Քայլքի, վազքի և հեծանվավազքի ժամանակ Covid-19-ի համար անվտանգ հեռավորությունը, պարզվել է, ավելին է, քան խորհուրդ է տրվում շատ երկրներում — Շեշտ.am (shesht.am)
7 րոպե
Խմբագրություն

Քայլքի, վազքի և հեծանվավազքի ժամանակ Covid-19-ի համար անվտանգ հեռավորությունը, պարզվել է, ավելին է, քան խորհուրդ է տրվում շատ երկրներում

Նախնական զեկույցի տեսքով հրապարակված տվյալները մեկը մյուսի հետևից ընթացող մարդկանց համար ենթադրել են 4-20 մետր հեռավորություն՝ կախված ընթացքի արագությունից:

Երևում է, թե ինչպես են միկրոկաթիլները շարժվողի հետևից ձգվում օդում և ընկնում հետևից եկողի վրա / © Bert Blocken

Լևենյան կաթոլիկ համալսարանի (Բելգիա) և Էյնդհովենի տեխնիկական համալսարանի (Նիդեռլանդներ) գիտնականների համատեղ աշխատությունը ցույց է տվել, որ Covid-19-ի փոխանցման պարագայում անվտանգ հեռավորության որոշման դեպքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել շարժումը և պոտենցիալ վարակվածի և վարակվելու վտանգի ներքո գտնվող մարդկանց դիրքը տարածությունում: Հեղինակները, ինժեներներն ու աերոդինամիկայի ոլորտի մասնագետներն իրենց եզրակացությունները ներկայացրել են հետազոտություններից մեկում հրապարակված նախնական զեկույցում:

Մարդկանց միջև այն հեռավորությունը, որ խորհուրդ են տալիս բժիշկներն ու պաշտոնյաները ներկայիս պանդեմիայի պայմաններում, պայմանավորված է նրանով, որ վիրուսը տարածվում է մանրադիտակային հեղուկ կաթիլներով, որոնք շնչելիս, հազալիս կամ փռշտալիս դուրս են գալիս հիվանդի քթից ու բերանից: Եթե նրան շատ մոտ լինեք, ապա վտանգ կա, որ դրանք կորսաք, կհայտնվեն ձեր դեմքին, ձեռքերին, լորձաթաղանթներին:

Բազմաթիվ երկրներում կիրառվող 1,5-2 մետր հեռավորությունն օգնում է խուսափել դրանից, սակայն փակ միջավայրում կամ երբ քամի չկա, կամ էլ երբ մարդիկ շատ դանդաղ են տեղաշարժվում:

Գիտնականների կողմից արված մոդելավորումը ցույց է տվել, որ վազորդի, հեծանվորդի կամ արագ-արագ քայլող մարդու՝ այսպես կոչված օդային հետագծում հայտնվելիս հայտնվում եք միկրոկաթիլների տիրույթում, որը ձգվում է նրա հետևից, ինչպես գիսաստղի պոչը: Օդի նման սահուն հոսք շարժվող մարդու հետևից միշտ ձևավորվում է, և այդ երևույթը մարզիկներն օգտագործում են. այլ վազորդի հոսքով վազելիս այն նվազեցնում է օդի դիմադրությունը, որը պետք է հաղթահարել: Սակայն եթե վազորդին նման իրավիճակը ձեռնտու է, ապա վարակվելու ցանկություն չունեցող մարդը պետք է հակառակն անի:

Կադր 4 կմ/ժ (քայլք) արագությամբ ընթացքը և միկրոկաթիլների տեսքով վիրուսային մասնիկների տարածումը ցուցադրող մոդելավորումից / © Bert Blocken

Աշխատանքի հեղինակներն օգտվել են մոդելավորման այն տեսակից, որը կիրառվում է շարժման ժամանակ (քայլք, վազք) մարզիկների՝ մեկը մյուսի նկատմամբ արդյունավետ դիրքի (կողք կողքի, հետևում՝ անկյունագծով, անմիջապես հետևում) որոշման համար և դիտարկում է օդի շարժումը: Դրա հետ մեկտեղ նրանք մոդելի օրինակով վերլուծել են մարդու քայլքի ու վազքի ժամանակ միկրոկաթիլների ձևավորումը և տարածումը, որոնք կարող են վիրուսային մասնիկներ կրել:

Ինչպես նշում են գիտնականները, այդ աերոզոլն առանձնանում է ոչ միայն հազալիս կամ փռշտալիս, այլև պարզապես ակտիվ շնչելիս: Ինչքան մեծ են մասնիկները, այնքան շատ վիրուսային մասնիկներ են կրում և իրենց ծանրությունից իջնում են ցած: Բացի այդ՝ կապ ունի ոչ միայն դիմացից ընթացողի արագությունը, այլև հետևից եկողինը. անցնելով շատ մոտ և արագ՝ նա կարող է իր վրա խոշոր մասնիկներ ընդունել:

Կադր. 14,4 կմ/ժ արագությամբ ընթացքի (արագ վազք) և վիրուսային մասնիկների տարածումը միկրոկաթիլների տեսքով: Երևում է, որ առավել խոշոր և հավանաբար ավելի շատ վիրուսներ կրող կաթիլների քանակն ավելի շատ է (կարմիր), և դրանք հայտնվում են հետագծում գտնվող վազորդի վրա / © Bert Blocken

Նմանապես՝ պետք է հաշվի առնել նաև քամին: Հետազոտողների կողմից ներկայացված անիմացիայի արդյունքների համաձայն՝ առջևից գնացողի «պոչում» շարժվելն առավելագույն վտանգ է պարունակում, մինչև կողքով և անկյունագծով ընթացքը նվազեցնում է այդ վտանգը:

Ստացված արդյունքների հիման վրա հեղինակները եզրակացնում են, որ սովորական քայլքի ժամանակ մեկը մյուսի հետևից տեղաշարժվող մարդիկ պետք է իրարից հեռու լինեն առնվազն 4-5 մետր, վազելիս և հեծանիվը դանդաղ վարելիս այն պետք է կազմի շուրջ 10 մետր, իսկ արագ ընթացքի ժամանակ՝ առնվազն 20 մետր: Բացի այդ՝ եթե ցանկանում եք վազանց կատարել, խորհուրդ է տրվում մանևրին ավելի շուտ նախապատրաստվել և բավականին մեծ աղեղ կազմելով՝ հայտնվել կողքին՝ հնարավորինս հեռու մյուս վազորդից, ում փորձում եք շրջանցել:

Նշվում է, որ աշխատանքի արդյունքները դեռ վերջնական չպետք է համարել. հեղինակներն ընդգծում են, որ աշխատել են պանդեմիայի պայմաններում ավելի վաղ հասանելի դարձնել այն՝ հաշվի առնելով նոր տվյալների կարևորությունը, որոնք կարող են օգնել գիտական հանրության այլ ներկայացուցիչների: Վերջնարդյունքները կարող են փոփոխվել, քանի որ ուսումնասիրությունները և գիտական հրապարակումները դեռևս շարունակվում են:

Ամենաընթերցվածը

2 րոպե
Խմբագրություն

Իրանական աղբյուրը տեղեկացնում է, որ Թուրքիան ու Բաքուն մտադրություն են ունեցել հանկարծակի հարձակում ձեռնարկել Հայաստանի Սյունիքի մարզի վրա, որպեսզի արգելափակեն Իրանի ճանապարհը դեպի Եվրոպա:

5 րոպե
Խմբագրություն

Մատակարարված ժամկետնանց հրթիռների մի մասը չեն կրակվել և դուրս են հանվել հաշվեկշռից, իսկ մնացածն ընդհանրապես չեն կիրառվել, այդ թվում՝ 44-օրյա պատերազմի ժամանակ:

1 րոպե
Խմբագրություն

Հաղորդվում է, որ Իրանի հետ սահմանին Թուրքիան կենտրոնացրել է նաև ռմբակոծիչներ և Բայրաքթար անօդաչուներ:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.