Գիտնականները Սթոունհենջի գլաքարերի ծագման նոր վարկած են առաջ քաշել — Շեշտ.am (shesht.am)
6 րոպե
Խմբագրություն

Գիտնականները Սթոունհենջի գլաքարերի ծագման նոր վարկած են առաջ քաշել

Մինչև 30 տոննա կշռող ավազային մեծ գլաքարերը հուշարձանի կառուցման համար բերվել են շուրջ 25 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող անտառածածկ ընդարձակ լեռնազանգվածից:

Սթոունհենջ / © Sally Wilson/Pixabay

Սթոունհենջը՝ Անգլիայի հարավում գտնվող մեգալիթյան կառույցը, հարատև հանելուկ է պատմաբանների ու հնէաբանների համար: Ինչպե՞ս է այն կառուցվել, ի՞նչ նշանակություն է ունեցել, որտեղի՞ց են հայտնվել մեծ գլաքարերը, որոնցով կառուցվել է Սթոունհենջը:

Հնարավոր է՝ նոր հետազոտությունն ամեն դեպքում վերջնականապես կպատասխանի այդ հարցին: Ավազաքարե սարսենային հսկայական գլաքարերի մեծ մասն ունեն միևնույն ծագումը և արդյունահանված են Սթոունհենջից շուրջ 25 կմ հեռավորության վրա գտնվող Վեստ Վուդս անտառային շրջանից:

Այդ բացահայտումը հաստատում է այն տեսությունը, որ քարերը շինարարության վայր են բերվել մեր թվարկությունից շուրջ 2500 տարի առաջ՝ շինարարության երկրորդ փուլի ժամանակ, և կարող է խոսել այն մասին, որ նրա շինարարները կազմակերպվածություն ունեցող հասարակության անդամներ են եղել: Սա իր հերթին հակասում է այն ենթադրությանը, թե գլաքարերից մեկը՝ այսպես կոչված՝ Կրնկաքարը, հանվել է հուշարձանի անմիջական մոտակայքից և ավելի վաղ է տեղադրվել:

Սարսենային գլաքարերը դեպի Սթոունհենջ տեղափոխելու հնարավոր ուղիները / © Nash, Ciborowski et al., Science Advances, 2020

Իրենց հետազոտությունն իրականացնելու համար գիտնականները մշակել են գլաքարերը հետազոտելու հատուկ մեթոդ: Այդ քարերն ունեն մինչև 9 մ բարձրություն և մինչև 30 տ քաշ: Սկզբում նրանք ռենտգենային ճառագայթման միջոցով ուսումնասիրել են ապարների քիմիական կառուցվածքը: Հետազոտության առաջատար հեղինակ Դևիդ Նեշը հայտնել է, որ քարերի մեծ մասն ունեն միևնույն քիմիական բաղադրությունը, ինչը թույլ է տվել հստակեցնել, որ փնտրվողը նույն հիմնական տեղանքն է:

Այնուհետև նրանք հետազոտել են կեռները (նյութի նմուշները), որոնք ստացվել են 1958թ. վերականգնողական աշխատանքների ժամանակ, քարերից մեկից: Նմուշը ենթարկել են բարդ հետազոտության՝ մասս-սպեկտրաչափության կիրառմամբ, ինչի շնորհիվ հայտնաբերվել են ավելի շատ տարրեր՝ մեծ հստակությամբ:

Հետազոտողն ուսումնասիրում է Սթոունհենջի քարերից մեկից վերցված կեռնը / © Sam Frost

Հետազոտության տվյալները համեմատել են 20 հնարավոր հանքավայրերի ապարների հետ: Ամենամոտը գտնվել են Վեստ Վուդսում: Հուշարձանի նախորդ ուսումնասիրությունները պարզել էին, որ մի շարք համեմատաբար ոչ մեծ գլաքարեր (այսպես կոչված՝ կապույտ քարեր, bluestones) բերվել են Ուելսից՝ կառույցից 200 կմ դեպի արևմուտք գտնվող հանքավայրից: Նոր աշխատությունը ցույց է տալիս, որ ոչ մեծ քարերը և սարսենային գլաքարերը բերվել և տեղադրվել են նույն ժամանակահատվածում:

Գիտնականները դեռևս չեն կարող պատասխանել այն հարցին, թե ինչպես են Մառախլապատ Ալբիոնի բնակիչները 25 կմ տեղափոխել շուրջ 30 տ կշռող քարերը: Ամենահավանական հիպոթեզերից մեկն այն է, որ Սթոունհենջի շինարարները կիրառել են փայտե սահնակներ:

Հետագա ուսումնասիրություններում նախատեսվում է հնարավորինս պարզել, թե որ երթուղին է օգտագործվել հսկայական քարերի տեղափոխման համար: Դա կարող է արվել առանձին փոքր ապարների միջոցով, որոնք, ինչպես հույս ունեն մասնագետները, կգտնեն հուշարձանի շրջակայքում:

Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ Սթոունհենջից մի քանի կիլոմետր հեռավորությամբ նեոլիթյան դարաշրջանի հորեր են հայտնաբերվել, որոնք, գիտնականների խոսքով, կառուցվել են շուրջ 4,5 հազար տարի առաջ և ունեցել են տիեզերագիտական նշանակություն:

Ամենաընթերցվածը

1 րոպե
Խմբագրություն

Նախորդ օրը կորոնավիրուսից մահացել է 5 մարդ, առողջացել են 96-ը: Փաստացի բուժում ստացող պացիենտների թիվը դարձել է 6793:

8 րոպե
Խմբագրություն

Արդյո՞ք աշնանը Covid-19-առավել բարդ ընթացք կունենա, կա՞ն մարդիկ, ովքեր վարակվել են կորոնավիրուսով, բայց օրգանիզմն ինչ-որ պատճառով հակամարմիններ չի արտադրել: Այս և բազմաթիվ այլ հարցերի անդրադարձել է գիտնական-բժիշկ Արեգ Թոթոլյանը:

1 րոպե
Խմբագրություն

Նախորդ օրը Covid-19-ից մահացել է 6 մարդ, առողջացել են 125-ը: Փաստացի բուժում է ստանում 6871 պացիենտ:

2 րոպե
Խմբագրություն

Քաղաքում բացված խաղատունը դարձել էր ինքնասպանությունների ու հաշվեհարդարների պատճառ. հաղորդվում է, խաղատան սեփականատերը կապ ունի կուլիկամցի 27-ամյա երիտասարդի սպանության հետ, ինչի համար նրանից վրեժ են լուծել՝ այրելով հյուրանոցն ու տները: Բախումները դեռ շարունակվում են:

1 րոպե
Խմբագրություն

Նախորդ օրը կորոնավիրուսից մահացել է 5 մարդ, առողջացել են 96-ը: Փաստացի բուժում ստացող պացիենտների թիվը դարձել է 6793:

1 րոպե
Խմբագրություն

Հայաստանում նախորդ օրը կորոնավիրուսից մահացել է 2 մարդ, առողջացել են 706-ը: Փաստացի բուժում է ստանում 7263 պացիենտ:

2 րոպե
Խմբագրություն

102-րդ ռազմաբազայի ուղղաթիռների թռիչքի վերաբերյալ մեկնաբանություն դեռևս չկա, սակայն ռազմական փորձագետը մեզ հայտնեց, որ դա ցուցադրական նշանակություն ունի՝ ի պատասխան թուրքական կողմի հայտարարությունների:

3 րոպե
Խմբագրություն

Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի անունից տարածված հայտարարությունում Բաքվի իշխանություններին «կարմիր քարտ» են ցույց տվել, սպառնացել ջնջել աշխարհի քարտեզից: Հիշատակել են սիոնիստների հետ համագործակցությունը, Նախիջևանի հարցում Իրանից կախվածությունը:

7 րոպե
Խմբագրություն

Հայաստանի նախկին վարչապետ, ներկայումս Հայ-ռուսական սլավոնական համալսարանի ռեկտոր Արմեն Դարբինյանն անդրադարձել է Մարգարիտա Սիմոնյանի կոչին՝ ուղղված ՀՀ իշխանություններին: Մեր ընթերցողին պատասխանը ներկայացնում ենք հայերեն թարգմանությամբ:

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանությունները

Գրել մեկնաբանություն
Հաստատեք
Մուտք գործեք
Մուտք գործելով Դուք համաձայնվում եք կայքի օգտագործման օրենքների հետ.