Կորոնավիրուսի կարանտինի պատճառով օդի աղտոտվածության նվազումն ավելի շատ կյանքեր կփրկի, քան կխլի Covid-19-ը
Գիտնականները վստահեցնում են, որ Covid-19-ի պանդեմիայի պատճառով մթնոլորտային արտանետումների մակարդակի նվազեցման արդյունքում փրկված կյանքերը զգալիորեն գերազանցում են կորոնավիրուսից մահացածների թվին:
Կորոնավիրուսի պանդեմիան և նրանով պայմանավորված կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունքում դադարեցվել է արդյունաբերական արտադրությունը, նվազեցվել է տրանսպորտային հաղորդակցության ինտենսիվությունը: Այս ամենն իր հետ բերել է մթնոլորտ արտանետվող վնասակար նյութերի նկատելի կրճատմանը: Հյուգոյի աստղադիտարանի տնօրեն Ֆրանսուա Ժեմենի խոսքով՝ նման արդյունքը կարող է մարդկության համար անսպասելիորեն նպաստավոր լինել:
Ժեմենը համոզված է, որ կորոնավիրուսից մահացությունների թիվը կարող է ավելի փոքր լինել, քան մթնոլորտի աղտոտման հետևանքով մահացություններինը: Գիտնականը մեջբերում է տվյալներ, ըստ որոնց՝ Չինաստանում տարեկան ավելի քան 1 մլն մարդ մահանում է միայն օդի աղտոտվածության հետևանքով: ԱՀԿ-ի տվյալներով՝ ամբողջ աշխարհում այց ցուցանիշը մոտ է տարեկան 7 մլն-ին:
Թեև Covid-19-ից մահացությունների ընդհանուր թիվը կանխատեսել հնարավոր չէ, բայց ամենավատատեսական կանխատեսումներով խոսվում է ամբողջ աշխարհում մի քանի միլիոն մարդու մահվան մասին, ընդ որում՝ ոչ թե տարեկան, այլ՝ ընդհանուր: Մասնագետների մեծ մասը գտնում է, որ կորոնավիրուսն իրականում այդքան մահաբեր չի լինի: Որոշ փորձագետներ այս պանդեմիան համեմատում են 1957թ.-ի գրիպի վիրուսի հետ. այն ժամանակ ամբողջ աշխարհում մահացել է մոտ 1 մլն մարդ: Տեղայնացված բռնկման դեպքում այդ թիվն ավելի փոքր կլինի:
Ժեմենի ենթադրությունները կիսում են նաև այլ գիտնականներ: Սթենֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր Մարշալ Բերկի հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ երկու ամսվա ընթացքում մթնոլորտային աղտոտվածության մակարդակի նվազումը Չինաստանում փրկել է մինչև 5 տարեկան 4000 երեխաների և շուրջ 73 հազար տարեց մարդկանց կյանք:
Նման եզրակացության Բերկը հանգել է ՉԺՀ-ի 4 քաղաքներում PM2.5 (10 նանոմետրից մինչև 2,5 միկրոմետր չափերով միկրոմասնկիներ) կոնցենտրացիայի մոնիթորինգի և վերոնշյալ տարիքային խմբերի մահացության ցուցանիշների հիման վրա: Գիտնականի խոսքով՝ նույնիսկ կոնսերվատիվ ենթադրությունների դեպքում, շնորհիվ աղտոտվածության նվազման, փրկվել է ավելի քան 20 անգամ ավելի շատ կյանք, քան կորսվել է կորոնավիրուսի պատճառով:
Ֆրանսուա Ժեմենն իր հերթին շեշտել է, որ իրեն առավել զարմացրել է, որ մարդկությունը պատրաստ է ավելի լուրջ միջոցների դիմել կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համար, քան կլիմայական փոփոխության կամ մթնոլորտի աղտոտման: Նրա կարծիքով՝ պետք է հարց ծագի, թե ինչո՞ւ ենք ավելի շատ սարսափում կորոնավիրուսից, քան կլիմայի փոփոխությունից, մթնոլորտի աղտոտումից և այլ վտանգներից: Ի՞նչ յուրահատուկ բան կա կորոնավիրուսի մեջ, որի պատճառով պատրաստ ենք արգելափակել ամբողջ աշխարհը:
Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ Չինաստանում տարածված համաճարակը հանգեցրել է երկրում ազոտի երկօքսիդի արտանետումների նվազեցմանը: Դրա կոնցենտրացիան ՉԺՀ-ի տարբեր շրջաններում ներկայումս 10-30%-ով ավելի ցածր է, քան նախորդ տարիների հունվար-փետրվար ամիսներին: NASA-ն ցույց էր տվել, թե ինչպես է կորոնավիրուսը Չինաստանում հանգեցրել օդի աղտոտվածության նվազեցմանը:
Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։
Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։
Մոնղոլիայի նախագահ Ուխնաագիյն Խուրելսուխը նոյեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ մտադիր է հեռանալ պաշտոնից։ Նա հերքել է պետական երկաթուղու նախագծից անձնական օգուտ ստանալու մեղադրանքը։ Հրաժարականը պետք է հաստատի խորհրդարանը։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա