Մոլորակային պաշտպանություն. ի՞նչ անել, եթե Երկրի ուղղությամբ աստղակերպ թռչի
Տիեզերական պաշտպանության առաջին մանրամասն մշակված նախագիծը կազմվել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ուսանողների և ասպիրանտների կողմից՝ 1967թ.՝ մեր մոլորակն Իկարուս աստղակերպից պաշտպանելու նպատակով:
Իր գոյության ողջ ընթացքում մեր մոլորակն անհամար անգամներ բախվել է աստղակերպերի ու գիսաստղերի հետ: Նրա երիտասարդության շրջանում դա հաճախ է տեղի ունեցել և բազմիցս աղետալի հետևանքներ կրել: Ավելի ուշ այդպիսի երևույթները նվազել են, բայց ժամանակ առ ժամանակ տեղի են ունենում: 65 մլն տարի առաջ Երկրի վրա ընկած 10 կիլոմետրանոց երկնային մարմինը վերջ է դրել դինոզավրերի դարաշրջանին, իսկ 1908թ. գիսաստղային միջուկը պայթել է Պոդկամեննայա Տունգուսկայի վրա:
Տիեզերքից սպառնացող վտանգի մասին խոսվում է արդեն մի քանի հարյուրամյակ: 17-րդ դարի վերջին այդ վտանգի մասին մտածել է անգլիացի աստղագետ Էդմոնդ Հալլեյը, ում անունով էլ կոչվել է ամենահայտնի գիսաստղը: 1694թ. նա Լոնդոնի արքայական համայնքում նշել է, որ հսկայական գիսաստղի անկումը կարող է ոչնչացնել կյանքը Երկրի վրա: 130 տարի անց Ջորջ Գորդոն Բայրոնը հանգել է այն մտքին, որ մարդկությունը գիսաստղից կարող է պաշտպանվել գոլորշու օգնությամբ: Մեր օրերում առաջարկվում են առավել լուրջ մեթոդներ՝ ջերմամիջուկային և կինետիկ զենքերից մինչև երկնային «ագրեսորի» հետագծի փոփոխություն՝ քարշակային շարժիչների և նույնիսկ արևի լույսի օգնությամբ:
Որքան էլ տարօրինակ թվա՝ տիեզերական պաշտպանության առաջին մանրամասն մշակված նախագծերը կազմվել են ոչ թե զինվորականների, այլ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ուսանողների և ասպիրանտների կողմից՝ պրոֆեսոր Պոլ Սենդորֆի ղեկավարությամբ: 1967թ. գարնանը Սենդորֆը լսարանին առաջարկել է Երկիրն Իկարուս աստղակերպի հետ ենթադրյալ հանդիպումից փրկելու միջոց փնտրել: Սպասվում էր, որ աստղակերպը հաջորդ տարի մոտենալու է Երկրին (մոտ 6,5 մլն կմ): Խնդիրն այնպես էր դրված, որ Իկարուսը, իբր, 1968թ. հունիսի 19-ին ընկնելու է Ատլանտյան օվկիանոսում՝ Ֆլորիդայից 3 հազար կմ հեռավորության վրա: Ուսանողները պետք է մտածեին աղետի կանխման ծրագիր՝ մինչև սահմանված ժամկետը:
Ահեղ Իկարուսը
Ներկայումս հայտնի է, որ Իկարուսը (Իկարուս 1566) շուրջ 1,5 կմ երկարություն ունի և 2,9 մլրդ տոննա քաշ: 1967թ. այդպիսի տվյալներ դեռ չկային, իսկ աստղակերպի չափերը գնահատվել են մոտավորապես (օրինակ՝ քաշը համարել են 380 մլն-ից մինչև 17 մլրդ տոննա): «Փրկության ծառայությունը» հաշվարկել է, որ Իկարուսի ոչնչացման համար անհրաժեշտ է ջերմամիջուկային պայթյուն՝ 1000 մեգատոննա THT հզորությամբ: Նման հզորությամբ ջրածնային մարտագլխիկների և նրանց տեղափոխման համար անհրաժեշտ հրթիռ-հսկաների բացակայության պատճառով այս տարբերակը համարվել է ոչ իրատեսական: Որպես այլընտրանք՝ Սենդորֆի ուսանողները որոշել են Իկարուսին հարվածել 6 հատ 100 մեգատոննայանոց մարտագլխիկներով, որոնք կարող էին հասցնել պատրաստել անհրաժեշտ ժամկետում:
Դրանց տեղափոխման համար ընտրվել է ամերիկյան հզոր տիեզերանավը՝ Saturn V-ն, որը մշակվել էր Apollo ծրագրի համար: Ենթադրվել է, որ տիեզերքից անկասելի վտանգի դեպքում ամերիկյան օդատիեզերական կորպորացիաները կկարողանան մոբիլիզացնել արտադրական ռեսուրսները և մեկ տարվա ընթացքում կառուցել այդպիսի 9 հրթիռ: 3 հատ «Սատուրն» նախատեսվել են փորձնական արձակումների, մյուս 6-ը՝ Իկարուսին հարվածելու համար:
Բաժանել մասերի
Աստղակերպի չեզոքացումը նախատեսվել է անցկացնել 2 փուլով: 1968թ. ապրիլի 7-ից մինչև մայիսի 17-ը երկշաբաթյա պարբերականությամբ պետք է տիեզերք ուղարկվեին 4 հրթիռներ՝ Երկրից 32-12 մլն կմ հեռավորության վրա Իկարուսին հարվածելու համար: Մարտագլխիկները նախատեսվել են պայթեցնել աստղակերպի՝ 30 մ խորության վրա: Հաշվարկը կատարվել է այնպես, որ հզոր ջերմամիջուկային պայթյուններն աստղակերպից կառանձնացնեն հսկայական զանգվածը՝ տարածելով այլ ուղղություններով: Հաջողելու դեպքում հնարավոր կլինի փոխել Իկարուսի հետագիծը: Նույնիսկ ակնկալվել է, որ պայթյունները կարող են Իկարուսը մասնատել առանձին մասերի, սակայն այդ ամենը մոտավոր է գնահատվել՝ հաշվի առնելով, որ աստղակերպի զանգվածի, կառուցվածքի մասին տեղեկությունները շատ չեն:
Հաշվարկները, սակայն, ցույց են տվել, որ արձակումների առաջին փուլի հաջողությունը երաշխավորված չէ: Ուստի Սենդորֆի խումբն առաջարկել է հունիսի 14-ին ևս 2 հրթիռ արձակել՝ Երկրից մի քանի միլիոն կմ հեռավորության վրա դիմավորելու համար: Սպասումների համաձայն՝ այդ պայթյունները պետք է աստղակերպը բեկորների բաժանեն, որոնք Երկրին նվազագույն վնաս հասցնեն, քան ամբողջականը:
90% կամ ավելի քիչ
«Իկարուս» ծրագիրն ավարտվել է շուրջ կես դար առաջ: Այդ ժամանակից ի վեր նմանատիպ խնդիրներ լուծել են նաև այլ կոլեկտիվներ, ընդհուպ մինչև կատարելագորված սարքավորումներով՝ մանրակրկիտ համակարգչային մոդելավորմամբ: Սակայն Մասաչուսեթսի ուսանողների աշխատանքը պատմության մեջ մնացել է որպես այդպիսի առաջին հետազոտություն: Նրանց ղեկավարը համարել է, որ ծրագրի իրականացման դեպքում հաջողության հավանականությունն առնվազն 90% կկազմի: Ժամանակակից փորձագետները հակված են մտածելու, որ այդ գնահատականն էականորեն գերազանցված է. խոսքն, ամեն դեպքում, վերաբերում է կես դար առաջվա տիեզերական տեխնոլոգիաներին: Սակայն կարևոր է, որ այն գործնականում կիրառելու անհրաժեշտություն չի առաջացել:
Հավելենք, որ սույն թվականի մայիսի 27-ի երեկոյան, ժամը 23:00-ի մոտակայքում, Հայաստանի երկնքում՝ Հրազդան-Հանքավան հատվածում, շատ վառ երկնաքար է պայթել ու ընկել անտառային տարածքում: Հազվադեպ երևույթն արձանագրվել է տեսախցիկով:
Հայաստանի՝ չեխական L-39 Skyfox ուսումնական ինքնաթիռներ ձեռք բերելու հնարավորության մասին ենթադրությունները կապում են երկու իրադարձության հետ՝ չբացահայտված պատվիրատուի համար չորս մեքենայի արտադրության և Վահագն Խաչատուրյանի՝ Aero Vodochody այցի։ Սակայն այս տեղեկությունները դեռ չեն հաստատում Հայաստանի հետ պայմանագրի առկայությունը։
Հայաստանի՝ չեխական L-39 Skyfox ուսումնական ինքնաթիռներ ձեռք բերելու հնարավորության մասին ենթադրությունները կապում են երկու իրադարձության հետ՝ չբացահայտված պատվիրատուի համար չորս մեքենայի արտադրության և Վահագն Խաչատուրյանի՝ Aero Vodochody այցի։ Սակայն այս տեղեկությունները դեռ չեն հաստատում Հայաստանի հետ պայմանագրի առկայությունը։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները