22.10.2019, 23:29
5 րոպե
Խմբագրություն

ESA-ն ապացուցել է, որ Մարսի վրա ժամանակին գետեր են հոսել

Ցամաքած գետի հունը լուսանկարել է Կարմիր մոլորակի ուղեծրում աշխատող զոնդը: Գետի մասին են վկայում նաև հուներում հայտնաբերված «ծովի քարերը»:

Ցամաքած գետի հուն` Մարսի վրա / ©kp.ru

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (The European Space Agency ESA) հրապարակել է Mars Express ավտոմատացված միջմոլորակային կայանքի (զոնդ) ուղարկած լուսանկարները: Դրանցում Nirgal Vallis հովիտն է՝ հասարակածից հարավ ընկած, իսկ հովտում՝ ցամաքաց գետերի հուները:

Ցամաքած գետի հուն, Մարս / ©kp.ru

Եվրոպացի մասնագետները վստահեցնում են, որ ինչ-որ ժամանակ հովտում գոյություն է ունեցել գետային ծավալուն համակարգ` մոտ 700 կմ երկարությամբ: Այն ջրով է լցված եղել 3,5-4 մլրդ տարի առաջ: Այդ ժամանակ, ըստ մոլորակագետների, Մարսի վրա տաք ու խոնավ է եղել՝ թթվածնով հարուստ մթնոլորտով:

Բարձրավանդակի տարածքը՝ ցամաքած հուներով / ©kp.ru
ESA գիտնականների համոզմամբ՝ սա գետի հուն է, ոչ թե՝ լավայի / ©kp.ru

ESA-ում նշում են, որ նույնատիպ ցամաքած գետեր հանդիպում են նաև Երկրի վրա, օրինակ` ԱՄՆ-ի Կոլորադոյի սարահարթում, Չիլիի Ատակամա անապատում: Իսկ դա փաստում է, որ ժամանակին Մարսը մեր մոլորակի նման է եղել:

Ցամաքած գետի հուն՝ Երկրի վրա / ©kp.ru

Ընդ որում, այս լուսանկարներն առաջինը չեն, որ խոսում են մարսյան ջրի մասին: 2013թ. սկզբին ESA-ի մասնագետները հայտարարեցին Promethei Terra Highlands-ով անցնող երբեմնի ջրառատ գետի հետքերի մասին: Գետից մնացել է 1500 կմ երկարությամբ, 7 կմ լայնությամբ և 300 մ խորությամբ հունը: Գետն անվանվել է Reull Vallis: Նրա նկարը նույնպես Mars Express-ն էր փոխանցել:

2013թ. Մարսի վրա հայտնաբերված գետի հուն / ©kp.ru

«Ծովի քարերը»

2012թ. NASA-ի «Հետաքրքրություն» անունը կրող ռոբոտը, հասնելով Հեյլի խառնարան, Երկիր էր ուղարկել ցամաքած գետ հիշեցնող օբյեկտի լուսանկարները:

«Ծովի քարեր» (գետի հուներին բնորոշ քարեր)՝ 1. Մարս, 2. Երկիր / ©kp.ru

Այնտեղ հստակ երևում են «ծովի քարերը», որը բնորոշ է գետերին: Այդպիսիք կան Երկրի բոլոր գետերում: Այդ քարերի չափերի համաձայն կազմվել է գետի արագությունն ու բարձրությունը. 1 մ/վ և ծնկների բարձրությամբ:

Հայտնաբերված լիճը նման է Անտարկտիդայի լճին

Նախորդ տարի Մարսի վրա առաջին անգամ հայտնաբերվեց հեղուկ ջրով լիճ: ESA-ի մասնագետներին լիճը գտնելու հարցում աջակցել են NASA-ի գործընկերները: Եվրոպացիներն ու ամերիկացիները համատեղ ուսումնասիրեցին տվյալները, որոնք ստացել էին իրենց տիեզերական սարքավորումներից՝ Mars Express-ից և Mars Odyssey-ից:

Հիմնական դիտարկումներն իրականացվել են MARSIS (Mars Advanced Radar for Subsurface and Ionosphere Sounding instrument) ռադարի օգնությամբ: Ստացված տվյալները հաստատել են, որ մոլորակի հարավային կիսագնդի Planum Australe շրջանում առկա է ստորգետնյա ջրավազան: Այն կայուն վիճակ է ունեցել՝ լճի նման: Գրեթե համապատասխանում է Անտարկտիդայի Արևելք լճին:

Հեղուկ ջրով լիճը՝ Մարսի վրա / ©kp.ru

Հաղորդվում է, որ մարսյան լիճը Արևելքից փոքր է: Խորությունն ընդամենը մեկ մետր է, լայնությունը՝ 20 կմ: Այն գտնվում է սառույցի ու փոշու 1,5 կմ-անոց շերտի տակ: Աղբյուրը եզրակացնում է, որ Մարսի ամբողջ ջրային պաշարը չէ, որ միլիարդավոր տարիներ առաջ ցամաքել է: Ինչ-որ մասը մնացել է: Այն հույս է տալիս այնտեղ կյանք որոնողներին:

Ամենաընթերցվածը

երեկ, 11:06
2 րոպե
Խմբագրություն

Հայաստանցի օգտատերերն իրենց iPhone-ների և iPad-ների համար ներբեռնում են ոչ միայն անվճար, այլև վճարովի հավելվածներ. առանձնացրել ենք ամենապահանջվածները:

երեկ, 16:50
2 րոպե
Խմբագրություն

ԱԱԾ նախկին տնօրեն Արթուր Վանեցյանը հայտնել է, որ բացահայտման գործում իրեն օգնել է Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Զարուհի Բաթոյանը:

04.12.2019, 11:56
2 րոպե
Խմբագրություն

Որպես օրինակ է նշվել լուսանկարների խմբագրման FaceApp հավելվածը, որի վերաբերյալ հարց էր բարձրացրել սենատոր Չակ Շումերը:

02.12.2019, 23:21
9 րոպե
Խմբագրություն

Հայաստանը դառնում է նոր համացանցի առաջին կենտրոնն աշխարհում: Այստեղ են հրավիրվելու արտասահմանյան ընկերություններ՝ համացանցի նոր կառուցվածքն իրենց բիզնեսի համար փորձարկելու և հետազոտական լաբորատորիաներ բացելու համար:

02.12.2019, 16:26
3 րոպե
Խմբագրություն

Երևանի համար հեղինակներն առանձնացրել են Արարատ լեռան տեսարանը, եկեղեցիները, ինչպես նաև Դոլմաման և Մարիոթը՝ որպես հեղինակավոր մարդկանց այցելած վայրեր:

երեկ, 11:06
2 րոպե
Խմբագրություն

Հայաստանցի օգտատերերն իրենց iPhone-ների և iPad-ների համար ներբեռնում են ոչ միայն անվճար, այլև վճարովի հավելվածներ. առանձնացրել ենք ամենապահանջվածները:

16.11.2019, 20:48
26 րոպե
Խմբագրություն

Շեշտ.am-ի դրոշն Արարատի գագաթին է. թե ինչպես այն հասավ ամենահայտնի և գեղեցիկ գագաթներից մեկը, և թե ինչու 5000 մետրից ավելի բարձրությունը հաղթահարելն այնքան էլ սարսափելի չէ:

18.11.2019, 17:01
3 րոպե
Խմբագրություն

Ֆիլմը նկարահանվել է Հայաստանում՝ Արարատյան դաշտում և ուրարտական արքաների կառուցած քաղաքների տարածքում:

15.11.2019, 18:47
3 րոպե
Խմբագրություն

Բողոքի ցույցերի լուսանկարներն ու տեսանյութերը դիտող օգտատերերը ցույցերը համեմատել են մեծ խնջույքի կամ դիսկոտեկայի հետ. իսկ իրականում ցուցարարները լազերներով կուրացնում են ոստիկանական դրոնները և տեսահսկման սարքերը:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.