Գիտնականը պատմել է մարդկանց մասին, ովքեր անհայտ պատճառներով կորոնավիրուսով չեն վարակվում
Արդյո՞ք աշնանը Covid-19-առավել բարդ ընթացք կունենա, կա՞ն մարդիկ, ովքեր վարակվել են կորոնավիրուսով, բայց օրգանիզմն ինչ-որ պատճառով հակամարմիններ չի արտադրել: Այս և բազմաթիվ այլ հարցերի անդրադարձել է գիտնական-բժիշկ Արեգ Թոթոլյանը:
ՌԴ Գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Սանկտ Պետերբուրգի գլխավոր իմունաբան և Պաստյորի անվան համաճարակաբանության և միկրոկենսաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի ղեկավար Արեգ Թոթոլյանը պատմել է SARS-CoV-2-ի առանձնահատկությունների և նրա հետ կապված մի շարք հարցերի մասին, որոնք մինչ օրս հասկանալի չեն մասնագետների համար:
Նրա խոսքով՝ բժիշկները դիտարկում են 200 հոգանոց խմբի, ովքեր կորոնավիրուսային վարակ են տարել, որոնց մոտ, սակայն, հակամարմիններ չեն ձևավորվել (դրանց առկայությունը խոսում է վիրուսով վարակված լինելու մասին): Թոթոլյանը նշել է, որ այդպիսի պացիենտներն ավելի շատ են, քան սպասվում էր: Սովորաբար հակամարմինները չեն առաջանում իմունային անբավարարության դեպքերում, բայց պոպուլյացիայում այդպիսինները քիչ են: Իսկ կորոնավիրուսից առողջացածների շրջանում նման դեպքերը շատ են: Գիտնականի խոսքով՝ սա մանրամասն հետազոտության անհրաժեշտություն է առաջացնում, ինչն իրենք իրականացնում են:
Թոթոլյանն ուշագրավ է համարել այն, որ որոշ մարդիկ SARS-CoV-2-ի նկատմամբ առավել դիմակայուն են. մասնավորապես՝ խոսքը բժիշկների մասին է, ովքեր ամիսներով աշխատել են «կարմիր գոտում», շփվել են հարյուրավոր վարակվածների հետ: Հետազոտության արդյունքում նրանց մոտ հակամարմիններ չեն հայտնաբերվել:
Իմունաբանի խոսքով՝ ռեզիստենտության ցուցիչներն անհրաժեշտ է ուշադիր զննել: Այստեղ կարող է գտնվել վարակի դեմ պայքարի ունիվերսալ միջոցի վերաբերյալ հարցի պատասխանը, որը պատվաստանյութի համեմատ ավելի մատչելի կլինի և արագ կստացվի:
Թոթոլյանը մեկնաբանել է նաև Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինի հայտարարությանն այն մասին, որ ՌԴ մայրաքաղաքի պացիենտների շուրջ 60 տոկոսը «բախվել է վիրուսին»: Գիտնականը համաձայնել է դրա հետ, բայց թե հանգեցրե՞լ է դա պաշտպանության՝ դեռևս պետք է պարզել: Գիտնականի խոսքով՝ եթե հումորալ իմունիտետի գնահատման համար կա սովորական թեստ, ապա բջջային իմունիտետի համար (մասնավորապես՝ T բջջային) զանգվածային հետազոտությունների արդյունքում գնահատման ընդհանուր միջոց չկա: Նա նաև հայտնել է, որ Մոսկվայում իմունային «շերտը» դեռևս ուսումնասիրվում է, առաջիկա օրերին հնարավոր է լինեն հստակ տվյալները: Սանկտ Պետերբուրգում Covid-19-ի նկատմամբ իմունիտետ ձեռք է բերել բնակչության 26%-ը: Թոթոլյանի խոսքով՝ սա փոքր թիվ է՝ տարածաշրջանը համաճարակից պաշտպանելու համար:
Գիտնականն ընդգծել է, որ SARS-CoV-2-ով վարակվելու վտանգն աշնանն է բարձր, ընդ որում՝ ավելի բարդ ընթացքով, քան գարնանն էր: Բայց սեզոնային վարակների հետ Covid-19-ի դրսևորման մասին դեռևս գիտական բացատրություն տրված չէ: Հայտնի չէ, թե ինչպես կտանեն վարակը նրանք, ովքեր պահպանել են մեկուսացման կանոնները, քանի որ նրանք մշտապես տանը նստած չեն կարող մնալ: Գիտնականը քիչ հավանական է համարել, որ այս անգամ իշխանությունները խիստ սահմանափակումներ կմտցնեն, քանի որ առողջապահական համակարգն արդեն մի շարք միջոցներ է ձեռնարկել, որոնք կծառայեն նաև ապագայում:
Ռուսաստանում զանգվածային պատվաստման մասին Թոթոլյանը նշել է, որ պետք է ձգտել 90-95% իմունիզացման, ընդ որում՝ հնարավորինս արագ: Դրա համար նա երկու տարբերակ է նշել՝ բնական (վարակվելու միջոցով) և արհեստական (պատվաստում): Նրա խոսքով՝ գործնականում երկուսն էլ կիրառվում են:
Ակադեմիկոսի խոսքով՝ հակատուբերկուլյոզային պատվաստումն իսկապես ընդունակ է թեթևացնելու Covid-19-ի ընթացքը և նույնիսկ պաշտպանելու վարակվելուց: Այն աշխատում է բջջային իմունիտետի միջոցով՝ պաշտպանելով նաև այլ պաթոգեններից, կատարում է իմունոմոդուլյատորի դեր, կիրառվում է միզապարկի քաղցկեղի բուժման համար: Հայտնի է, որ մահացությունները կապված են ոչ թե վիրուսային վարակի, այլ դրա բարդացումների հետ: Covid-19-ով վարակվածների մահացության պատճառների առաջին տեղում երկկողմանի թոքաբորբն է՝ թոքերի բարձր մակարդակի վնասմամբ, որն առաջանում է վիրուսային և բակտերային վարակի համադրմամբ: Թոթոլյանի խոսքով՝ ԲՑԺ պատվաստումը պաշտպանում է նաև բարդացումներից:
Հակատուբերկուլյոզային պատվաստման և Covid-19-ից մահացության միջև կապի մասին բազմիցս հայտարարել են նաև այլ գիտնականներ: Նյու Յորքի գիտական խումբն ավելի վաղ համեմատել էր ԲՑԺ պատվաստումը տարբեր երկրներում և հայտնաբերել, որ այդ առնչությամբ պետական քաղաքականություն չունեցող երկրներում (օրինակ՝ Նիդեռլանդներ, Իտալիա, ԱՄՆ) ավելի շատ են տուժում համավարակից, քան այն երկրներում, որտեղ այդ պատվաստանյութը վաղուց և պարբերաբար է կիրառվում:
Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։
Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։
Մոնղոլիայի նախագահ Ուխնաագիյն Խուրելսուխը նոյեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ մտադիր է հեռանալ պաշտոնից։ Նա հերքել է պետական երկաթուղու նախագծից անձնական օգուտ ստանալու մեղադրանքը։ Հրաժարականը պետք է հաստատի խորհրդարանը։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա