525

Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են ավելորդ քաշ ունեցողները ծանր տանում Covid-19-ը

Մկների վրա արված փորձարկումները ցույց են տվել, որ ճարպակալումն առաջացնում է ACE2 սպիտակուցի բարձր էքսպրեսիա. հենց այն է SARS-CoV-2-ն օգտագործում բջջի մեջ սողոսկելու համար: Դա կարելի է համարել բացատրություն, թե ինչու են ավելորդ քաշ ունեցողներն առավել ծանր տանում Covid-19-ը:

Ավելորդ քաշ ունեցողները Covid-19-ը ծանր են տանում
Ավելորդ քաշ ունեցողները Covid-19-ը ծանր են տանում / © AFP RFI / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Բարձր տարիքը, ծխելը, ավելորդ քաշը և խրոնիկ հիվանդությունների առկայությունը (մասնավորապես՝ սիրտ-անոթային համակարգի, շաքարային դիաբետ) նոր տեսակի կորոնավիրուսով վարակված պացիենտների համար մահացության և բարդացումների վտանգի հիմնական հանգամանքներն են: Ավելի վաղ ԱՄՆ-ի գիտնականները համարել են, որ Covid-19-ի ծանր ընթացքով հոսպիտալացվածների շարքում ավելի հաճախ են հանդիպում ճարպակալությամբ տառապողները:

Ներկայումս Կանադայից և Արաբական Միացյալ Էմիրություններից կենսաբանները որոշել են պարզել, թե ինչով է պայմանավորված Covid-19-ով վարակվածների համար հիվանդության ծանր դեպքերի հաղթահարումը, և հաստատել են, որ գերերի օրգանիզմը ռեցեպտորների բարձր քանակ է մշակում, որոնք անհրաժեշտ են SARS-CoV-2-ին՝ առողջ բջիջների մեջ սողոսկելու համար: Հետազոտությունը դեռևս գրաքննություն չի անցել:

Աշխատության հեղինակները նշում են, որ ավելի վաղ ցույց է տրվել, որ բջիջ-տիրոջ մեջ մուտք գործելու համար SARS-CoV-2-ն օգտագործում է 2-րդ անգիոթենզինփոխակերպող ֆերմենտներին (մեմբրանային սպիտակուց ACE2): Նրանք փորձել են նկարագրել, թե ինչպես է SARS-CoV-2-ը խախտում տիրոջ մոտ լիպիդների նյութափոխանակության ուղիները և ինչպես է ապակարգավորված լիպոգենեսը (ճարպերի կուտակման գործընթաց) ազդում ACE2-ի կարգավորման վրա, հատկապես գիրանալու դեպքում:

Հեղինակների խոսքով՝ հանրամատչելի տրանսկրիպտոմային տվյալների կրկնակի վերլուծության օգնությամբ առաջին անգամ բացահայտվել է, որ SARS-CoV-2-ով վարակված թոքերի էպիթելային բջիջները ցուցաբերում են այն գեների բարձր կարգավորում, որոնք կապված են լիպիդների նյութափոխանակության հետ, ներառյալ SOC3 գենը, որը մասնակցում է բորբոքման կարգավորմանը և լեպտինի ազդանշանների փոխանցման զսպմանը:

Գիտնականները փորձարկում են արել 16 լաբորատոր մկների վրա, որոնց բաժանել են 2 հավասար խմբի: Հայտնաբերվել է, որ առաջին խմբի՝ ճարպակալմամբ տառապող կրծողների օրգանիզմը ավելորդ քաշ չունեցող մկների խմբի հետ համեմատ ավելի շատ ACE2 ֆերմենտներ է արտադրել, որոնց հետ փոխգործակցում են կորոնավիրուսի S սպիտակուցները: Ընդ որում՝ դա ավելի շատ նկատվել է թոքերի հյուսվածքներում: Այդպիսով, վիրուսն իր տիրապետության տակ օրգանիզմ ներթափանցելու ավելի շատ ուղիներ է ունեցել:

Հետազոտության հեղինակները ենթադրել են, որ նման գործընթացը կարող է դիտարկվել նաև դիաբետով հիվանդների օրգանիզմում և արյան մեջ խոլեստերինի բարձր քանակ ունեցողների մոտ: Կենսաբանները նախատեսում են դա պարզել հետագա հետազոտություններում:

Ավելի վաղ Լոնդոնի կայսերական քոլեջից պրոֆեսոր Պիտեր Օպենշոուն նշել է, որ, ամենայն հավանականությամբ, ներքին օրգանների շուրջը ճարպի ավելացումն ուժեղացնում է Covid-19-ի առաջացրած «ցիտոկինային փոթորիկը»: Հիպերցիտոկինեմիան չվերահսկվող բորբոքային ռեակցիա է, որն առաջացնում է օրգանիզմի սեփական հյուսվածքների վնասում:

Վիրուսի դեմ պայքարելու համար օրգանիզմը սկսում է առանձնացնել ցիտոկինների մոլեկուլները, որոնք ապահովում են բջիջների՝ ինտերֆերոնների, ինտերլեյկինների, հեմոկինի և այլնի միջև փոխազդեցությունները: Ցիտոկինի ազդեցությամբ բջիջը սկսում է արտադրել այլ ցիտոկիններ. սկսվում է այսպես կոչված ցիտոկինային փոթորիկ, որը կարող է հանգեցնել բազմաօրգանային անբավարարության, հիպերֆերիտինեմիայի, ինչպես նաև մահվան:

Բացի այդ՝ նախորդ հետազոտությունները ցույց են տվել, որ գիրացած մարդիկ սկզբունքորեն հաճախ են տառապում բարդացումներից կամ մահանում վարակային հիվանդություններից, ինչպիսին գրիպն է: Ավելորդ քաշը նաև դժվարացնում է թթվածնի ներշնչումը, իսկ դրա անբավարարության պատճառով հյուսվածքների և օրգանների մոտ դիտվում է դիսֆունկցիա: Բոլոր այդ հանգամանքներն ընդհանուր առմամբ կարող են բացատրել, թե ինչու են ավելորդ քաշ ունեցող պացիենտները Covid-19-ն ավելի ծանր տանում:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 10, 12:09
Հ. Թումանյան

Արյան բազմաթիվ քննությունների արդյունքները քիչ են կախված վերջին սնունդից անցած ժամանակից։ Հարավային Կորեայում անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ քաղցած մնալու պահանջը կարող է տարբեր լինել՝ կախված ստուգվող ցուցանիշից։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 10, 11:31
Հ. Թումանյան

Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հոկտեմբերի 9-ին Թուրքմենստանում կայացած Անկախ պետությունների համագործակցության (ԱՊՀ) գագաթնաժողովում առաջարկել է ստեղծել «ԱՊՀ+1» ձևաչափ։ Այն նախատեսում է Իրանի և ԱՊՀ երկրների համագործակցության ընդլայնում՝ էներգետիկայի, առևտրի, տրանսպորտի, ներդրումների ու տեխնոլոգիաների ոլորտներում։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 11, 22:04
Հ. Թումանյան

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։

Հոկտեմբերի 12, 00:18
Հ. Թումանյան

Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հ. Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն