7 հնարքներ, որոնք կօգնեն «ջրի նման» սովորել և ստացած տեղեկությունը չմոռանալ
Ուզում ես լա՞վ իմանալ դասդ՝ պատմիր ընկերոջդ. այս և մյուս խորհուրդները բոլոր դեպքերի համար են. գիրք կարդալիս, բանաձև սովորելիս կամ նոր հմտություն ձեռք բերելիս:
«Սովորում ենք սովորել» կամ «Learn how to learn»-ն աշխարհի ամենատարածված օնլայն դասընթացն է: Այն արդեն անցել է ավելի քան 2,5 մլն մարդ: Այս տարի դասընթացի հիմնադիր, Օքլենդի համալսարանից Բարբարա Օքլին մեկնել է մոսկովյան EdCrunch համաժողովին մասնակցելու և կիսվել իր հնարքներով:
Պրոֆեսոր Օքլին պատմել է, որ ինքը մանկուց երազել է դառնալ լեզվաբան՝ ցանկանալով նոր լեզուներ սովորել: Այդ պատճառով նա դպրոցից հետո մեկնել է բանակ: Այնտեղ ընդունվել է լեզվի պատրաստության ռազմական ինստիտուտ, որտեղ սովորել է ռուսերեն: Այդ ժամանակ Օքլին իր համար ձևավորել է նոր տեղեկությունները հիշելու սկզբունքներ: Դրանք իրեն շատ են օգնել, երբ որոշել է փոխել մասնագիտությունը և զբաղվել կենսաբանությամբ ու ինժեներական գիտությամբ: Հնարքները, որոնց մասին պրոֆեսորը պատմում է իր գրքում, հիմնված են մարդու ֆիզիոլոգիայի, օրգանիզմի աշխատանքի վրա: Այդ պատճառով դրանք բազմանշանակ են՝ անկախ նրանից, թե բանաձև սովորելիս կկիրառվեն, գիրք կարդալիս, թե նոր հմտություն ձեռք բերելիս:
Ուղեղի աշխատանքի երկու ռեժիմ
1) Մեր ուղեղն աշխատում է երկու ռեժիմով՝ կենտրոնացած և ցրված: Առաջինը թույլ է տալիս ամբողջ ուշադրությունը սևեռել ինչ-որ խնդրի վրա: Հենց այդպես ենք փորձում բազմապատկում անել, հաշվել տոկոսները: Այդպիսի ուշադրության մասին, ըստ Օքլիի, երազում են բոլորը: Խնդիրն այն է, որ ուղեղը երկար ժամանակ չի կարող այդ կարգավիճակում աշխատել, այն բավականին էներգատար է: Ուստի նմանատիպ աշխատանք կատարելիս անհրաժեշտ է ընդմիջումներ անել, օրինակ՝ յուրաքանչյուր կես ժամը մեկ:
Երկրորդ ռեժիմը՝ ցրվածը, ավտոպիլոտի նման է: Համեմատենք երկու վարորդներին. սկսնակն ուշադրությունը կենտրոնացնում է փոխանցման տուփի և ղեկի դիրքի վրա, շփոթվում է սեղմակների հարցում և ուշադրություն չի դարձնում ճանապարհային նշաններին: Իսկ ահա փորձառու վարորդն այդ ամենն անում է ինքնաբերաբար, ընդ որում՝ միաժամանակ կարող է ռադիո լսել, տեսնել գովազդային վահանակները, ինչպես նաև խոսել հեռախոսով: Երբ ուղեղն աշխատում է ցրված վիճակով, թույլ է տալիս տեսնել ընդհանուր պատկերը, հիշել երևույթների միջև կապը և գտնել ոչ ստանդարտ լուծումներ: Այդպիսի ռեժիմում հայտնվելու դյուրին տարբերակը հետևյալն է՝ ընկերոջ հետ քննարկել այն, ինչը հենց նոր իմացաք: Կամ գոնե սեփական բառերով վերարտադրել ստացած տեղեկությունը:
Փոխաբերություններն օգնում են
2) Հիշողության հարցում փոխաբերությունները լավ օգնական են: Այստեղ հիմնական խնդիրն այն է, որ փոխաբերությունն ինքը հիշեցնի անհրաժեշտ տեղեկությունները և առանձնահատկությունները:
Բարբարա Օքլիի խոսքով՝ մարդիկ ունեն հիշողության երկու տեսակ՝ կարճաժամկետ և երկարաժամկետ: Կարճաժամկետը կարելի է համեմատել աճպարարի հետ, ով կարող է օդում պահել միայն չորս իր: Կարճատև հիշողության խնդիրն այդ իրերը մեկ ընդհանուր հասկացության շղթայի ներքո միավորելն է: Իսկ երկարաժամկետ հիշողությունը պահեստն է, որտեղ այդ շղթաներն են պահվում:
Հենց այդ պատճառով է, որ նոր բան սովորելիս պետք է առանձնացնել երևույթների և իրադարձությունների միջև կապը: Դա հնարավորություն է տալիս ձերբազատվել կարճատև հիշողությունից՝ աշխատելով ոչ թե առանձին տերմինների, այլ դրանց շղթաների հետ և արագորեն դրանք դուրս բերել երկարաժամկետ հիշողության պահեստից:
Այդպես են մարդիկ դառնում իրենց ոլորտի փորձագետներ: Նրանք իրենց հիշողության մեջ պահում են ոչ թե սովորական դրվագներ և գիտելիքների շղթաներ, այլ տեղեկատվության մի ամբողջ ցանց, որոնք կարողանում են արագորեն հիշել և հեշտությամբ կիրառել:
Կրկնությունը գիտության մայրն է
3) Ինչպե՞ս սովորել դասավորել այդպիսի տրամաբանական շղթաներ: Նախ՝ չպետք է փորձել սովորել ամեն ինչ և միանգամից: Նոր տեղեկատվությունը պետք է յուրացնել աստիճանաբար, ոչ մեծ ծավալներով, և, ինչպես Օքլին է ասում, չվազել շոգեքարշին ընդառաջ:
Պրոֆեսորի մյուս օրինակը հետևյալն է՝ պատկերացրեք՝ դուք շինարար եք, իսկ աղյուսները տեղեկատվության մասնիկներ են, որոնք փորձում եք հիշել: Պատը շարելու համար անհրաժեշտ է այդպիսի աղյուսների շարք կազմել՝ նրանց արանքում լցված ցեմենտին թողնելով՝ չորանա: Եվ միայն դրանից հետո կարելի է նոր շարք սկսել: Ամբողջը միանգամից շարելու դեպքում պատը կփլվի: Այսինքն՝ տեղեկատվության դեպքում գլխում ամեն ինչ կխառնվի:
Նոր գիտելիքները գլխում ամրապնդելու համար անհրաժեշտ է շատ քնել և հանգստանալ: Իսկական ուսուցումը կատարվում է քնած ժամանակ, երբ ուղեղը մշակում և դասավորում է օրվա ընթացքում ստացած տեղեկությունները: Եվ որպեսզի դրանք չջնջվեն, պետք է կրկնել:
Կրկնությունն օգնում է լավագույնս սերտել նոր տեղեկությունը և շարժվել առաջ: Այդ իսկ պատճառով պետք է արտագրել, մաթեմատիկայից լուծել բազմաթիվ նույնատիպ խնդիրներ և կատարել անսահման վարժություններ:
Օքլիի խոսքով՝ շաբաթը մեկ անգամ պարապելն անօգուտ է. այդ ընթացքում նոր տեղեկությունը ջնջվում է հիշողությունից: Ամենօրյա մարզանքը նույնպես անարդյունավետ է. ուղեղը չի հասցնի մշակել ստացվող տեղեկությունների հոսքը: Ամենաբարենպաստ տարբերակը՝ շաբաթական 3-4 օր սովորելն է, իսկ մնացած ժամանակը պետք է հանգստանալ: Նախընտրելի է, որ հանգստյան օրերն անընդմեջ չլինեն:
Մի տողով
4) Չի հաջողվում գտնել լուծո՞ւմը՝ մոռացեք. հնարավոր է՝ այն ավելի ուշ ինքնուրույն գա:
5) Իմացել եք ինչ-որ նորույթ կամ հասկացությո՞ւն: Փորձեք այն տեսնել այլ կոնտեքստում: Օրինակ, սովորել եք «ոսկե հատում» տերմինը, փորձեք այն գտնել բույսերի կառուցվածքում կամ շրջապատող շենքերում:
6) Փոխեք ուսումնառության մթնոլորտը. աուդիոգրքով տեղափոխվեք այգի կամ դուրս եկեք վազքի:
7) Օրը ծանրացե՞լ է՝ նույնականության դեմ պայքարելու համար կենտրոնացեք ոչ թե արդյունքի, այլ գործընթացի վրա: Ինքդ քեզ հետ «հիմա 20 րոպե կլուծեմ այս խնդիրը, հետո կհանգստանամ» ասելով պայմանավորվելն ավելի է թեթևացնում, քան ինքդ քեզ համոզելն ամեն ինչ ու միանգամից անելու:
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
