Պարզվել է, թե ինչու է SARS-CoV-2-ը հոտառության կորուստ առաջացնում — Շեշտ.am (shesht.am)
4 րոպե
Խմբագրություն

Պարզվել է, թե ինչու է SARS-CoV-2-ը հոտառության կորուստ առաջացնում

Հոտերի նկատմամբ զգացման կորուստը՝ անոսմիան, Covid-19-ով վարակվածության ամենահայտնի ախտանշաններից է. այն առաջանում է հոտառական էպիթելիայի օժանդակ բջիջների վնասման հետևանքով:

Անոսմիան Covid-19-ի ամենահայտնի ախտանշաններից է / © Chip Somodevilla, Getty Images

Քիթ-կոկորդ-ականջաբան բրիտանացի մասնագետներն ավելի վաղ հայտնաբերել էին, որ Covid-19 կորոնավիրուսային վարակն ուղեկցվում է հոտառության կորստով (անոսմիա): Այդուհետ՝ այդ ախտանշանը համարվել է վաղ շրջանում կորոնավիրուսի ախտորոշման կարևոր նախապայմաններից մեկը: Նույնիսկ բարձր ջերմությունն է ավելի քիչ հանդիպում վարակվածների մոտ, քան՝ անոսմիան: Միևնույն ժամանակ՝ վերականգնումն առավել արագ է տեղի ունենում, քան վիրուսային այլ հիվանդությունների դեպքում, որոնք վնասում են հոտառական նեյրոնները:

Այժմ Հարվարդի ֆիզիոլոգները պարզել են, թե ինչպես է SARS-CoV-2-ը հոտառության կորուստ առաջացնում: Այդ նպատակով Բլավատնիկի ինստիտուտի պրոֆեսոր Ռոբերտ Դատայի խումբը վերլուծել է քթի խոռոչի վերին հատվածի բջիջների ակտիվ գեները՝ առաջին հերթին՝ ACE2-ը և TMPRSS2-ը, որոնք անհրաժեշտ են կորոնավիրուսի ամրացման և ներս սողոսկելու համար:

Պարզվել է, որ նեյրոններում այդ գեները չեն արտահայտվում, բայց ակտիվ են հոտառական էպիթելիայի այլ՝ հենակետային և բազալային բջիջներում, որոնք օժանդակ դերակատարում ունեն: Հենակետային բջիջները «պարուրում են» ռեցեպտորային նեյրոնները՝ նրանց հաղորդելով ֆիզիկական և մետաբոլային աջակցություն: Բազալային բջիջներն ունեն ցողունային նշանակություն՝ ապահովելով վնասված էպիթելերի վերականգնումը: Նրանցում ACE2-ը և TMPRSS2-ը արտադրվում են այնպես, ինչպես և ստորին շնչուղիների բջիջներում, որոնք SARS-CoV-2-ի հիմնական թիրախն են:

Հեղինակները նաև հետազոտել են լաբորատոր մկների ուղեղի հոտառական կենտրոնի բջիջներում գեների արտահայտումը: Այդ նեյրոններում ACE2-ը նույնպես ոչ ակտիվ է մնում, թեև արտադրվում է նրանց հետ կապված անոթների բջիջներում: TMPRSS2-ը չի արտահայտվել ոչ այստեղ, ոչ էլ՝ մյուսներում:

Այդպիսով, Covid-19-ի պարագայում հայտ եկող անոսմիայի պատկերն առավել պարզ է դարձել: Պարզվել է, որ վիրուսը կարող է խախտել ռեցեպտորների աշխատանքը՝ վնասելով հոտառական էպիթելիայի օժանդակ բջիջները: Հիվանդության ժամանակ նկատվող մի շարք այլ նյարդաբանական ախտանշաններ կարող են կապ ունենալ ոչ թե նեյրոնների վնասման, այլ նրանց աշխատանքն ապահովող և, առաջին հերթին, արյունատար անոթների բջիջների վնասման հետ:

Ամենաընթերցվածը

1 րոպե
Խմբագրություն

Նախորդ օրը կորոնավիրուսից մահացել է 5 մարդ, առողջացել են 96-ը: Փաստացի բուժում ստացող պացիենտների թիվը դարձել է 6793:

8 րոպե
Խմբագրություն

Արդյո՞ք աշնանը Covid-19-առավել բարդ ընթացք կունենա, կա՞ն մարդիկ, ովքեր վարակվել են կորոնավիրուսով, բայց օրգանիզմն ինչ-որ պատճառով հակամարմիններ չի արտադրել: Այս և բազմաթիվ այլ հարցերի անդրադարձել է գիտնական-բժիշկ Արեգ Թոթոլյանը:

1 րոպե
Խմբագրություն

Նախորդ օրը Covid-19-ից մահացել է 6 մարդ, առողջացել են 125-ը: Փաստացի բուժում է ստանում 6871 պացիենտ:

2 րոպե
Խմբագրություն

Քաղաքում բացված խաղատունը դարձել էր ինքնասպանությունների ու հաշվեհարդարների պատճառ. հաղորդվում է, խաղատան սեփականատերը կապ ունի կուլիկամցի 27-ամյա երիտասարդի սպանության հետ, ինչի համար նրանից վրեժ են լուծել՝ այրելով հյուրանոցն ու տները: Բախումները դեռ շարունակվում են:

1 րոպե
Խմբագրություն

Նախորդ օրը կորոնավիրուսից մահացել է 5 մարդ, առողջացել են 96-ը: Փաստացի բուժում ստացող պացիենտների թիվը դարձել է 6793:

1 րոպե
Խմբագրություն

Հայաստանում նախորդ օրը կորոնավիրուսից մահացել է 2 մարդ, առողջացել են 706-ը: Փաստացի բուժում է ստանում 7263 պացիենտ:

2 րոպե
Խմբագրություն

102-րդ ռազմաբազայի ուղղաթիռների թռիչքի վերաբերյալ մեկնաբանություն դեռևս չկա, սակայն ռազմական փորձագետը մեզ հայտնեց, որ դա ցուցադրական նշանակություն ունի՝ ի պատասխան թուրքական կողմի հայտարարությունների:

3 րոպե
Խմբագրություն

Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի անունից տարածված հայտարարությունում Բաքվի իշխանություններին «կարմիր քարտ» են ցույց տվել, սպառնացել ջնջել աշխարհի քարտեզից: Հիշատակել են սիոնիստների հետ համագործակցությունը, Նախիջևանի հարցում Իրանից կախվածությունը:

7 րոպե
Խմբագրություն

Հայաստանի նախկին վարչապետ, ներկայումս Հայ-ռուսական սլավոնական համալսարանի ռեկտոր Արմեն Դարբինյանն անդրադարձել է Մարգարիտա Սիմոնյանի կոչին՝ ուղղված ՀՀ իշխանություններին: Մեր ընթերցողին պատասխանը ներկայացնում ենք հայերեն թարգմանությամբ:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.