Հեղափոխությունից հետո ի՞նչ է փոխվել Արցախի սահմանին. հրադադարի խախտման վիճակագրություն
Վիճակագրական տվյալները վերջին 2 ու կես տարվա ընթացքում փոփոխություններ են կրել. նվազել են մահացությունները, ականանետերից ու նռնականետերից ու հրաձգային զինատեսակներից կրակոցները:
Վերջին երկու շաբաթվա ընթացքում արցախ-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գոտում հրադադարի պահպանման ռեժիմն ավելի քիչ է խախտվում:
Ընդհանրապես, վիճակագրական տվյալները վերջին երկուսուկես տարվա ընթացքում զգալի փոփոխություններ են կրել: Ի ուրախություն մեզ, նվազել են հակառակորդի կրակոցից մահացությունները, ականանետերից ու նռնականետերից կրակոցները:
Վերելակային բանակցություններ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հանդիպել են հինգ անգամ, որոնցից միայն ս.թ. մարտի 29-ին Վիեննայի հանդիպումն էր պաշտոնական:
Հայ հասարակությունը ոչ միակարծիք վերաբերվեց Դուշանբեում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի պայմանավորվածությանը: Բայց, փաստացի, դրանից հետո էականորեն նվազեցին կրակոցներն ու հրադադարի խախտումները:
2017թ. արցախ-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդի կողմից հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտվել է շուրջ 14.000 անգամ, որի ընթացքում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակվել է ավելի քան 180.000 կրակոց: Բացի հրաձգային զինատեսակներից, ադրբեջանական զինուժը կիրառել է նաև «ՍՊԱՅԿ» տիպի հակատանկային հրթիռներ (5 արկ), 122 միլիմետրանոց Դ-30 հաուբից և 85 միլիմետրանոց Դ-44 հրանոթներ (262 արկ), ՏՌ-107 տիպի հրթիռահրետանային կայանքներ (17 արկ), 60, 82 և 120 միլիմետրանոց ականանետեր (1042 արկ) ու տարբեր տիպի նռնականետեր (571 արկ):
Մինչդեռ, ինչպես երևում է, 2018թ. արցախ-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդի կողմից հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտվել է շուրջ 10.000 անգամ: Հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակվել է ավելի քան 97.000 կրակոց` հրաձգային զինատեսակներից բացի կիրառելով նաև տարբեր տիպի նռնականետեր (25 արկ):
Քիչ, բայց կրակում են
Մյուս կողմից, մասնագետները բարձրաձայնում են, որ «վերելակային պայմանավորվածություն»-ը Բաքվի օգտին էր:
Պատճառն այն էր, որ խաղաղությունն Ադրբեջանն օգտագործեց սեփական դիրքերն ամրացնելու, կահավորելու, ինժեներական աշխատանքներ իրականացնելու համար: Միաժամանակ, Բաքվի իշխանություններն ավելի բուռն կերպով լծվեցին իրենց ազգաբնակչության ռազմահայրենասիրական ոգու բարձրացման գործին, շարունակեցին ավելի ինտենսիվ կերպով խեղաթյուրել պատմական փաստերը:
Ադրբեջանը մեծ աշխատանքներ տարավ նաև օտար երկրներում՝ քարոզչական պայքար մղելով: Երկրի փոխնախագահ Մեհրիբան Ալիևայի անմիջական աջակացությամբ Ղարաբաղ անունը կրող ադրբեջանալեզու դպրոցներ բացվեցին եվրոպական քաղաքներում: Կրթական համակարգում խորացվեց հակահայկական դաստիարակությունը:
Վերջերս նաև ճամբարային հավաքներ են կազմակերպվում տարբեր շրջաններում` ադրբեջանցի երիտասարդներին ռազմական պատրաստվածություն ուսուցանելով:
Մահվան դեպքերը
Պաշտոնական և ոչ պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ 2018թ․ 1-ին կիսամյակում ՀՀ եւ Արցախի զինված ուժերում գրանցվել էր մահվան 31 դեպք։ Այս տարվա նույն ժամանակահատվածում՝ 23 դեպք։ Դրանցից 11-ը տեղի է ունեցել ավտովթարի հետեւանքով, 3-ը՝ առողջական խնդիրների, 3-ը՝ սպանության, 3-ը՝ ինքնասպանության կամ ինքնասպանության հասցնելու, 2-ը՝ հրադադարի ռեժիմի խախտման, 1-ը՝ դժբախտ պատահարի։
Փոփոխությունը տվյալների մեջ, իհարկե, տեսանելի է, սակայն ներկայումս Պաշտպանության նախարարության քաղաքականությունը միտված է նրան, որ այդ 2 մահն էլ չլինի: Արցախի ՊԲ-ում այս տարի արձանագրված 7 զոհերից միայն 2-ն են հակառակորդի կողմից արձակված կրակոցից եղել: Այդ իսկ պատճառով, ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը համեմատական անդորրի պայմաններում ձեռնարկել է ներքին կարգուկանոնի պահպանմանն ուղված միջոցառումներ:
Միաժամանակ, խաղաղությունը որպես կարգախոս հռչակած իշխանությունների վարքից դժգոհ մասնագետները, շահագրգիռ անձինք, բարձրաձայնում են, որ այս իրավիճակում պետք է առավել մեծ ուշադրություն դարձնել նախնական զինվորական պատրաստությանը, ռազմական գործին ու ԶՈւ պատրաստականությանն ընդհանրապես:
Տեսնում ենք նաև, որ Կառավարությունը շարունակում է ոչ միայն ձեռք բերել նոր սպառազինություն` կործանիչներ, ռմբակոծիչներ, այլև զարկ է տալիս սեփական ռազմաարդյունաբերությանը:
Եթե ընդհանրացնենք, կստացվի, որ քաղաքական ղեկավարությունը կարողացել է արձանագրել որոշակի արդյունք` քիչ կրակոցներ, հումանիտար հարցերի շուրջ որոշակի պայմանավորվածություններ: Սակայն, ինչպես ասում են, պատերազմը դեռ չի ավարտվել, ուստի պետք է միշտ զգոն լինել:
«Չանէ-6»-ի բերած լուսնային գրունտը և «Չանէ-4»-ի չափումները օգնել են տարբերակել Լուսնի հակառակ կողմը ձևավորած հնագույն բախումների հետքերը։ Նոր վերլուծությամբ՝ Հարավային բևեռ–Էյթքեն հսկա ավազանը ձևավորվել է մոտ 4,34 միլիարդ տարի առաջ, իսկ դրա ներսում գտնվող Ապոլոն ավազանը՝ ավելի ուշ՝ մոտ 4,2 միլիարդ տարի առաջ։
Նոյեմբերի 20-ի գիշերը Լեհաստանի օդային տարածքը խախտել և երկրի տարածքում ընկել են ռուսական երեք օբյեկտներ, հայտնել են լեհական իշխանությունները։ Պաշտպանության նախարարության տվյալներով՝ տուժածներ չկան, իսկ Վարշավան մտադիր է ՆԱՏՕ-ից լրացուցիչ աջակցություն խնդրել։
ՆԱՍԱ-ն հաստատել է, որ «Վոյաջեր-1»-ը դարձել է մարդու ստեղծած առաջին օբյեկտը, որը Երկրից մեկ լուսային օր՝ մոտ 25,9 միլիարդ կիլոմետր հեռավորության է հասել։ Այդ կետից ռադիոազդանշանին Երկիր հասնելու համար անհրաժեշտ է 24 ժամ։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Գերմանիան, Ավստրիան, Նիդեռլանդները, Դանիան և Հունաստանը նոյեմբերի 16-ին հայտարարել են Ռուանդայի հետ բանակցությունների մասին։ Նրանք ցանկանում են այնտեղ ընդունման կենտրոն ստեղծել այն մարդկանց համար, որոնք ԵՄ-ում մնալու իրավունք չունեն և չեն կարող վերադառնալ իրենց ծագման երկիր։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա

