Աստղաֆիզիկոսը պատմել է, թե բանական կյանքի զարգացման համար որ գալակտիկաներն են ավելի հարմար
Նոր հետազոտությունը, հիմնվելով Կոպեռնիկոսի սկզբունքի վրա, հերքում է թեզիսն այն մասին, որ բանական քաղաքակրթության առաջացումն առավել հնարավոր է ձվածրաձև հսկայական գալակտիկաներում:
Աստղաֆիզիկոս Դենիել Ուիթմայրն աշխատություն է հրապարակել, որը նոր պատկերացում է տալիս, թե որ գալակտիկաներն են բանական կյանքի համար առավել հավանական: Հոդվածը հերքում է 2015թ. առաջ քաշված տեսությունն այն մասին, ըստ որի՝ բանականության ծագման ավելի մեծ հավանականությունն առկա է ձվածրաձև հսկայական գալակտիկաներում:
Հինգ տարի առաջ կատարված հետազոտության հեղինակները՝ բրիտանացի գիտնականները՝ աստղաֆիզիկոս Պրատիկ Դայալի (Դարեմի համալսարան) ղեկավարությամբ, հաստատել են, որ ձվածրաձև հսկայական գալակտիկաներում աստղերը բազմաթիվ են և, միաժամանակ, հարաբերականորեն ցածր է պոտենցիալ մահաբեր գերնորերի մասնաբաժինը: Դա բարձրացնում է մոլորակների գոյության հնարավորությունը լուսատուների շուրջը բնակելի գոտիներում և նվազեցնում է հավանականությունը, թե գերնոր աստղի բոցավառումը կոչնչացնի ծնունդ առնող կյանքը:
Սակայն Ուիթմայրը համարում է, որ այդ աշխատանքի եզրակացությունները հակասում են այսպես կոչված Կոպեռնիկոսի սովորականության սկզբունքին: Դրա իմաստն այն է, որ օբյեկտը պետք է տիպային համարել իր դասի համար և շարքից դուրս չեկող, եթե հակառակի հստակ ապացույցներ չկան: Օրինակ՝ Երկրի դեպքում Կոպեռնիկոսի սկզբունքը ցույց է տալիս, որ մեր մոլորակը Տիեզերքում ինչ-որ առանձնահատուկ տեղ չի զբաղեցնում և բացառություն չէ: Նշանակում է՝ պետք է գոյություն ունենան նմանատիպ պայմաններով այլ մոլորակներ, որտեղ կարող է ի հայտ գալ սպիտակուցային կյանք:
Հետևաբար, Երկիրը և նրա վրա զարգացող տեխնոլոգիական քաղաքակրթությունը պետք է տիպային օբյեկտ լինեն, որի նմանները գոյություն ունեն Տիեզերքի այլ անկյուններում: Նշանակում է՝ այդպիսի օբյեկտների տեղադրությունը նույնպես պետք է տիպային լինի, և պարուրաձև գալակտիկայում (ինչպիսին Ծիր Կաթինն է) բնակելի մոլորակ գտնելու հավանականությունը պետք է էականորեն բարձր լինի, քան ձվածրաձև գալակտիկայում:
Իր հոդվածում Ուիթմայրը նաև բացատրություն է առաջարկում, թե ինչու ձվածրաձև գալակտիկաները հարմար չեն կյանքի համար: Գիտնականի խոսքով՝ ձվածրաձև գալակտիկաների էվոլյուցիան լիովին տարբերվում է Ծիր Կաթինից: Այդ գալակտիկաների զարգացման վաղ փուլերում ճառագայթումն այնքան ուժգին է եղել, որ ամբողջովին կոչնչացներ ցանկացած բնակելի մոլորակ:
Աստղաֆիզիկոսի խոսքով՝ ավելի ուշ փուլերում աստղերի ձևավորման արագությունը մոտենում է զրոյի, ինչը, իր հերթին, նվազեցնում է բնակելիության նոր գոտիների ձևավորման հնարավորությունը, որտեղ կարող էին նոր մոլորակներ կազմավորվել: Ուիթմայրի կարծիքով՝ բանական կյանք ավելի լավ է փնտրել SB տեսակի գալակտիկաներում (պարուրաձև, ամրակցված, ինչպիսին Ծիր Կաթինն է):
Ավելի վաղ հաղորդվել է, որ Hubble աստղադիտակը մանրակրկտորեն լուսանկարել է մասնատվող ATLAS գիսաստղը, իսկ Արիզոնա նահանգի համալսարանի գիտնականների փորձարկումները ցույց են տվել, որ մոլորակ-օվկիանոսները կարող են և հատակ չունենալ:
Telegram 
Facebook 
Google News 2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։
Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։
Հայաստանի՝ չեխական L-39 Skyfox ուսումնական ինքնաթիռներ ձեռք բերելու հնարավորության մասին ենթադրությունները կապում են երկու իրադարձության հետ՝ չբացահայտված պատվիրատուի համար չորս մեքենայի արտադրության և Վահագն Խաչատուրյանի՝ Aero Vodochody այցի։ Սակայն այս տեղեկությունները դեռ չեն հաստատում Հայաստանի հետ պայմանագրի առկայությունը։
Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։
2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։
Հայաստանի՝ չեխական L-39 Skyfox ուսումնական ինքնաթիռներ ձեռք բերելու հնարավորության մասին ենթադրությունները կապում են երկու իրադարձության հետ՝ չբացահայտված պատվիրատուի համար չորս մեքենայի արտադրության և Վահագն Խաչատուրյանի՝ Aero Vodochody այցի։ Սակայն այս տեղեկությունները դեռ չեն հաստատում Հայաստանի հետ պայմանագրի առկայությունը։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները