Ինչպե՞ս Հայաստանն ու Ադրբեջանը դարձան Ֆրանսիա-Թուրքիա դիմակայության մասնակից — Շեշտ.am (shesht.am)
8 րոպե
Խմբագրություն

Ինչպե՞ս Հայաստանն ու Ադրբեջանը դարձան Ֆրանսիա-Թուրքիա դիմակայության մասնակից

Ֆրանսիական Սենատի բանաձևի հեղինակները չեն թաքցրել, որ այն առաջին հերթին ուղղված է Թուրքիային, և պատահական չէ, որ ընդունվում է դեկտեմբերին կայանալիք Եվրամիության գագաթնաժողովից առաջ: Այստեղ որոշվելու է, թե ինչպես է ԵՄ-ն պատժելու Էրդողանին՝ իր արտաքին քաղաքական ավանտյուրաների համար:

Ֆրանսիայի Սենատ / © French Senate/fb

Ֆրանսիայի Սենատի կողմից Արցախի անկախության ճանաչման անհրաժեշտության վերաբերյալ բանաձևին արդեն անդրադարձել ենք: Այժմ ներկայացնենք փորձագիտական վերլուծություն, որը վերաբերում է հաջորդիվ ակնկալիքների և Թուրքիայի հետ կապված հարցերին:

Այսպես, սպասվում է նույնատիպ փաստաթղթի ընդունում նաև Բելգիայի խորհրդարանի կողմից: Սակայն Արցախի անկախության ճանաչումը մոտ ապագայում հավանական չի համարվում: Մինչդեռ Թուրքիայի համար այս երկու տեղեկություններն լրջագույն անհանգստության պատճառ են:

Սպասվում է Եվրոպայի և Թուրքիայի վեճի գագաթնաժողով

Ֆրանսիական Սենատի բանաձևի հեղինակները չեն թաքցրել, որ այն առաջին հերթին ուղղված է Թուրքիային, և պատահական չէ, որ ընդունվում է դեկտեմբերին կայանալիք Եվրամիության գագաթնաժողովից առաջ: Այստեղ որոշվելու է, թե ինչպես է ԵՄ-ն պատժելու Էրդողանին՝ իր արտաքին քաղաքական ավանտյուրաների համար: Սպասվում է Եվրոպայի և Թուրքիայի վեճի գագաթնաժողով: Եվ ֆրանսիացի սենատորները ցանկանում են, որպեսզի այն լինի աղմկալից և վճռական, մինչև կփոխվի պաշտոնական Անկարայի արտաքին կուրսը կամ ղեկավարությունը:

Եվ քանի դեռ ֆրանսիացի սենատորները Թուրքիային մեղադրում են ագրեսիայի մեջ, Էրդողանը Եվրոպայից պահանջում է կատարել խոստումները՝ լիարժեք անդամություն, փախստականների հարց: Իսկ այս երկուսը միասին պահանջելը հստակ ուղերձներ են. լիարժեք անդամությունը Եվրոպայի համար անընդունելի է, մինչդեռ փախստականների հարցը կարևոր հաղթաթուղթ է Թուրքիայի ձեռքում. եթե կիրառվեն պատժամիջոցներ, ԵՄ-ի դռները կթակեն միլիոնավոր փախստականներ: Այս ամենի հետևանքները Եվրոպայում շատ լավ են պատկերացնում:

Այս համատեքստում Արցախը Ֆրանսիայի և Թուրքիայի համար ընդամենն արգելաքարերից մեկն է, հնարավոր է՝ երկկողմ հարաբերություններում առկա խնդիրներից ամենափոքրը:

Մասամբ՝ արդյունք, մասամբ ձախողում

Այլ իրավիճակ է Հայաստանի և Ադրբեջանի պարագայում: Վերջինը քննադատել է բանաձևի ընդունումը՝ այն որակելով «պրովոկացիա» և «ընդամենը թուղթ»: Ադրբեջանական ԱԳՆ-ն կասկածի տակ է դրել Մինսկի խմբում Ֆրանսիայի հետագա համանախագահությունը:

Արցախի ճակատագիրը վճռվում է անդրկովկասյան ՄԵծ Խաղի իրական մասնակիցների փոխհարաբերությունների շրջանակներում՝ Թուրքիայի, Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի: ԱՄՆ-ն և Ֆրանսիան այս տարածաշրջանում մեծ լծակներ չունեն: Սենատի նախաձեռնությունը նաև միջոց է՝ Մակրոնին Անդրկովկասի գործողություններում որոշիչ ներգրավվածություն ապահովելու համար:

Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա Ֆրանսիայից և Բելգիայից ստացվող նորությունները վերջին շրջանում քիչ հաճելիներից են: Ճանաչման հարցում Փարիզը շրջանցեց Երևանին: Հայաստանի կողմից Արցախի ճանաչման դեպքում, սակայն, կառաջանային մի շարք խնդիրներ՝ կապված Ռուսաստանի հետ. առնվազն հարց կառաջանար՝ արդյո՞ք ՀԱՊԿ-ի երաշխիքները տարածվում են Արցախի վրա: Մյուս կողմից՝ ՄԱԿ-ի բանաձևերը՝ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության մասին, դեռ ուժի մեջ են:

Ֆրանսիայի դիրքորոշումը Հայաստանին հույս է տալիս, որ Արցախի ճանաչումն այլևս տոքսիկ քայլ չի հանդիսանա, որը կհանգեցնի միջազգային պատժամիջոցների: Ընդհակառակը, այժմ դրանք սպառնում են Թուրքիային և, հնարավոր է, Ադրբեջանին:

Այս պատերազմում Բաքվի կարևոր ձեռքբերումներից է համարվում նաև հաջողությունը տեղեկատվական պատերազմում: Ալիևը կիրառել է այն առավելությունները, որոնք ապահովվում է ավտորիտար ռեժիմը՝ ի տարբերություն ժողովրդավարականի: Պատերազմի ընթացքում Հայաստանում շարունակում էին գործել սոցցանցերը, ռազմաճակատում օտարերկրյա լրագրողներ կային, հրապարակվում էին զոհերի անունները:

Մինչդեռ Ադրբեջանում կորուստները թաքցվել են, ռազմական խիստ գրաքննություն է սահմանվել, սոցցանցերն անջատվել են, ուժգնացել են ճնշումները: Լրատվությունը տրամադրվել է՝ ըստ անհրաժեշտության: Մեծ աշխատանքներ են տարվել ռուսալեզու հրապարակումների ուղղությամբ՝ հրահրելով նաև ռուս-հայկական հակասություններ:

Այս համատեքստում ակնառու է եղել Հայաստանի պասիվությունը տեղեկատվական պատերազմում: Լայնորեն չհաջողվեց տարածել այն մեծ պաշարը, որ վերաբերում էր Ադրբեջանում ռուս լրագրողների ձերբակալություններին, Գաբալայի ռուսական ՌԼԿ-ի չեզոքացմանը, ՆԱՏՕ-ի հետ կապերին և այլն: Ըստ երևույթին՝ համարվել է, որ հանրային կարծիքը ճիշտ դատողություններ կանի: Սակայն սա չարդարացվեց Ռուսաստանի պարագայում, բայց արդյունավետ գտնվեց Արևմտյան Եվրոպայում: Բայցևայնպես՝ սա էլ միանշանակ հայկական կողմի ջանքերի շնորհիվ չէր. հայանպաստ դիրքորոշման հարցում մեծ դերակատարում ունի Թուրքիայի և նրա նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի նկատմամբ այնտեղ առկա վերաբերմունքը:

Ամենաընթերցվածը

2 րոպե
Խմբագրություն

Անհետ կորած ադրբեջանցի զինծառայողների ծնողները Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանից խնդրում են օգնել իրենց զավակներին գտնելու հարցում, քանի որ Ադրբեջանում ոչ ոք իրենց խնդրանքներին չի արձագանքում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Թուրքական հատուկ ծառայությունների մասնակցությամբ Սիրիայի հյուսիսում վարձկաններ են հավաքագրվում` Ուկրաինա տեղափոխվելու նպատակով: Նշվում է, որ հավաքագրումն իրականացվում է նույն սկզբունքով, ինչպես Լիբիայի և Արցախի համար էր արվում. վարձկաններին կրկին խոստանում են 2000 դոլար վճարել:

3 րոպե
Խմբագրություն

Համերգը տեղի է ունեցել 1915թ. ապրիլին: Մասնակցել են Օսմանյան կայսրության ներքին գործերի նախարար Թալեաթ փաշան, մշակույթի և կրթության նախարար Համդուլա Թանրովերնը: Վերջինի խոսքով` «Անատոլիայի որդին երկար տարիների աշխատանքից հետո հայկական երաժշտությանը թևեր է տվել»:

2 րոպե
Խմբագրություն

Անհետ կորած ադրբեջանցի զինծառայողների ծնողները Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանից խնդրում են օգնել իրենց զավակներին գտնելու հարցում, քանի որ Ադրբեջանում ոչ ոք իրենց խնդրանքներին չի արձագանքում:

2 րոպե
Խմբագրություն

Թուրքական հատուկ ծառայությունների մասնակցությամբ Սիրիայի հյուսիսում վարձկաններ են հավաքագրվում` Ուկրաինա տեղափոխվելու նպատակով: Նշվում է, որ հավաքագրումն իրականացվում է նույն սկզբունքով, ինչպես Լիբիայի և Արցախի համար էր արվում. վարձկաններին կրկին խոստանում են 2000 դոլար վճարել:

3 րոպե
Խմբագրություն

Համերգը տեղի է ունեցել 1915թ. ապրիլին: Մասնակցել են Օսմանյան կայսրության ներքին գործերի նախարար Թալեաթ փաշան, մշակույթի և կրթության նախարար Համդուլա Թանրովերնը: Վերջինի խոսքով` «Անատոլիայի որդին երկար տարիների աշխատանքից հետո հայկական երաժշտությանը թևեր է տվել»:

2 րոպե
Խմբագրություն

Գերիների շահերի ներկայացուցիչ Սիրանուշ Սահակյանի խոսքով` մոտ 200 գերիների վերադարձման դիմաց առաջ քաշված պայմաններն են` ՀՀ զինված ուժերի դուրսբերումն Արցախի տարածքից, Տիգրանաշենի հանձնումը, Կարմիր Շուկա ավտոճանապարհի նկատմամբ վերահսկողությունը:

1 րոպե
Խմբագրություն

Հաղորդվում է, որ Արցախում մնալու են միայն այն ստորաբաժանումները, որոնք կազմված են տեղի բնակիչներից: Հայաստանի ժամկետային զինծառայողներին այլևս ծառայության չեն ուղարկելու Արցախ:

2 րոպե
Խմբագրություն

Նշվում է, որ զինտեխնիկայի տեղափոխման նպատակը Հայաստանի Սյունիքի մարզում գործողություններն են: Իրանական աղբյուրը շեշտում է, որ լայնամասշտաբ պատերազմը կանխելու նպատակով անհրաժեշտ է իրանական զինուժն անհապաղ տեղակայել հայ-նախիջևանյան սահմանի երկայնքով:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.