Ուղեղի օրգանոիդներով համակարգը Բրայլի տառերը ճանաչել է 83% ճշտությամբ
Բրիստոլի համալսարանի հետազոտողները շոշափելիքի տվիչից ստացված տվյալները փոխանցել են մարդու ուղեղի լաբորատոր օրգանոիդներին և դրանց արձագանքներով տարբերակել Բրայլի 26 տառերը։ Երեք օրգանոիդի ազդանշանները համակցելիս համակարգի ճանաչման ճշտությունը հասել է 83 տոկոսի։
Տյանյի Լյուն, Հեմա Ֆիլամորը և Բենջամին Ուորդ-Չերիեն արդյունքները հոկտեմբերի 16-ին հրապարակել են Frontiers in Artificial Intelligence ամսագրում։ Աշխատանքում փորձարկվել է էլեկտրոնային տվիչի, կենդանի նյարդային հյուսվածքի և մեքենայական ուսուցման ալգորիթմի համատեղ աշխատանքը։
Օրգանոիդները լաբորատորիայում աճեցված բջջային եռաչափ կառուցվածքներ են, որոնք վերարտադրում են ուղեղի որոշ առանձնահատկություններ։ Փորձում օգտագործված նմուշների տրամագիծը մեկ միլիմետրից փոքր էր, իսկ յուրաքանչյուրում կար մոտ 10 հազար նեյրոն՝ օժանդակ բջիջների հետ միասին։ Դրանք տեղադրված էին էլեկտրոդային հարթակի վրա, որը թույլ էր տալիս և՛ գրգռել հյուսվածքը, և՛ գրանցել դրա ակտիվությունը։
Ռոբոտային թևին ամրացված շոշափելիքի տվիչը սահեցրել են Բրայլի՝ եռաչափ տպված տառերի վրայով։ Անգլերեն այբուբենի 26 տառերի համար տարբեր սեղմման խորություններով հավաքվել է 1300 գրառում։ Տվիչի տվյալները վերածվել են էլեկտրական գրգռման հաջորդականությունների, որոնք յուրաքանչյուր օրգանոիդին են փոխանցվել ութ էլեկտրոդով։
Համակարգիչը տառերը որոշել է նեյրոնների էլեկտրական արձագանքներից՝ հենարանային վեկտորների մեթոդով։ Երբ մեկ օրգանոիդի փոխարեն միավորել են երեքի ելքային տվյալները, ճանաչումը զգալիորեն բարելավվել է։ Հյուսվածքն այսպիսով ծառայել է որպես տեղեկությունը փոխակերպող կենսաբանական միջանկյալ օղակ, իսկ վերջնական դասակարգումն իրականացրել է ալգորիթմը։
Մաքուր տվյալների դեպքում երեք օրգանոիդով համակարգը մոտ արդյունք է տվել առանց կենդանի հյուսվածքի աշխատող համեմատական տարբերակին՝ համապատասխանաբար 83 և 82 տոկոս։ Տարբերությունն ավելի նկատելի է դարձել արհեստական աղմուկի կամ տվյալների կորստի պայմաններում․ օրգանոիդներով համակարգը փորձարկված բոլոր աղավաղումների դեպքում ավելի բարձր ճշտություն է պահպանել։
Հեղինակների ենթադրությամբ՝ առանձին օրգանոիդների նյարդային կապերն ու ակտիվության վիճակները տարբեր են, ուստի նույն ազդակը կարող է առաջացնել մասամբ լրացնող պատասխաններ։ Այդ տարբերությունները կարող են օգնել համակցված համակարգին, բայց նաև դժվարացնում են կանխատեսելի ու ստանդարտացված սարքերի ստեղծումը։ Մեխանիզմը հաստատելու համար լրացուցիչ չափումներ են անհրաժեշտ։
Frontiers-ի պաշտոնական հաղորդագրությունում հետազոտողները ընդգծում են, որ փորձը չի ցույց տվել օրգանոիդների՝ ժամանակի ընթացքում սովորելու կամ երկարատև փոփոխությունների կարողությունը։ Այն հաստատել է միայն, որ տվիչի տեղեկությունը կարելի է կոդավորել, փոխանցել կենդանի նյարդային ցանցով և հետո վերծանել։
Հաջորդ քայլերից են մակերևույթների հյուսվածքի, եզրերի ու շփման այլ տեսակների փորձարկումները։ Գիտնականները նաև նախատեսում են հետադարձ կապով համակարգեր, որոնցում օրգանոիդի պատասխանը կազդի հաջորդ մուտքային ազդակների վրա։ Այդպիսի փորձերը թույլ կտան ստուգել՝ արդյոք կենդանի ցանցը կարող է հարմարվել փորձին։
Telegram 
Facebook 
Google News Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։
Ֆրանսիան պատրաստվում է MBDA ընկերությունից պատվիրել ծովային բազավորման MdCN թևավոր հրթիռի նոր՝ Mk2 տարբերակը։ Առաջին մատակարարումները նախատեսված են 2030 թվականին։
Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը նոյեմբերի 7-ին հայտարարել է, որ նոր կառավարություն կազմելու մանդատը կտա «Յաշար» կուսակցության առաջնորդ Գադի Էյզենկոտին։ Մանդատի պաշտոնական փոխանցումը նախատեսված է նոյեմբերի 8-ին՝ նախագահի նստավայրում։
Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։
CERN-ի LHCb փորձարարական խումբը ստացել է B⁰ մեզոնի՝ մյուոնի և հակամյուոնի տրոհման վկայություն։ Ըստ Ստանդարտ մոդելի՝ այս պրոցեսը տեղի է ունենում նման մեզոնների մոտավորապես յուրաքանչյուր տասը միլիարդ տրոհումից մեկում։
ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։
Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։
Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։
NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
