Մեր գալակտիկայում կարող է գոյություն ունենալ ընդամենը 36 զարգացած քաղաքակրթություն
Այլմոլորակային զարգացած քաղաքակրթությունների ազդանշանների բացակայությունն, իրականում, մարդկության և ժամանակակից քաղաքակրթության համար շատ վատ նորություն է:
Երկրի վրա քաղաքակրթությունները հավերժ չեն: Հռոմեական կայսրությունը գոյություն է ունեցել 1000 տարուց քիչ, իսկ մայաների քաղաքակրթությունը՝ շուրջ 2 հազարամյակ: Եվ որքան զարգացած է քաղաքակրթությունը, այնքան քիչ է գոյատևում: Իսկ որքա՞ն է մեզ մնացել: Անպատասխանատվության և սպառման այսպիսի տեմպերի պարագայում, ենթադրվում է, ոչ երկար:
Նույնը կարող էր տեղի ունենալ նաև այլ մոլորակներում: Եվ, հավանաբար, այդպես էլ պատահում է: Նրանց կարճատև կյանքը կարող է բացատրել, թե ինչում մենք մինչ օրս չենք հայտնաբերել այլմոլորակային կյանքի ոչ մի ազդանշան:
Վերջին հաշվարկներով՝ Ծիր Կաթին գալակտիկայում պետք է գոյություն ունենան քաղաքակրթություններ ունեցող մի քանի տասնյակ աշխարհներ՝ բավականին զարգացած: Սակայն այդ աշխարհները, հավանաբար, այնքան հեռու են, որ նրանց բնակիչների ազդանշանները Երկիր չեն հասնում կամ տարածության միջով թռչում են հազարավոր տարիներ: Այդ դեպքում, երբ ազդանշանը հասնի, տվյալ հեռավոր մոլորակում կարող է և քաղաքակրթություն արդեն չլինի: Կամ մենք չենք լինի: Թոմ Ուեթսբին և Քրիստոֆեր Կոնսելիսը նշել են, որ հնարավոր է պատկերացնել գալակտիկա, որտեղ բանական կյանք կլինի, սակայն շփումը քիչ հավանական է:
Անգլիայի Նոթինգհեմի համալսարանից Ուեթսբիի և Կոնսելիսի վերլուծության հիմքում շուրջ 60 տարի առաջ Դրեյքի կողմից առաջ քաշված, որոշակիորեն ձևափոխված հավասարումն է: Ֆրենկ Դրեյքը նշել է հանգամանքներ, որոնք, սկզբունքորեն, թույլ են տալիս գնահատել, թե գալակտիկայում քանի բանական քաղաքակրթություններ կարող են գոյություն ունենալ:
Գիտնականներն իրենց նոր՝ CETI հավասարման մեջ ցույց են տվել, որ բանական քաղաքակրթությունների քանակը կախված է նրանից, թե որքան աստղեր կան գալակտիկայում և նրանցից քանիսի տարիքն է 5 միլիարդից ավելի:
Պարզվել է, որ որոշ հանգամանքներ սահմանափակում են այլմոլորակային կյանքի հայտնաբերումը: Օրինակ՝ մեր գալակտիկայի գրեթե բոլոր աստղերը ավելի քան 5 միլիարդ տարեկան են, իսկ նրանց միջին տարիքը կազմում է մոտ 10 միլիարդ: Որոշ աստղեր բացառվում են՝ դրանց վրա հիմնական տարրերի բացակայության պատճառով: Մյուսներից, հավանաբար, միայն 20%-ը մոլորակներ ունեն Ոսկեծամիկի կամ Կյանքի գոտում:
Քանի որ գալակտիկայում ավելի քան 200 միլիարդ աստղ կա, հետևաբար պետք է գոյություն ունենան միլիարդավոր հավանական բնակեցված աշխարհներ: Բայց մինչև դա հայտարարելը պետք է կատարել ևս մեկ կարևոր բացառում:
Կարելի է վստահորեն պնդել, որ ազդանշաններ ուղարկելու ընդունակ քաղաքակրթությունը կարող է գոյատևել 100 տարի: Երկրի վրա ռադիոալիքները հայտնաբերվել են 1865թ. (հեղինակ՝ շոտլանդացի ֆիզիկոս Ջեյմս Քլերք Մասվել): Դրանցից օգտվել սովորել են 1895թ. երբ ռուս ֆիզիկոս Ալեքսանդր Պոպովը ստեղծել է առաջին ռադիոհաղորդիչը:
Այդ ամենը հաշվի առնելով և ուշադրություն դարձնելով, որ զարգացած քաղաքակրթությունների գոյության միջին տևողությունը 100 տարի է, ներկայումս մեր գալակտիկայում պետք է գոյություն ունենա ընդամենը 36 բավականին զարգացած քաղաքակրթություն:
Մեզ մոտ հարևանը, հավանաբար, կգտնվի 17 հազար լուսային տարի հեռավորության վրա, ինչն, ըստ Ուեթսբիի և Կոնսելիսի, անհնար կդարձնի տվյալների փոխանակությունը կամ նույնիսկ ժամանակակից տեխնոլոգիաների միջոցով այդ արեգակնային համակարգերի հայտնաբերումը: Ամենալավատեսական դեպքում մեզ ամենամոտ քաղաքակրթությունը կարող է գտնվել մեզանից 300 լուսային տարի հեռավորության վրա:
Գիտնականների խոսքով՝ մեր գալակտիկայում քաղաքակրթությունների կյանքի տևողությունը հայտնի չէ, իսկ դա, անշուշտ, CETI-ի հավասարման համար ամենակարևոր հանգամանքն է:
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա