948

Ծիր Կաթինի պարուրային բազուկներից մեկում առեղծվածային խզվածք են հայտնաբերել

Մեր գալակտիկայում առաջին խզվածքի բացահայտումը գիտական ցնցող նորություն է: Նրա մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը մարդկությանը թույլ կտա ավելի լավ հասկանալ պարուրաձև գալակտիկաների կառուցվածքը:

Խզվածքը` Ծիր Կաթինի պարուրաձև բազկին
Խզվածքը` Ծիր Կաթինի պարուրաձև բազկին / © NASA, JPL-Caltech / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Համարվում է, որ աստղագետները Տիեզերքի մասին շատ բան գիտեն: Սակայն մեր հարազատ հատվածում` Ծիր Կաթինում, բազմաթիվ հանելուկներ են թաքնված, որոնք հետազոտել հնարավոր կլինի միայն «թռչնի թռիչքի բարձրությունից»: Այդ պատճառով Գալակտիկայի պարուրաձև բազկի վրա առաջին խզվածքի բացահայտումն իրական գիտական ցնցող նորություն է: Այդ գոյացության բնույթը լիովին անհասկանալի է, ինչը և նրա դիտարկումն առավել հետաքրքրական է դարձնում:

Անոմալ գոյացությունը նման է թևից դուրս թռչող փետուրի: Այսպես կոչված խզվածքը գտնվում է Աղեղնավորի բազկի վրա, մեր Արեգակնային համակարգից շուրջ 3 ու կես հազար լուսային տարվա հեռավորության վրա: Այն կազմված է 3 հազար լուսային տարիներ ձգվող երիտասարդ աստղերի շղթայից, նրանց կուտակումներից և գազային ամպերից (միգամածություններից):

Բացահայտումն արվել է NASA Spitzer տիեզերական աստղադիտակից դիտարկումների շնորհիվ (նախորդ տարվա հունվար ամսին, շահագործումից հանվելուց առաջ): Սարքավորումն ինֆրակարմիր տիրույթում նկարահանումներ է իրականացրել, ինչը թույլ է տվել մանրամասն «տեսնել» աստղերը, որոնց լույսն արգելափակվում է մեզ ավելի մոտ տիեզերական մարմինների պատճառով: Հավելյալ տեղեկատվություն է ստացվել եվրոպական աստղադիտակից` Gaia-ից, որը հստակեցրել է Ծիր Կաթինի մոտ երկու միլիարդ աստղերի հեռավորությունը:

Համադրելով երկու աղբյուրից ստացված տվյալները` գիտնականները պարզել են, որ իրենց հետաքրքրող հատվածը` Աղեղնավորի բազուկը, ունի փաթույթի` ընդհանուրից տարբերվող անկյուն: Դա այն հիմնական բնութագրերից է, որը նկարագրում է պարուրաձև գալակտիկաների կառուցվածքը: Աղեղնավորի բազուկը 12 աստիճան անկյուն ունի, իսկ խզվածքը` 60: Նրա օբյեկտների շարժումը համաձայնեցված է և որոշակիորեն տարբերվում է բազկից: Այդպիսի գոյացություններ հայտնի են պարուրաձև այլ գալակտիկաներից, սակայն դրանց առկայությունը Ծիր Կաթինում մինչև վերջերս խիստ հարցականի տակ էր:

Աստղագետները ներկայումս կրկնապատկված եռանդով փորձում են Գալակտիկայի այլ շրջաններում փնտրել նույնատիպ «փետուրներ»: Հետաքրքրությունը բազմապատկում է դրանց բնույթի անհասկանալիությունը: Խզվածքը Ծիր Կաթինի կառուցվածքի վերաբերյալ պատկերացման հսկայական բեկում է: Նրա մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը մարդկությանը թույլ կտա ավելի լավ հասկանալ պարուրաձև գալակտիկաների կառուցվածքը:

Ուշագրավ է, որ բազուկների կազմավորման վերաբերյալ աստղագետների կարծիքները նույնական չեն: Այդ պատճառով վերջերս արված բացահայտումը կարող է դառնալ էական տարբերակիչ, որը կօգնի վերջապես բացահայտել հիմնական հանելուկը:

Հետաքրքրական է նաև, որ գիտնականների կողմից հայտնաբերված բազկի խզվածքում են գտնվում հայտնի միգամածությունները` Արծիվը, Օմեգան, Եռաստղը և Լագունան: Դրանց դիտարկման շնորհիվ 20-րդ դարում առաջին անգամ բացահայտվել է մեր Գալակտիկայի պարուրաձև բնույթը:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 11:09
Հ. Թումանյան

Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 19:04
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 19:04
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն