#Արցախ

Ռուսական խաղաղապահ ստորաբաժանումն Արցախի «Հյուսիս» տեղանքում հրադադարի հնարավոր խախտումների կանխման և դիտակետերի անվտանգության ապահովման վարժանքներ է անցկացրել:

Ենթադրվում է, որ կրկնվելու է Վրաստանի օրինակը. Հայաստանը, հավանաբար, կստանա Լեռնային Ղարաբաղը՝ այս կամ այն տեսքով, իսկ Ռուսաստանը վերջնականորեն կկորցնի Ադրբեջանը:

Հանրապետության նախագահը Ֆրանսիայի Շամոնի քաղաքում անցկացվող «Մտքերի գագաթնաժողովի» բացմանը շուրջ 100 երկրների ներկայացուցիչների պատմել է հայ զինվորների խիզախության, անձնուրացության, Արցախի դեմ պատերազմի, Թուրքիայի կողմից Ադրբեջանին ցուցաբերված աջակցության մասին:

Թալիշների առաջնորդ Ֆահրադդին Աբոսզոդան Արցախի դեմ պատերազմից առաջ ձերբակալվել և արտահանձնվել էր Բաքվին, իսկ պատերազմից հետո բանտում խեղդամահ էր արվել: Նա պանթյուրքիստական գաղափարախոսության հակառակորդն էր, և նրա անվան հետ էր կապվում թալիշական ինքնավարության կամ անկախ պետության ստեղծման հնարավորությունը:

Պատերազմի օրերին ադրբեջանցիները հայտնաբերել են հայկական օդուժի հարցման-պատասխանի ստացման առանձնահատկություններն ու ծածկագրերը և դրանք տեղադրել իրենց գրոհայինների վրա: Հսկայական կորուստներ կրելուց հետո հայկական կողմն անջատել է «ճանաչման» համակարգը` թիրախավորելով բոլոր ինքնաթիռներն ու ուղղաթիռները, այդ թվում` հայկական:

Խաղաղապահ առաքելության նորանշանակ հրամանատար Կոսոբոկովը, ով նախկինում ղեկավարել է Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի զորախմբերը, առաջինը Երևան է այցելել, հետո` Բաքու: Սա հակառակորդի մոտ խիստ անհանգստություն է առաջացրել և ռուս խաղաղապահների նկատմամբ բացասական վերաբերմունը նորովի է դրսևորել:

Փորձագետները գնահատել են հայկական և ադրբեջանական զինված ուժերի գործողություններն Արցախյան 2-րդ պատերազմի ժամանակ` նշելով նաև հայկական կողմի պարտության հիմնական պատճառների մասին:

Ադրբեջանի զինված ուժերը հերթական անգամ խախտել են հրադադարի պահպանման ռեժիմը` կրակ բացելով ՊԲ դիրքերի ուղղությամբ: Հրազենային վիրավորում է ստացել ժամկետային զինծառայող, շարքային Արգիշտի Տիգրանի Շահնազարյանը:

Ադրբեջանի նավթագազային եկամուտների մոտ 80%-ը բաժին է հասնում արևմտյան կազմակերպություններին: Իսկ Արևմուտքն այդ ոլորտ մեծ թափով մուտք է գործել «Դարի գործարքի» արդյունքում, երբ 1994թ. Բաքուն նավթային 11 ընկերությունների հետ ամենամեծ` «Ազերի», «Չըրաղ», «Գյունեշլի» հանքավայրերի շահագործման համաձայնություն է կնքել:

ԱՄՆ-ի Ռազմավարական և միջազգային ուսումնասիրությունների կենտրոնի վերլուծաբանները կարևոր դասերի շարքում նշել են ժամանակակից, մոտակա գործողության ՀՕՊ համակարգերի բացակայությունը, վատ քողարկումը, մեծ կուտակումները, ինչպես նաև տարբեր զորատեսակների ներդաշնակեցումը:

2020թ. սեպտեմբերի 27-ին, ժամը 00:00-ի սահմաններում, DDOS հարձակումներ են սկսվել «Ղարաբաղ Տելեկոմի»սերվերային ցանցի վրա: Հարուցված քրեական գործի շրջանակներում պարզվել է, որ ընկերության համակարգչային համակարգ մուտք գործելու թույլտվություն ունեցել են օտարերկրյա երեք քաղաքացի և միջազգային մեկ կազմակերպություն:

Ջրականի ուղղությամբ հայկական կողմից արձակված հրետանային կրակոցի արդյունքում ոչնչացվել է առաջ շարժվող շարասյունը: Նրանց թվում են եղել նաև Տ-90Ս տանկ և ՄԱԶ բեռնատար (վառելիք լիցքավորող):

Ադրբեջանի նախագահն ամեն կերպ փորձում է Արցախի կարգավիճակի հարցը դուրս բերել միջազգային օրակարգից` հայտարարելով, թե «Լեռնային Ղարաբաղ չկա»: Վերլուծաբան Ռուբեն Մարգարյանի խոսքով` դա Ալիևի դիրքորոշումն է, սակայն մի շարք հանգամանքներ ի ցույց են դնում, որ դա բնավ այդպես չէ:

Ժերոմ Լամբերը Ֆրանսիայի կառավարությանը կոչ է անում աջակցել Երևանին` դուրս գալու մեկուսացումից: Նրա խոսքով` պետք է Հարավային Կովկասում իրավիճակը կարգավորել, բացել սահմանները և վերականգնել կենսական նշանակության տրանսպորտային կապերը:

Արմեն Պետրոսյանի խոսքով` Հայաստանում տևական ներքաղաքական ճգնաժամի ու քաղաքացիական պատերազմի չհասնելով` Ադրբեջանի իշխանությունները ձգտելու են բազմաքայլ կոմբինացիաների, համակողմանի՝ ռազմական, քաղաքական, մարդասիրական առավելագույն ճնշումների շանտաժի միջոցով հնարավորինս արագ հասնել իրենց առջև դրված խնդիրների լուծմանը։

Տեղեկատվություն է տարածվել, թե Արևմուտքը պահանջում է ռուսական խաղաղապահ ուժերի դուրսբերում Արցախից: Նշվում է, որ Գյումրիի 102-րդ ռազմաբազան դուրս կբերվի Հայաստանից, իսկ ռուս խաղաղապահների փոխարեն կտեղակայվեն ֆրանսիական ուժեր:

Ադրբեջանցի օգտատերերը Ռուսաստանին մեղադրում են օկուպացիայի մեջ` պահանջելով «դուրս շպրտել, ինչպես շանը` մզկիթից»:

Մերձավոր Արևելքի ռուսական ինստիտուտի նախագահի համոզմամբ` Ադրբեջանում թուրքական ռազմաբազայի ստեղծման հավանականությունը 100% է, իսկ ռազմական տեսանկյունից` Թուրքիան արդեն Ադրբեջանում է:

ՌԴ Դաշնային խորհրդի միջազգային հարցերի հանձնաժողովի նախագահի տեղակալի խոսքով` Հայաստանն ու Ադրբեջանը վաղ թե ուշ պետք է կարգավորեն հարաբերությունները և սկսեն բանակցություններ, իսկ ռուս խաղաղապահների ներկայությունը երաշխիք է ապագա հնարավոր արյունահեղությունների բացառման համար:

ԵԱՏՄ ինստիտուտի տնօրենի խոսքով` հայկական կողմը դեռ պատերազմի ժամանակ կարող էր պնդել 102-րդ ռազմաբազայի ուժերի տեղափոխում Սյունիք, սակայն դա չի արել` «շրջագայությունների մեկնելով Արևմուտք»: Սակայն Արցախի անվտանգության երաշխավորն այժմ Մոսկվան է, որը, նրա պնդմամբ, տարեկան 10 մլրդ եվրո է ծախսելու այդ նպատակով: