Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են Covid-19-ով վարակվածները կորցնում հոտառությունը — Շեշտ.am (shesht.am)
4 րոպե
Խմբագրություն

Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են Covid-19-ով վարակվածները կորցնում հոտառությունը

Հոտառության կորուստը սովորաբար տեղի է ունենում, երբ քիթը փակ է: Իսկ այս դեպքում պատճառն այլ է. վարակի ներթափանցման դեպքում քթի՝ հոտառության համար պատասխանատու հատվածը փակվում է այտուցված փափուկ հյուսվածքներով ու լորձով:

Հոտառական համակարգ / © medicalstocks/iStock/Getty Images Plus

Covid-19-ին բնորոշ ախտանշաններից մեկն անոսմիան է՝ հոտառության կորուստը: Սովորաբար դա պայմանավորված է լինում քթի հագեցվածությամբ, սակայն կորոնավիրուսային վարակով պացիենտները կարող են քթով շնչել և հոտ չզգալ: Մի քանի շաբաթ տևած հետազոտություններից հետո գիտնականները ներկայացրել են այդ երևույթի մոդելը:

Ստանալով Covid-19-ի պատճառով անոսմիա ունեցող մարդկանց քթի և խոռոչի համակարգչային տոմոգրաֆիայի պատասխանները՝ գիտնականները պարզել են, որ քթի այն հատվածը, որը պատասխանատու է հոտառության համար, փակվում է այտուցված փափուկ հյուսվածքներով ու լորձով: Քթի և խոռոչի մյուս հատվածում փոփոխություն տեղի չի ունենում, այդ պատճառով քթով շնչելու խնդիր չի առաջանում:

Հայտնի է, որ կորոնավիրուսն օրգանիզմը վարակում է վերին շնչուղիներում առկա բջիջների մակերեսներին ACE2 ռեցեպտորների ամրակցման միջոցով: TMPRSS2 սպիտակուցը բջջի մեջ սողոսկելու հարցում աջակցում է վիրուսին: Հայտնվելով բջջի ներսում՝ վիրուսը կարող է բազմանալ՝ առաջացնելով իմունային համակարգի բորբոքային պատասխան:

Ի սկզբանե ենթադրվել է, որ վիրուսը կարող է վարակել և վնասել հոտառական նեյրոններին (բջիջներ, որոնք հոտի մոլեկուլի ազդանշանը փոխանցում է ուղեղի այն հատվածին, որտեղ այդ ազդանշանը վերափոխվում է հոտի): Սակայն միջազգային հետազոտական խմբի աշխատանքի արդյունքները ցույց են տվել, որ հոտառական նեյրոնների վրա ACE2 բջիջներ չկան: Սակայն առկա են այսպես կոչված սուստենտակուլյար բջիջների վրա, որոնք աջակցում են հոտառական նեյրոններին:

Գիտնականները ենթադրում են, որ հենց այդ բջիջների վնասումն է առաջացնում իմունային պատասխան և այտուց, բայց հոտառական նեյրոններին չի դիպչում: Երբ իմունային համակարգը հաղթահարում է վիրուսը, այտուցն անկում է, և հոտի մոլեկուլները կրկին կարող են հասնել չվնասված ռեցեպտորների մոտ:

Հոտառական նեյրոն (վարդագույն) և հոտի ռեցեպտորներ / © Steve Gschmeissner/Getty Images

Լուրջ զարգացումների դեպքում բորբոքված գոտին ամեն դեպքում այլ բջիջների կարող են վնասել: Այդ դեպքում հոտառության վերականգնումը դանդաղ է ընթանում, ուստի հոտառական նեյրոններին ժամանակ է պետք՝ ցողունային բջիջները պահուստից դեպի քթի լորձաթաղանթը վերագեներացնելու համար:

Նախնական առողջացումը հաճախ կապված է հոտառության խախտման՝ պարոսմիայի հետ, երբ նյութերն այնպիսի հոտ չունեն, ինչպես նախկինում: Օրինակ՝ այդպիսի խնդիրներ ունեցողներից շատերը սուրճի հոտի փոխարեն կեղտաջրի հոտ են զգում:

Լավ լուրն այն է, որ հոտառական նեյրոնները կարող են վերագեներացվել: Հնարավոր է այդ վերագեներացիան օգտագործել և ուղղել «քթի ֆիզիոթերապիայի»՝ հոտի մարզման օգնությամբ:

Ամենաընթերցվածը

4 րոպե
Խմբագրություն

Ucom-ի բոլոր ծառայություններն այս պահին խափանված են։ Օգտատերերն ահազանգում են կրած վնասների մասին։ Նախարար Հակոբ Արշակյանը հայտնել է, որ խնդիրն այս պահին լուծվում է:

6 րոպե
Խմբագրություն

Այլմոլորակային զարգացած քաղաքակրթությունների ազդանշանների բացակայությունն, իրականում, մարդկության և ժամանակակից քաղաքակրթության համար շատ վատ նորություն է:

18 րոպե
Խմբագրություն

Գոյություն ունեն հրատարակություններ, որոնք ժամանակին են ընկնում ձեռքն ու օգնում են կյանքի այս կամ այն իրավիճակում: Հատուկ այդ դեպքերի համար պատրաստվել է գրքերի հավաքածու, որոնք արժե կարդալ, եթե դեռ 30 տարեկան չեք:

4 րոպե
Խմբագրություն

Ucom-ի բոլոր ծառայություններն այս պահին խափանված են։ Օգտատերերն ահազանգում են կրած վնասների մասին։ Նախարար Հակոբ Արշակյանը հայտնել է, որ խնդիրն այս պահին լուծվում է:

6 րոպե
Խմբագրություն

Այլմոլորակային զարգացած քաղաքակրթությունների ազդանշանների բացակայությունն, իրականում, մարդկության և ժամանակակից քաղաքակրթության համար շատ վատ նորություն է:

3 րոպե
Խմբագրություն

Կլիմայական փոփոխությունները մեծացնում են բազմամյա սառույցների միջից սիբիրյան խոցի, հնագույն էկոհամակարգերի մասնիկների՝ բակտերիաների ու վիրուսների «ազատագրման» վտանգը:

1 րոպե
dev

Առցանց քարտեզում կարող եք տեսնել Ձեր շենքում կամ հարևանությամբ գտնվող, կորոնավիրուսով վարակված ինքնամեկուսացվածների թիվը:

14 րոպե
Խմբագրություն

Ինչի՞ համար են իրականում հաճախորդների բոնուսային քարտեր, իրերի պահման խցիկներն ու հակաառևանգման դարպասները, ի՞նչ է կանացի ապրանքների «վարդագույն հարկը», սայլակների կառուցվածքի իրական նշանակությունն ու այլ հնարքներ, որոնց մենք գնումներ կատարելիս ուշադրություն չենք դարձնում:

1 րոպե
Խմբագրություն

Հունիսի 11-ի լույս 12-ի գիշերը Հայաստանում ուժգին ամպրոպներ են որոտացել: Գեղեցիկ, բայց, միաժամանակ, ահաբեկող պատկերը լուսանկարել են օգտատերերը:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.