Քայլքի, վազքի և հեծանվավազքի ժամանակ Covid-19-ի համար անվտանգ հեռավորությունը, պարզվել է, ավելին է, քան խորհուրդ է տրվում շատ երկրներում
Նախնական զեկույցի տեսքով հրապարակված տվյալները մեկը մյուսի հետևից ընթացող մարդկանց համար ենթադրել են 4-20 մետր հեռավորություն՝ կախված ընթացքի արագությունից:
Լևենյան կաթոլիկ համալսարանի (Բելգիա) և Էյնդհովենի տեխնիկական համալսարանի (Նիդեռլանդներ) գիտնականների համատեղ աշխատությունը ցույց է տվել, որ Covid-19-ի փոխանցման պարագայում անվտանգ հեռավորության որոշման դեպքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել շարժումը և պոտենցիալ վարակվածի և վարակվելու վտանգի ներքո գտնվող մարդկանց դիրքը տարածությունում: Հեղինակները, ինժեներներն ու աերոդինամիկայի ոլորտի մասնագետներն իրենց եզրակացությունները ներկայացրել են հետազոտություններից մեկում հրապարակված նախնական զեկույցում:
Մարդկանց միջև այն հեռավորությունը, որ խորհուրդ են տալիս բժիշկներն ու պաշտոնյաները ներկայիս պանդեմիայի պայմաններում, պայմանավորված է նրանով, որ վիրուսը տարածվում է մանրադիտակային հեղուկ կաթիլներով, որոնք շնչելիս, հազալիս կամ փռշտալիս դուրս են գալիս հիվանդի քթից ու բերանից: Եթե նրան շատ մոտ լինեք, ապա վտանգ կա, որ դրանք կորսաք, կհայտնվեն ձեր դեմքին, ձեռքերին, լորձաթաղանթներին:
Բազմաթիվ երկրներում կիրառվող 1,5-2 մետր հեռավորությունն օգնում է խուսափել դրանից, սակայն փակ միջավայրում կամ երբ քամի չկա, կամ էլ երբ մարդիկ շատ դանդաղ են տեղաշարժվում:
Գիտնականների կողմից արված մոդելավորումը ցույց է տվել, որ վազորդի, հեծանվորդի կամ արագ-արագ քայլող մարդու՝ այսպես կոչված օդային հետագծում հայտնվելիս հայտնվում եք միկրոկաթիլների տիրույթում, որը ձգվում է նրա հետևից, ինչպես գիսաստղի պոչը: Օդի նման սահուն հոսք շարժվող մարդու հետևից միշտ ձևավորվում է, և այդ երևույթը մարզիկներն օգտագործում են. այլ վազորդի հոսքով վազելիս այն նվազեցնում է օդի դիմադրությունը, որը պետք է հաղթահարել: Սակայն եթե վազորդին նման իրավիճակը ձեռնտու է, ապա վարակվելու ցանկություն չունեցող մարդը պետք է հակառակն անի:
Աշխատանքի հեղինակներն օգտվել են մոդելավորման այն տեսակից, որը կիրառվում է շարժման ժամանակ (քայլք, վազք) մարզիկների՝ մեկը մյուսի նկատմամբ արդյունավետ դիրքի (կողք կողքի, հետևում՝ անկյունագծով, անմիջապես հետևում) որոշման համար և դիտարկում է օդի շարժումը: Դրա հետ մեկտեղ նրանք մոդելի օրինակով վերլուծել են մարդու քայլքի ու վազքի ժամանակ միկրոկաթիլների ձևավորումը և տարածումը, որոնք կարող են վիրուսային մասնիկներ կրել:
Ինչպես նշում են գիտնականները, այդ աերոզոլն առանձնանում է ոչ միայն հազալիս կամ փռշտալիս, այլև պարզապես ակտիվ շնչելիս: Ինչքան մեծ են մասնիկները, այնքան շատ վիրուսային մասնիկներ են կրում և իրենց ծանրությունից իջնում են ցած: Բացի այդ՝ կապ ունի ոչ միայն դիմացից ընթացողի արագությունը, այլև հետևից եկողինը. անցնելով շատ մոտ և արագ՝ նա կարող է իր վրա խոշոր մասնիկներ ընդունել:
Նմանապես՝ պետք է հաշվի առնել նաև քամին: Հետազոտողների կողմից ներկայացված անիմացիայի արդյունքների համաձայն՝ առջևից գնացողի «պոչում» շարժվելն առավելագույն վտանգ է պարունակում, մինչև կողքով և անկյունագծով ընթացքը նվազեցնում է այդ վտանգը:
Ստացված արդյունքների հիման վրա հեղինակները եզրակացնում են, որ սովորական քայլքի ժամանակ մեկը մյուսի հետևից տեղաշարժվող մարդիկ պետք է իրարից հեռու լինեն առնվազն 4-5 մետր, վազելիս և հեծանիվը դանդաղ վարելիս այն պետք է կազմի շուրջ 10 մետր, իսկ արագ ընթացքի ժամանակ՝ առնվազն 20 մետր: Բացի այդ՝ եթե ցանկանում եք վազանց կատարել, խորհուրդ է տրվում մանևրին ավելի շուտ նախապատրաստվել և բավականին մեծ աղեղ կազմելով՝ հայտնվել կողքին՝ հնարավորինս հեռու մյուս վազորդից, ում փորձում եք շրջանցել:
Նշվում է, որ աշխատանքի արդյունքները դեռ վերջնական չպետք է համարել. հեղինակներն ընդգծում են, որ աշխատել են պանդեմիայի պայմաններում ավելի վաղ հասանելի դարձնել այն՝ հաշվի առնելով նոր տվյալների կարևորությունը, որոնք կարող են օգնել գիտական հանրության այլ ներկայացուցիչների: Վերջնարդյունքները կարող են փոփոխվել, քանի որ ուսումնասիրությունները և գիտական հրապարակումները դեռևս շարունակվում են:
2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։
Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։
Հայաստանի՝ չեխական L-39 Skyfox ուսումնական ինքնաթիռներ ձեռք բերելու հնարավորության մասին ենթադրությունները կապում են երկու իրադարձության հետ՝ չբացահայտված պատվիրատուի համար չորս մեքենայի արտադրության և Վահագն Խաչատուրյանի՝ Aero Vodochody այցի։ Սակայն այս տեղեկությունները դեռ չեն հաստատում Հայաստանի հետ պայմանագրի առկայությունը։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները