2

Մկան ուղեղի կապերը քարտեզագրել են նանոմետրային մանրամասնությամբ

Հարվարդի բժշկական դպրոցի և Սան Դիեգոյի Կալիֆոռնիայի համալսարանի հետազոտողները արագացրել են էլեկտրոնային տոմոգրաֆիան՝ պահպանելով ուղեղի հյուսվածքի նուրբ կառուցվածքները։ Մկան ուղեղի նմուշում նրանք տեսել են նաև էլեկտրական սինապսներ, որոնք կապերի լայնածավալ քարտեզներում կարող են աննկատ մնալ։

Մկան ուղեղիկի հյուսվածքի էլեկտրոնային մանրապատկերներ և կանաչով նշված աքսոնի եռաչափ վերակառուցում
Մկան ուղեղիկի հյուսվածքի մանրապատկերներ և աքսոնի եռաչափ վերակառուցում / © A. T. Kuan և համահեղինակներ, Nature Methods

Մեթոդը հեղինակները նոյեմբերի 19-ին ներկայացրել են Nature Methods ամսագրում։ Նրանք ուսումնասիրել են մկան ուղեղիկի կեղևի հաջորդական կտրվածքներ՝ ստանալով 15 նանոմետրից նուրբ եռաչափ լուծաչափ։ Պատկերների մշակման համար կիրառվել է նաև մեքենայական ուսուցում։

Նեյրոնների և նրանց միջև կապերի քարտեզները կոչվում են կոնեկտոմներ։ Դրանք օգնում են պարզել, թե ինչպես են բջիջները միավորվում նյարդային ցանցերում։ Սակայն հյուսվածքի մեծ ծավալներ պատկերելիս որոշ մանրամասներ կորչում են, այդ թվում՝ բջիջներն անմիջականորեն կապող էլեկտրական սինապսները։

Էլեկտրոնային տոմոգրաֆիան նմուշը դիտում է տարբեր անկյուններից և պատկերներից վերակառուցում դրա եռաչափ կառուցվածքը։ Սովորաբար նույն հատվածի համար հարյուրավոր պատկերներ են պետք, ինչն աշխատանքը դանդաղեցնում է։ Նոր մոտեցումը սահմանափակում է նկարահանման անկյունների քանակը։

Հարվարդի բժշկական դպրոցը հայտնում է, որ խումբն օգտագործել է մոտ 50 անգամ ավելի քիչ պատկերներ և սովորականից շուրջ 20 անգամ ավելի հաստ կտրվածքներ։ Գիտական հոդվածում նկարագրված նմուշների հաստությունը գերազանցել է 500 նանոմետրը։

Հետազոտողները տեսել են էլեկտրական սինապսները և եռաչափ հյուսվածքային բլոկի ներսում հետևել նյարդաթելերին՝ մինչև այլ նեյրոնների հետ միացման կետերը։ Այսպիսով, նույն տվյալներում հնարավոր է եղել դիտարկել թե՛ կապերի ընթացքը, թե՛ դրանց մանր կառուցվածքը։

Պատկերներում երևացել են նաև փոքր ելուստներ նեյրոնների և հարևան գլիալ՝ օժանդակ բջիջների միջև։ Հեղինակների մեկնաբանությամբ՝ դրանք կարող են կապված լինել մեկ բջջի կողմից մյուսից նյութ վերցնելու հետ։ Այդ կառուցվածքների գործառույթը դեռ պարզաբանված չէ։

Փորձը վերաբերում է մկան ուղեղի հյուսվածքի նմուշին։ Ամբողջ կաթնասունի ուղեղն այս կերպ քարտեզագրելու համար, ըստ հետազոտողների, պետք է նաև ավտոմատացնել նմուշների մշակումը։ Դա խմբի երկարաժամկետ նպատակներից է։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 20, 08:03
Հ. Թումանյան

ՆԱՍԱ-ն հաստատել է, որ «Վոյաջեր-1»-ը դարձել է մարդու ստեղծած առաջին օբյեկտը, որը Երկրից մեկ լուսային օր՝ մոտ 25,9 միլիարդ կիլոմետր հեռավորության է հասել։ Այդ կետից ռադիոազդանշանին Երկիր հասնելու համար անհրաժեշտ է 24 ժամ։

Նոյեմբերի 19, 08:07
Հ. Թումանյան

Հարավային Չինաստանի երկու քարանձավներում հայտնաբերված ատամները վկայում են, որ հոմո էրեկտուսը հարմարվել էր խիտ արևադարձային անտառներում կյանքին։ Գտածոների տարիքը գնահատվում է մոտ 324–184 հազար տարվա միջակայքում․ սա մայրցամաքային Չինաստանում այս տեսակի ներկայության ամենաուշ շրջանի հուսալիորեն թվագրված վկայությունն է։

Նոյեմբերի 17, 17:09
Հ. Թումանյան

Գերմանական Aerodata ընկերության AeroForce X հետախուզական օդանավի նախատիպը նոյեմբերի 14-ին առաջին թռիչքն է կատարել Բրանդենբուրգում։ Սարքը նախագծվել է առանց օդաչուի թռչելու համար, սակայն առաջին փորձարկման ժամանակ օդաչու է եղել խցիկում։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

Նոյեմբերի 16, 21:02
Հ. Թումանյան

Գերմանիան, Ավստրիան, Նիդեռլանդները, Դանիան և Հունաստանը նոյեմբերի 16-ին հայտարարել են Ռուանդայի հետ բանակցությունների մասին։ Նրանք ցանկանում են այնտեղ ընդունման կենտրոն ստեղծել այն մարդկանց համար, որոնք ԵՄ-ում մնալու իրավունք չունեն և չեն կարող վերադառնալ իրենց ծագման երկիր։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն