180

Համավարակից հետո սոցիալական անկայունության հնարավոր աճ է կանխատեսվում

Իտալացի գիտնականները վերլուծել են այն իրավիճակները, որոնց պայմաններում նախկինում համաճարակներ են եղել, այդ թվում՝ ժանտախտ, խոլերա, իսպանական գրիպ: Արդյունքում հետազոտողները նախազգուշացրել են, որ, հնարավոր է, ներկայիս համավարակից հետո սոցիալական անկայությունները կտրուկ աճեն:

Բողոքի ցույցեր ԱՄՆ-ում
Բողոքի ցույցեր ԱՄՆ-ում / © STEPHEN MATUREN, GETTY / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Իտալիայի Բոկկոնի համալսարանի քաղաքագիտության պրոֆեսոր Մասիմո Մորելին և Ֆերարիի համալսարանի աշխատակից Ռոբերտո Չենսոլոն որոշել են պարզել Covid-19 համավարակի հնարավոր հետևանքները: Այդ նպատակով նրանք դիմել են նախորդ համաշխարհային համաճարակների փորձին՝ վերլուծելով սոցիալական լարվածությունը 1346-1353թթ.-ի ժանտախտի և 1919-1920-ականների իսպանական գրիպի համաճարակների միջև ընկած ժամանակաշրջանում:

Պարզվել է, որ մինչ այդ արդիական համարվող հարցերը համավարակի ժամանակ հետին պլան են մղվում: Հետազոտողներն օրինակ են բերում Գրետա Տյունբերգի էկոշարժումը, «դեղին բաճկոնների» շարժումը Ֆրանսիայում կամ «սադինն» Իտալիայում: Դրանք բոլորն էլ էականորեն նվազեցրել են իրենց ակտիվությունը ներկայիս համավարակի պայմաններում, իսկ բողոքի ցույցերի մեծ մասը գրեթե դադարել են: Freedom House ոչ կառավարական կազմակերպության զեկույցի համաձայն՝ 2019թ. դեկտեմբերի դրությամբ առկա 20 շարժումներից ներկայումս գործում են երկուսը կամ երեքը:

Եվ թեև համաճարակն ուժգնացնում է անհանգստությունը, դեպրեսիան և սթրեսը, համավարակի ընթացքում դրանք էականորեն չեն արտահայտվում: Միևնույն ժամանակ՝ համավարակն ապակողմնորոշող ազդեցություն է ունենում բոլոր երկրներում սոցիալական և տնտեսական հարաբերությունների համալիրին, որոնք ահագնանում են կիրառվող սահմանափակումներին: Այդ ամենը հանրության մոտ թաքնված դժգոհություն են առաջացնում:

Իսկ ամենակարող դավադրությունների տեսությունները և վարակվելու վտանգի լրջության մերժումը, հետազոտողների կարծիքով, հասարակության ներսում հնարավոր վտանգավոր երևույթների նախանշաններ են: Սովորական կյանքում մարդկանց բացասական զգացումներն արտահայտվում են տարատեսակ բողոքի ցույցերով, սակայն քանի որ այժմ այդ տարբերակը հիմնականում սահմանափակված է, գիտնականները նախազգուշացնում են, որ առկա է հետհամավարակային շրջանում ագրեսիվության բարձր մակարդակի մեծ վտանգ:

Որոշ բռնկումներ արդեն մեկնարկել են: Այսպես, հետազոտողների կարծիքով, ԱՄՆ-ում կատարվող ցնցումներն ունեն որոշակի ընդհանրություն 14-րդ դարի ապստամբության հետ («սև մահ»): Գիտնականների խոսքով՝ ժանտախտը սոցիալական ինկուբատոր է եղել՝ ձևավորելով սոցիալական լարվածություն, որը հասունացել էր մինչ այդ՝ ավելի քան 30 տարի: Իսկ 19-րդ դարի խոլերայի ժամանակ և դրանից հետո մարդիկ այն կապում էին կառավարության դավադրության հետ՝ աղքատների թվաքանակի կրճատման համար, ինչն ի վերջո խոշոր ապստամբություն առաջացրեց Նեապոլում:

Ուսումնասիրելով նմանատիպ այլ դրվագներ՝ հետազոտողները եզրակացնում են, որ նախկին համաճարակների մեծ մասը կարող էր, հավանաբար, սոցիալական ալիքների ինկուբատո լինել: Այսպես, դիտարկելով խոլերայի 5 համաճարակ և որոշելով դրանց աշխարհագրական տարածումը՝ գիտնականները հաշվարկել են բոլոր հնարավոր ապստամբությունները՝ համաճարակից 10 տարի առաջ և հետո: Պարզվել է, որ համաճարակներից հետո բողոքի ցույցերի թիվն ավելացել է ավելի քան 80%-ով:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 17, 08:05
Հ. Թումանյան

Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։

Նոյեմբերի 16, 16:30
Հ. Թումանյան

Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։

Նոյեմբերի 15, 16:01
Հ. Թումանյան

NASA-ն ավարտել է «Նենսի Գրեյս Ռոման» տիեզերական աստղադիտակի գործիքների փոխադարձ դիրքի ճշգրտումը։ Փորձնական դիտումներով թիմը պարզել է, թե ինչպես պետք է ուղղել աստղադիտակը, որպեսզի այն դիտման ընթացքում կայուն պահի թիրախը։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն