Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են Covid-19-ով վարակվածները կորցնում հոտառությունը — Շեշտ.am (shesht.am)
4 րոպե
Խմբագրություն

Գիտնականները պարզել են, թե ինչու են Covid-19-ով վարակվածները կորցնում հոտառությունը

Հոտառության կորուստը սովորաբար տեղի է ունենում, երբ քիթը փակ է: Իսկ այս դեպքում պատճառն այլ է. վարակի ներթափանցման դեպքում քթի՝ հոտառության համար պատասխանատու հատվածը փակվում է այտուցված փափուկ հյուսվածքներով ու լորձով:

Հոտառական համակարգ / © medicalstocks/iStock/Getty Images Plus

Covid-19-ին բնորոշ ախտանշաններից մեկն անոսմիան է՝ հոտառության կորուստը: Սովորաբար դա պայմանավորված է լինում քթի հագեցվածությամբ, սակայն կորոնավիրուսային վարակով պացիենտները կարող են քթով շնչել և հոտ չզգալ: Մի քանի շաբաթ տևած հետազոտություններից հետո գիտնականները ներկայացրել են այդ երևույթի մոդելը:

Ստանալով Covid-19-ի պատճառով անոսմիա ունեցող մարդկանց քթի և խոռոչի համակարգչային տոմոգրաֆիայի պատասխանները՝ գիտնականները պարզել են, որ քթի այն հատվածը, որը պատասխանատու է հոտառության համար, փակվում է այտուցված փափուկ հյուսվածքներով ու լորձով: Քթի և խոռոչի մյուս հատվածում փոփոխություն տեղի չի ունենում, այդ պատճառով քթով շնչելու խնդիր չի առաջանում:

Հայտնի է, որ կորոնավիրուսն օրգանիզմը վարակում է վերին շնչուղիներում առկա բջիջների մակերեսներին ACE2 ռեցեպտորների ամրակցման միջոցով: TMPRSS2 սպիտակուցը բջջի մեջ սողոսկելու հարցում աջակցում է վիրուսին: Հայտնվելով բջջի ներսում՝ վիրուսը կարող է բազմանալ՝ առաջացնելով իմունային համակարգի բորբոքային պատասխան:

Ի սկզբանե ենթադրվել է, որ վիրուսը կարող է վարակել և վնասել հոտառական նեյրոններին (բջիջներ, որոնք հոտի մոլեկուլի ազդանշանը փոխանցում է ուղեղի այն հատվածին, որտեղ այդ ազդանշանը վերափոխվում է հոտի): Սակայն միջազգային հետազոտական խմբի աշխատանքի արդյունքները ցույց են տվել, որ հոտառական նեյրոնների վրա ACE2 բջիջներ չկան: Սակայն առկա են այսպես կոչված սուստենտակուլյար բջիջների վրա, որոնք աջակցում են հոտառական նեյրոններին:

Գիտնականները ենթադրում են, որ հենց այդ բջիջների վնասումն է առաջացնում իմունային պատասխան և այտուց, բայց հոտառական նեյրոններին չի դիպչում: Երբ իմունային համակարգը հաղթահարում է վիրուսը, այտուցն անկում է, և հոտի մոլեկուլները կրկին կարող են հասնել չվնասված ռեցեպտորների մոտ:

Հոտառական նեյրոն (վարդագույն) և հոտի ռեցեպտորներ / © Steve Gschmeissner/Getty Images

Լուրջ զարգացումների դեպքում բորբոքված գոտին ամեն դեպքում այլ բջիջների կարող են վնասել: Այդ դեպքում հոտառության վերականգնումը դանդաղ է ընթանում, ուստի հոտառական նեյրոններին ժամանակ է պետք՝ ցողունային բջիջները պահուստից դեպի քթի լորձաթաղանթը վերագեներացնելու համար:

Նախնական առողջացումը հաճախ կապված է հոտառության խախտման՝ պարոսմիայի հետ, երբ նյութերն այնպիսի հոտ չունեն, ինչպես նախկինում: Օրինակ՝ այդպիսի խնդիրներ ունեցողներից շատերը սուրճի հոտի փոխարեն կեղտաջրի հոտ են զգում:

Լավ լուրն այն է, որ հոտառական նեյրոնները կարող են վերագեներացվել: Հնարավոր է այդ վերագեներացիան օգտագործել և ուղղել «քթի ֆիզիոթերապիայի»՝ հոտի մարզման օգնությամբ:

Ամենաընթերցվածը

1 րոպե
Խմբագրություն

Բեն-Ամիի խոսքով` Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տասնամյակներով շարունակվող հակամարտությունը Լեռնային Ղարաբաղում ավարտվել է Ռուսաստանի միջնորդությամբ կայացած համաձայնությամբ, որը «լեգիտիմացրել է Ադրբեջանի կողմից զգալի տարածքների անեքսիան»:

4 րոպե
Խմբագրություն

Պետքարտուղարի թեկնածուն հավաստիացրել է, որ վարչակազմը, պաշտոնում հաստատվելուց հետո, կհստակեցնի Սպիտակ տան հայտարարության ձևակերպումը՝ Հիշատակի օրը նշելու համար, և այդ կարևոր հարցի վերաբերյալ կխորհրդակցի Կոնգրեսի հետ:

2 րոպե
Խմբագրություն

Անդրանիկ Քոչարյանը լրագրողներին հայտնել է, որ փետրվարի սկզբին նախատեսված թուրք-ադրբեջանական զորավարժություններն անհանգստանալու տեղիք չպետք է տան: Քոչարյանը խոսել է նաև Հայաստանի ու Արցախի անվտանգային համակարգում նախատեսվող փոփոխությունների և առկա խնդիրների մասին:

1 րոպե
Խմբագրություն

Դավիթ Գալստյանին (հայտնի` Պատրոն Դավիթ) մեղադրանք է ներկայացվել Պաշտպանության նախարարության մի խումբ բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ միասին առանձնապես խոշոր չափերի յուրացման համար:

6 րոպե
Խմբագրություն

Արցախյան 2-րդ պատերազմի ընթացքում շատերին զարմացրել է տեղի ունեցողի նկատմամբ ԱՄՆ-ի արտասովոր պասիվությունը: WarGonzo նախագծի վերլուծաբանները որոշել են այս թեմայի վերաբերյալ ավելի շատ խոսել փաստերով, ներկայացնել քաղաքական ուղերձները: Առաջին մասը վերաբերում է տեղի ունեցած գործընթացներում ամերիկյան մասնակցությանը:

4 րոպե
Խմբագրություն

Համարվում է, որ եթե հայկական զինուժն ու Գյումրու 102-րդ ռազմաբազան ավելի երկար դիմակայեն, քան Ադրբեջանի զինուժը, ապա թուրքական դաշինքի կողմից հետագա գործողությունները կիմաստազրկվեն: Եվ, աղբյուրի համոզմամբ, կստորագրվի հաշտություն Մոսկվայի ու, նույնիսկ, Երևանի պայմաններով:

2 րոպե
Խմբագրություն

Շահնազարյանի համոզմամբ` Մարալ Նաջարյանը պահվում է Բաքվից մոտ 70 կմ հեռավորության վրա գտնվող Գուբիստանի բանտի 3-րդ մասնաշենքի, 2-րդ հարկի 213 խցում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Ռազմական փորձագետները սա համարում են ամենավտանգավոր երևույթը, երբ «ոչ ադեկվատ, աշխարհաքաղաքական ցնորված գաղափարներով օսմանյան ֆյուրերի ձեռքում ատոմային զենք կարող է հայտնվել»:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.