739

Տեխասում հաջողվել է սպրայթ-մեդուզա տեսակի կայծակ նկարել

Այսօրինակ լիցքերի ճայթյունը տևում է գրեթե մեկ վայրկյան, և դրանք հնարավոր է որսալ միայն բարձրորակ տեսախցիկի միջոցով:

Սպրայթ-մեդուզա
Սպրայթ-մեդուզա / © Stephen Hummel / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Հազվադեպ երևույթն արձանագրել հաջողվել է Սթիվեն Համելին, ով Մակդոնալդի աստղադիտարանի մուգ երկնքի մասնագետն է: Նա որսացել է մեդուզայի տեսք ունեցող կայծակի «սպրայթ» տեսակը հուլիսի 2-ին՝ Տեխասի Լոք լեռան վրա:

Համելը նշել է, որ սպրայթները սովորաբար աչքի համար կարճատև, աղոտ կառուցվածքներ են երևում: Անհրաժեշտ է մեծ ջանք գործադրել, դրանք նկատելու համար: Մասնագետի խոսքով՝ տեսնելիս նույնիսկ դրանում համոզվում է պատկերը դիտելուց հետո:

Նա այդ օրը 4,5 ժամ տեսանյութ էր նկարել: Իսկ այս տարի՝ արդեն շուրջ 70 ժամ, որոնց արդյունքում որսացել է մոտ 70 սպրայթ: Նրա խոսքով՝ դրանց մի մասը մեկ որոտի ընթացքում է նկարել:

Ալյասկայի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր Դևիդ Սենթմանն է (մահացել է 2011թ.) նորահայտ կայծակնային երևույթն առաջարկել անվանել «սպրայթ»: Նրա խոսքով՝ անվանումը լավագույնս բնութագրում է նրա արտաքին տեսքը, քանի որ բառն ընդգծում է որոտի կախարդական, ակնթարթային երևույթը:

Որոշ սպրայթներ մեդուզայի տեսք ունեն: Այդպիսին է նաև Համելի նկարածը: Մյուսներն ուղղահայաց աղեղների նման են, կարմիր գույնի՝ դեպի ներքև ծավալվող արմատներով, որոնք այս տեսակին նմանեցնում են գազարի:

Մեդուզաների նման սպրայթները կարող են հսկայական չափերի հասնել: Համելը ենթադրել է, որ Տեխասում գրանցված կայծակը շուրջ 50 կմ երկարություն և նույնքան բարձրություն է ունեցել: Սպրայթներից որոշները տեսանելի են 500 կմ հեռավորությունից: Այդ վառ բռնկումներն առաջանում են 50-100 կմ բարձրության վրա, գտնվում են միջնոլորտում (մեզոսֆերա)՝ Երկրի մթնոլորտի ամենասառը շերտում:

Սպրայթները սառը պլազմայի էլեկտրական լիցքեր են: Դրանք հայտնվում են ուժգին կայծակի հարվածից վայրկանից էլ քիչ ժամանակ հետո և տևում է մինչև 100 մվ: Առաջին անգամ այդ երևույթը պատահաբար արձանագրվել է Մինեսոտայի համալսարանի ֆիզիկոսների կողմից՝ 1989թ.՝ նոր զգայուն տեսախցիկի փորձարկման ժամանակ: Մինչ օրս սպրայթների ֆիզիկական բնույթը քիչ է ուսումնասիրված:

Հաճախ դրանք խմբերով են հայտնվում, հազվադեպ՝ մեկական: Բռնկումների գույնը և կառուցվածքը կախված է բարձրությունից, ինչն էլ կապ ունի ճնշման և մթնոլորտի բաղադրության հետ: Օրինակ՝ եթե սպրայթը հայտնվում է 70 կմ բարձրության վրա, ապա ազոտի հաշվին այն կարմիր գույն կունենա:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 11:09
Հ. Թումանյան

Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 19:04
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 19:04
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն