Դաշտանադադարը կապել են օրգանիզմի տասնյակ ցուցանիշների կտրուկ փոփոխության հետ
ԱՄՆ-ում և Իսրայելում ավելի քան մեկ միլիոն կանանց լաբորատոր տվյալների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դաշտանադադարի շրջանում փոփոխվում են ոչ միայն սեռական հորմոնները։ Մի շարք ցուցանիշներում հետազոտողները հայտնաբերել են կտրուկ անցում, իսկ հորմոնային փոփոխությունները՝ վերջին դաշտանից ավելի քան տասը տարի առաջ։
Վեյցմանի գիտության ինստիտուտի հետազոտողները հայտնել են, որ դաշտանադադարի հետ կապված փոփոխությունները կարող են ընդգրկել օրգանիզմի տարբեր համակարգեր և միշտ չէ, որ ընթանում են աստիճանաբար։ Ուրի Ալոնի ղեկավարած խմբի աշխատանքը հոկտեմբերի 12-ին հրապարակվել է Nature Medicine ամսագրում։
Գլեն Փրիդհեմը, Յոավ Հայուտը և նրանց գործընկերները համադրել են ԱՄՆ-ի NHANES առողջապահական հետազոտության ու Իսրայելի Clalit առողջապահական կազմակերպության տվյալները։ Ընդհանուր առմամբ վերլուծվել է ավելի քան 300 միլիոն լաբորատոր արդյունք։ Դրանք երկար տարիների ընթացքում կուտակված բժշկական տվյալներ են, ոչ թե նոր կլինիկական փորձարկման արդյունքներ։
Հետազոտված 90 տեսակի լաբորատոր քննություններից 52-ի ցուցանիշներում թիմը հայտնաբերել է դաշտանադադարի շրջանում կտրուկ փոփոխություններ։ Դրանք առնչվել են նաև ոսկրային փոխանակությանը, լյարդի ու երիկամների գործառույթին և արյան լիպիդներին, այդ թվում՝ խոլեստերինին։ Նման տարիքի տղամարդկանց մոտ նույնպիսի կտրուկ անցումներ չեն դիտվել։
Այսպիսի մեծ տվյալաշարերում հաճախ նշված չէ կնոջ վերջին դաշտանի տարիքը։ Այդ բացը լրացնելու համար գիտնականները մշակել են հաշվարկային մեթոդ, որը հաշվի է առնում տարբեր մարդկանց մոտ դաշտանադադարի տարբեր ժամանակները։ Այն թույլ է տվել տարիքային միջին ցուցանիշների մեջ թաքնված փոփոխությունները վերակառուցել՝ վերջին դաշտանի նկատմամբ ժամանակագրությամբ։
Վերակառուցված պատկերը ցույց է տվել նաև, որ սեռական հորմոնների փոփոխություններն արագանում են դաշտանադադարից ավելի քան մեկ տասնամյակ առաջ։ Սա խմբային տվյալների հիման վրա ստացված օրինաչափություն է․ այն չի նշանակում, որ յուրաքանչյուր կնոջ օրգանիզմում բոլոր փոփոխությունները տեղի են ունենում նույն պահին կամ նույն ուժգնությամբ։
Դաշտանադադարի հորմոնային թերապիա ստացող կանանց մոտ մի շարք փոփոխություններ ավելի թույլ են եղել։ Սակայն աշխատանքը բուժման պատահականացված փորձարկում չէ, և այդ տարբերությունն ինքնին չի հաստատում թերապիայի պատճառական ազդեցությունն ու չի որոշում, թե ում համար այն նպատակահարմար կլինի։ Հեղինակների կարծիքով՝ արդյունքները կարող են օգնել ավելի լավ ուսումնասիրել դաշտանադադարի ամբողջական ֆիզիոլոգիական պատկերը։
NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։
ԱՄՆ-ում և Իսրայելում ավելի քան մեկ միլիոն կանանց լաբորատոր տվյալների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ դաշտանադադարի շրջանում փոփոխվում են ոչ միայն սեռական հորմոնները։ Մի շարք ցուցանիշներում հետազոտողները հայտնաբերել են կտրուկ անցում, իսկ հորմոնային փոփոխությունները՝ վերջին դաշտանից ավելի քան տասը տարի առաջ։
Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։
Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։
Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։
Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները