229

Նիուե կղզին հռչակվել է «խավար երկնքի առաջին պետություն»

Խաղաղօվկիանոսյան Նիուե կղզին դարձել է առաջին պետությունը, որտեղ գիշերային խավար երկինքը գտնվում է պաշտոնական պահպանության ներքո:

Տեսարան Նիուե կղզուց
Տեսարան Նիուե կղզուց / © Mark Russell / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Այն պահից, երբ Երկրի վրա առաջին անգամ վառվեց արհեստական կրակը, ծագել և խորանում է լույսի աղտոտման խնդիրը: Ներկայումս բնակվելով քաղաքներում՝ մենք սովորել ենք գործնականում չտեսնել աստղերը՝ գիշերային երկնքում: Սակայն նրանք ավելի քիչ տեսանելի են դառնում նաև մոլորակի հեռավոր անկյուններից:

Այս խնդիրն արդեն այնքան նշանակալից է, որ դրա դեմ պայքարի համար ստեղծվել և գործում է «Լույսի աղտոտվածության դեմ պայքարի միջազգային ասոցիացիա» (IDA) ոչ առևտրային կազմակերպությունը: Տարբեր երկրների ավելի քան 130 բնակավայրերի տեղական իշխանություններ արդեն միացել են այդ կազմակերպության կողմից մշակված ծրագրին, նվազեցրել են լուսաղտոտումը՝ ստանալով «Խավար երկնքի վայր» (Dark Sky Place) հավաստագիրը: Իսկ վերջերս այց ցանկում են ներառվել նաև պետություններ՝ թեև շատ փոքր:

Նիուե կղզային պետական կազմավորումը Նոր Զելանդիայի կազմում յուրօրինակ կարգավիճակ ունի և լիովին ինքնիշխան է: Նրա բնակչությունը 1600-ից էլ քիչ է: Նրանց ավանդույթներում գիշերային երկինքն առանձնահատուկ տեղ ունի: Տեղացիները դարերով շրջագայել են կղզիներով՝ օգտվելով տեղորոշման դժվարին միջոցներից, որպես կողմնորոշիչ են օգտագործել աստղերը: Պատահական չէ, որ հենց այստեղ է գիշերային երկինքը ստացել հատուկ պահպանվող կարգավիճակ:

IDA-յի հաղորդագրության համաձայն՝ Նիուեն հայտ է ներկայացրել դեռևս 2018թ., և այդ օրվանից տեղի իշխանություններն իրականացնում են ասոցիացիայի կողմից առաջարկված միջոցառումները՝ լույսի աղտոտումը նվազեցնելու ուղղությամբ: Բնակչությունը տեղեկացվել է, կազմակերպվել են դասընթացներ, թարմացվել են փողոցային և տնային լուսավորության համակարգերը: Նիուեում հույս ունեն, որ IDA-յի հավաստագիրը ստանալը կօգնի կղզին դարձնել «աստղային երկնքի յուրահատուկ արգելավայր», որը կգրավի բազմաթիվ զբոսաշրջիկների, աստղագիտության և աստղալուսանկարչության սիրահարների:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 11:09
Հ. Թումանյան

Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 19:04
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 19:04
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն