևանքներ: Դրանց գնահատականին վերաբերող հետազոտության հեղինակները՝ եվրոպացի և ամերիկացի գիտնականները՝ Պոտսդամի՝ կլիմայի հետազոտության ինստիտուտից Յոհան Ագերմեյերի գլխավորությամբ, համաշխարհային սով են խոստանում նույնիսկ տեղային միջուկային հակամարտության դեպքում:

Իրականում, գործնականում աշխարհի գործող 14 հազար մարտագլխիկները գտնվում են Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի ԶՈՒ-ի տրամադրության ներքո: Պակիստանը և Հնդկաստանն ունեն յուրաքանչյուրը շուրջ 150 մարտագլխիկ, և մոդելավորման համար գիտնականները սահմանել են նրանցից յուրաքանչյուրի համար 50 անգամ ավելի մեծ հզորություն, քան Հիրոսիմայի վրա նետված ռումբը:

Այս դեպքում հեղինակներին չեն հետաքրքրել այդ ամբողջ զինանոցի կիրառման հետևանքով անմիջական զոհերը: Նրանք օգտագործել են ներկայիս կլիմայական և տնտեսական մոդելները, ինչպես նաև գյուղատնտեսության արտադրողականության կանխատեսման մոդելները՝ ավելի հեռահար հետևանքները գնահատելու համար: Գիտնականների գնահատմամբ՝ հակամարտությունը պետք է հանգեցնի մթնոլորտում շուրջ 5 մլն տոննա մուրի արտանետմանը:

Հասնելով ստրատոսֆերային՝ այն արագորեն կտարածվի մոլորակի շուրջբոլորը՝ նվազեցնելով Երկրի մակերեսին հասնող արևի լույսը: Մոդելավորումը ցույց է տալիս, որ համաշխարհային միջին ջերմաստիճանն այդ դեպքում կնվազի 1,8 °C-ով՝ առնվազն 5 տարով: Այն, իր հերթին, կհանգեցնի մարդկությանը կերակրող հիմնական մշակաբույսերի՝ ցորենի, բրնձի, եգիպտացորենի և սոյայի բերթատվության նվազմանը: Այդ ժամանակահատվածում դրանց արտադրությունը կնվազի տարեկան 11%-ով:

Գիտնականները ցույց են տվել, որ բերքատվությունն ամենաշատը կնվազի Եվրոպայի, Ռուսաստանի, Չինաստանի, Կանադայի, ԱՄՆ-ի՝ առավել հյուսիսային շրջաններում: Ամերիկայում եգիպտացորենի արտադրությունը կնվազի 20%-ով, Ռուսաստանում՝ 50: Սակայն առավել շատ կտուժեն հարավային և խիտ բնակեցված երկրները, որոնք ունակ չեն իրենց մեծաթիվ բնակչությանը սննդով ապահովելու համար բավականաչափ ապրանք արտադրել:

Եթե զարգացած երկրներն արգելում են դեֆիցիտային արտադրական ապրանքների արտահանումը, մյուս երկրներում կարող դաժան սով սկսվել: Յագերմեյերի և նրա գործընկերների գնահատմամբ՝ շուրջ 70 երկրներում, հիմնականում ոչ շատ հարուստ, ընդհանուր 1,3 մլրդ բնակչություն ունեցող, բնակչությունն ավելի քան 20%-ով կարող է նվազել: Վտանգված են հատկապես Բանգլադեշը, Եմենը, Սիրիան, Սոմալին, Ռուանդան, Նիգերը և Հոնդուրասը:

Յագերմեյերը նշել է, որ նույնիսկ նման տարածաշրջանային, սահմանափակ միջուկային պատերազմը կունենա ավերիչ՝ ոչ անմիջական հետևանքներ՝ համաշխարհային մասշտաբի: Դրանք կարող են վերածվել այնպիսի սովի բռնկմանը, որին միայն պատմական փաստաթղթերում կարելի էր հանդիպել:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 11:09
Հ. Թումանյան

Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 19:04
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 19:04
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն