ESA-ն ապացուցել է, որ Մարսի վրա ժամանակին գետեր են հոսել — Շեշտ.am (shesht.am)
5 րոպե
Խմբագրություն

ESA-ն ապացուցել է, որ Մարսի վրա ժամանակին գետեր են հոսել

Ցամաքած գետի հունը լուսանկարել է Կարմիր մոլորակի ուղեծրում աշխատող զոնդը: Գետի մասին են վկայում նաև հուներում հայտնաբերված «ծովի քարերը»:

Ցամաքած գետի հուն` Մարսի վրա / ©kp.ru

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (The European Space Agency ESA) հրապարակել է Mars Express ավտոմատացված միջմոլորակային կայանքի (զոնդ) ուղարկած լուսանկարները: Դրանցում Nirgal Vallis հովիտն է՝ հասարակածից հարավ ընկած, իսկ հովտում՝ ցամաքաց գետերի հուները:

Ցամաքած գետի հուն, Մարս / ©kp.ru

Եվրոպացի մասնագետները վստահեցնում են, որ ինչ-որ ժամանակ հովտում գոյություն է ունեցել գետային ծավալուն համակարգ` մոտ 700 կմ երկարությամբ: Այն ջրով է լցված եղել 3,5-4 մլրդ տարի առաջ: Այդ ժամանակ, ըստ մոլորակագետների, Մարսի վրա տաք ու խոնավ է եղել՝ թթվածնով հարուստ մթնոլորտով:

Բարձրավանդակի տարածքը՝ ցամաքած հուներով / ©kp.ru
ESA գիտնականների համոզմամբ՝ սա գետի հուն է, ոչ թե՝ լավայի / ©kp.ru

ESA-ում նշում են, որ նույնատիպ ցամաքած գետեր հանդիպում են նաև Երկրի վրա, օրինակ` ԱՄՆ-ի Կոլորադոյի սարահարթում, Չիլիի Ատակամա անապատում: Իսկ դա փաստում է, որ ժամանակին Մարսը մեր մոլորակի նման է եղել:

Ցամաքած գետի հուն՝ Երկրի վրա / ©kp.ru

Ընդ որում, այս լուսանկարներն առաջինը չեն, որ խոսում են մարսյան ջրի մասին: 2013թ. սկզբին ESA-ի մասնագետները հայտարարեցին Promethei Terra Highlands-ով անցնող երբեմնի ջրառատ գետի հետքերի մասին: Գետից մնացել է 1500 կմ երկարությամբ, 7 կմ լայնությամբ և 300 մ խորությամբ հունը: Գետն անվանվել է Reull Vallis: Նրա նկարը նույնպես Mars Express-ն էր փոխանցել:

2013թ. Մարսի վրա հայտնաբերված գետի հուն / ©kp.ru

«Ծովի քարերը»

2012թ. NASA-ի «Հետաքրքրություն» անունը կրող ռոբոտը, հասնելով Հեյլի խառնարան, Երկիր էր ուղարկել ցամաքած գետ հիշեցնող օբյեկտի լուսանկարները:

«Ծովի քարեր» (գետի հուներին բնորոշ քարեր)՝ 1. Մարս, 2. Երկիր / ©kp.ru

Այնտեղ հստակ երևում են «ծովի քարերը», որը բնորոշ է գետերին: Այդպիսիք կան Երկրի բոլոր գետերում: Այդ քարերի չափերի համաձայն կազմվել է գետի արագությունն ու բարձրությունը. 1 մ/վ և ծնկների բարձրությամբ:

Հայտնաբերված լիճը նման է Անտարկտիդայի լճին

Նախորդ տարի Մարսի վրա առաջին անգամ հայտնաբերվեց հեղուկ ջրով լիճ: ESA-ի մասնագետներին լիճը գտնելու հարցում աջակցել են NASA-ի գործընկերները: Եվրոպացիներն ու ամերիկացիները համատեղ ուսումնասիրեցին տվյալները, որոնք ստացել էին իրենց տիեզերական սարքավորումներից՝ Mars Express-ից և Mars Odyssey-ից:

Հիմնական դիտարկումներն իրականացվել են MARSIS (Mars Advanced Radar for Subsurface and Ionosphere Sounding instrument) ռադարի օգնությամբ: Ստացված տվյալները հաստատել են, որ մոլորակի հարավային կիսագնդի Planum Australe շրջանում առկա է ստորգետնյա ջրավազան: Այն կայուն վիճակ է ունեցել՝ լճի նման: Գրեթե համապատասխանում է Անտարկտիդայի Արևելք լճին:

Հեղուկ ջրով լիճը՝ Մարսի վրա / ©kp.ru

Հաղորդվում է, որ մարսյան լիճը Արևելքից փոքր է: Խորությունն ընդամենը մեկ մետր է, լայնությունը՝ 20 կմ: Այն գտնվում է սառույցի ու փոշու 1,5 կմ-անոց շերտի տակ: Աղբյուրը եզրակացնում է, որ Մարսի ամբողջ ջրային պաշարը չէ, որ միլիարդավոր տարիներ առաջ ցամաքել է: Ինչ-որ մասը մնացել է: Այն հույս է տալիս այնտեղ կյանք որոնողներին:

Ամենաընթերցվածը

2 րոպե
Խմբագրություն

Հրապարակվել է Covid-19 կորոնավիրուսի պանդեմիայի պայմաններում տարբեր երկրներում առողջության անվտանգության վարկանիշային աղյուսակը, որտեղ 72 երկրների շարքում Հայաստանը 28-րդն է:

11 րոպե
Խմբագրություն

Իտալիայում բնակվող ռուս աղջիկը նախազգուշացրել է մոտալուտ վտանգի մասին: Մենք նրա գրառումը թարգմանել ենք ձեզ համար:

6 րոպե
Խմբագրություն

Ավելի վաղ կորոնավիրուսային վարակի բուժման համար այդ մեթոդը կիրառած գիտնականն առողջացած մարդկանց քանակի վերաբերյալ ուշագրավ ցուցանիշներ է հրապարակել:

4 րոպե
Խմբագրություն

Երկու նկարների համեմատությամբ նկարագրվում է մարդկանց վիճակը մարտի սկզբին և վերջին, իսկ դա բավականին երկար ու բարդ ամիս էր ամբողջ աշխարհում:

4 րոպե
Խմբագրություն

Հնարավորինս սեղմորեն ներկայացվում է «Արտակարգ դրության» ռեժիմի առանձնահատկություններ, որոնք պետք է իմանանք բոլորս:

11 րոպե
Խմբագրություն

Իտալիայում բնակվող ռուս աղջիկը նախազգուշացրել է մոտալուտ վտանգի մասին: Մենք նրա գրառումը թարգմանել ենք ձեզ համար:

3 րոպե
Խմբագրություն

Ոստիկանն իրավասու է պահանջել անձնագիրը և լրացված ձևաթուղթը, դրանց բացակայության դեպքում՝ պատասխանատվության ենթարկել: Ձևաթուղթը կարելի է տպել կամ լրացնել ձեռագիր:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.