Ինչպե՞ս Հայաստանն ու Ադրբեջանը դարձան Ֆրանսիա-Թուրքիա դիմակայության մասնակից
Ֆրանսիական Սենատի բանաձևի հեղինակները չեն թաքցրել, որ այն առաջին հերթին ուղղված է Թուրքիային, և պատահական չէ, որ ընդունվում է դեկտեմբերին կայանալիք Եվրամիության գագաթնաժողովից առաջ: Այստեղ որոշվելու է, թե ինչպես է ԵՄ-ն պատժելու Էրդողանին՝ իր արտաքին քաղաքական ավանտյուրաների համար:
Ֆրանսիայի Սենատի կողմից Արցախի անկախության ճանաչման անհրաժեշտության վերաբերյալ բանաձևին արդեն անդրադարձել ենք: Այժմ ներկայացնենք փորձագիտական վերլուծություն, որը վերաբերում է հաջորդիվ ակնկալիքների և Թուրքիայի հետ կապված հարցերին:
Այսպես, սպասվում է նույնատիպ փաստաթղթի ընդունում նաև Բելգիայի խորհրդարանի կողմից: Սակայն Արցախի անկախության ճանաչումը մոտ ապագայում հավանական չի համարվում: Մինչդեռ Թուրքիայի համար այս երկու տեղեկություններն լրջագույն անհանգստության պատճառ են:
Սպասվում է Եվրոպայի և Թուրքիայի վեճի գագաթնաժողով
Ֆրանսիական Սենատի բանաձևի հեղինակները չեն թաքցրել, որ այն առաջին հերթին ուղղված է Թուրքիային, և պատահական չէ, որ ընդունվում է դեկտեմբերին կայանալիք Եվրամիության գագաթնաժողովից առաջ: Այստեղ որոշվելու է, թե ինչպես է ԵՄ-ն պատժելու Էրդողանին՝ իր արտաքին քաղաքական ավանտյուրաների համար: Սպասվում է Եվրոպայի և Թուրքիայի վեճի գագաթնաժողով: Եվ ֆրանսիացի սենատորները ցանկանում են, որպեսզի այն լինի աղմկալից և վճռական, մինչև կփոխվի պաշտոնական Անկարայի արտաքին կուրսը կամ ղեկավարությունը:
Եվ քանի դեռ ֆրանսիացի սենատորները Թուրքիային մեղադրում են ագրեսիայի մեջ, Էրդողանը Եվրոպայից պահանջում է կատարել խոստումները՝ լիարժեք անդամություն, փախստականների հարց: Իսկ այս երկուսը միասին պահանջելը հստակ ուղերձներ են. լիարժեք անդամությունը Եվրոպայի համար անընդունելի է, մինչդեռ փախստականների հարցը կարևոր հաղթաթուղթ է Թուրքիայի ձեռքում. եթե կիրառվեն պատժամիջոցներ, ԵՄ-ի դռները կթակեն միլիոնավոր փախստականներ: Այս ամենի հետևանքները Եվրոպայում շատ լավ են պատկերացնում:
Այս համատեքստում Արցախը Ֆրանսիայի և Թուրքիայի համար ընդամենն արգելաքարերից մեկն է, հնարավոր է՝ երկկողմ հարաբերություններում առկա խնդիրներից ամենափոքրը:
Մասամբ՝ արդյունք, մասամբ ձախողում
Այլ իրավիճակ է Հայաստանի և Ադրբեջանի պարագայում: Վերջինը քննադատել է բանաձևի ընդունումը՝ այն որակելով «պրովոկացիա» և «ընդամենը թուղթ»: Ադրբեջանական ԱԳՆ-ն կասկածի տակ է դրել Մինսկի խմբում Ֆրանսիայի հետագա համանախագահությունը:
Արցախի ճակատագիրը վճռվում է անդրկովկասյան ՄԵծ Խաղի իրական մասնակիցների փոխհարաբերությունների շրջանակներում՝ Թուրքիայի, Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի: ԱՄՆ-ն և Ֆրանսիան այս տարածաշրջանում մեծ լծակներ չունեն: Սենատի նախաձեռնությունը նաև միջոց է՝ Մակրոնին Անդրկովկասի գործողություններում որոշիչ ներգրավվածություն ապահովելու համար:
Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա Ֆրանսիայից և Բելգիայից ստացվող նորությունները վերջին շրջանում քիչ հաճելիներից են: Ճանաչման հարցում Փարիզը շրջանցեց Երևանին: Հայաստանի կողմից Արցախի ճանաչման դեպքում, սակայն, կառաջանային մի շարք խնդիրներ՝ կապված Ռուսաստանի հետ. առնվազն հարց կառաջանար՝ արդյո՞ք ՀԱՊԿ-ի երաշխիքները տարածվում են Արցախի վրա: Մյուս կողմից՝ ՄԱԿ-ի բանաձևերը՝ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության մասին, դեռ ուժի մեջ են:
Ֆրանսիայի դիրքորոշումը Հայաստանին հույս է տալիս, որ Արցախի ճանաչումն այլևս տոքսիկ քայլ չի հանդիսանա, որը կհանգեցնի միջազգային պատժամիջոցների: Ընդհակառակը, այժմ դրանք սպառնում են Թուրքիային և, հնարավոր է, Ադրբեջանին:
Այս պատերազմում Բաքվի կարևոր ձեռքբերումներից է համարվում նաև հաջողությունը տեղեկատվական պատերազմում: Ալիևը կիրառել է այն առավելությունները, որոնք ապահովվում է ավտորիտար ռեժիմը՝ ի տարբերություն ժողովրդավարականի: Պատերազմի ընթացքում Հայաստանում շարունակում էին գործել սոցցանցերը, ռազմաճակատում օտարերկրյա լրագրողներ կային, հրապարակվում էին զոհերի անունները:
Մինչդեռ Ադրբեջանում կորուստները թաքցվել են, ռազմական խիստ գրաքննություն է սահմանվել, սոցցանցերն անջատվել են, ուժգնացել են ճնշումները: Լրատվությունը տրամադրվել է՝ ըստ անհրաժեշտության: Մեծ աշխատանքներ են տարվել ռուսալեզու հրապարակումների ուղղությամբ՝ հրահրելով նաև ռուս-հայկական հակասություններ:
Այս համատեքստում ակնառու է եղել Հայաստանի պասիվությունը տեղեկատվական պատերազմում: Լայնորեն չհաջողվեց տարածել այն մեծ պաշարը, որ վերաբերում էր Ադրբեջանում ռուս լրագրողների ձերբակալություններին, Գաբալայի ռուսական ՌԼԿ-ի չեզոքացմանը, ՆԱՏՕ-ի հետ կապերին և այլն: Ըստ երևույթին՝ համարվել է, որ հանրային կարծիքը ճիշտ դատողություններ կանի: Սակայն սա չարդարացվեց Ռուսաստանի պարագայում, բայց արդյունավետ գտնվեց Արևմտյան Եվրոպայում: Բայցևայնպես՝ սա էլ միանշանակ հայկական կողմի ջանքերի շնորհիվ չէր. հայանպաստ դիրքորոշման հարցում մեծ դերակատարում ունի Թուրքիայի և նրա նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի նկատմամբ այնտեղ առկա վերաբերմունքը:
ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։
2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։
Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։
ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։
2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։
Հայաստանում բենզինը կրկին թանկացել է․ ԱԻ-92 տեսակի մեկ լիտրի գինը հասել է 600 դրամի, իսկ ԱԻ-95-ինը՝ 620 դրամի։ Որոշ միջազգային ցանցերում գներն ավելի բարձր են, սակայն առանձին առաջարկներով վառելիքը կարելի է գնել նաև ավելի էժան։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Rocket Lab-ի Electron հրթիռը սեպտեմբերի 19-ին ուղեծիր է դուրս բերել ճապոնական Synspective ընկերության տասներկուերորդ StriX ռադարային արբանյակը։ Այն նախատեսված է Երկրի մակերևույթը դիտարկելու համար, սակայն շահագործման կհանձնվի առաջիկա ամիսների փորձարկումներից հետո։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները