653

Ամերիկյան գերձայնային հրթիռը պատահաբար անջատվել է ինքնաթիռից

Ոչնչացած հրթիռը մշակվել էր Lockheed Martin-ի կողմից՝ Aerojet Rocketdyne-ի գերձայնային ուղղաձիգ ռեակտիվ շարժիչի (scramjet) կիրառմամբ:

Գերձայնային հրթիռի կոնցեպտ
Գերձայնային հրթիռի կոնցեպտ / © Lockheed Martin / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Գերձայնային զինատեսակը, թերևս, ռազմարդյունաբերական համալիրների վերաբերյալ լուրերում բոլոր երկրներում ամենատարածված թեման է: Ուստի պատահական չէ, որ, չնայած գաղտնիությանը, փորձարկումների մասին տեղեկություններն այսպես թե այնպես հայտնվում են մամուլում: Հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է անախորժություններին, ինչպիսին սա է. ԱՄՆ-ում հերթական փորձարկումների ժամանակ ուշագրավ անհաջողություն է տեղի ունեցել. հաղորդվում է, որ թռիչքի համար չնախատեսված հրթիռի նախատիպն արձակվել է ռմբակոծչից ու ընկել:

ԱՄՆ պաշտպանական գերատեսչությունը, սակայն, տարածված տեղեկությունը չի հաստատել՝ որևէ կերպ չմեկնաբանելով այն:

Տարածված լուրերի համաձայն՝ նախատիպից բացի՝ ոչ ոք չի տուժել: Նախատեսվել է, որ 419-րդ փորձնական էսկադրիլայի B-52 ռազմավարական ռմբակոծիչը պետք է թևի տակ կցված գերձայնային հրթիռով փորձնական թռիչք իրականացնի: Սա ծրագրի մի մաս է, երբ գնահատվում են ինքնաթիռ-կրիչի վարքը և սպառազինության համալիրի բոլոր համակարգերի աշխատանքը: Սակայն Կալիֆորնիայի Էդվարդս ավիաբազային օդ բարձրանալուց հետո ինչ-որ պահի նախատիպն անսպասելիորեն անջատվել է ինքնաթիռից: Նրա բեկորներն արդեն հայտնաբերել և հավաքել են:

Փորձարկումներն իրականացվել են «Գերձայնային օդահրթիռային զինատեսակի կոնցեպտ» (Hypersonic Air-breathing Weapon Concept, HAWC) ծրագրի շրջանակներում, որի շուրջ աշխատանքներ են տարվում միաժամանակ մի քանի ընկերությունների հետ: Ոչնչացած հրթիռը մշակվել էր Lockheed Martin-ի կողմից՝ Aerojet Rocketdyne-ի գերձայնային ուղղաձիգ ռեակտիվ շարժիչի (scramjet) կիրառմամբ: Վերջին ընկերությունը սկզբում դուրս էր մնացել մրցույթից, ապա վարելավել է իր առաջարկը և կրկին մասնակցում է:

HAWC ծրագիրն առանց այդ էլ արդեն ձգձգվում է. որևէ դրական լուրեր ծրագրի ընթացքի մասին դեռևս չեն հաղորդվում: Դրանում իրենց ներդրում ունեն նաև գաղտնիությունը պահպանող կազմակերպությունները: Ենթադրվում է, որ մամուլի հաղորդագրությունների բացակայությունը նույնպես վկայում է անհաջող ընթացքի մասին: Հաղորդվում է, որ այդպիսի գերձայնային հրթիռներով են մտադիր համալրել ինչպես ռազմավարական ռմբակոծիչներն ու հրթիռակիրները, այնպես էլ 5-րդ սերնդի F-35 կործանիչները:

Ներկայումս ԱՄՆ-ում ստեղծվում են գերձայնային համակարգերի առնվազն 3 ընտանիքներ: HAWC-ը, ARRW «նետը» (օդային հիմնավորման արագ արձագանքման զինատեսակ, Air-Launched Rapid Response Weapon) և «մարտավարական նախատեսող մարտական բլոկ» TBG-ն (Tactical Boost Glide): Այս ամենին գումարվում են նաև նավատորմի համար կատարվող մշակումները: Հանելուկային Vintage Racer-ը, օրինակ, հայտնաբերվել էր ամերիկյան ռազմարդյունաբերական համալիրի կոնֆերանսի նկարներում. ենթադրվում է, որ արտադրողները խոստանում են փաստացի մեկանգամյա գերձայնային անօդաչու, որն ինքնուրույն է ընտրում թիրախը:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 5, 16:47
Հ. Թումանյան

Կոտայքի մարզում ավտոմեքենայից արձակված կրակոցներից երկու պարեկային ծառայող վիրավորվել է։ Ոստիկանությունը ձերբակալել է դեպքին առնչություն ունենալու մեջ կասկածվող երկու անձի։

Հոկտեմբերի 5, 16:49
Հ. Թումանյան

Երևանում ամռան ամիսներին օրական մոտ 1700 տոննա կենցաղային աղբ է գոյանում, ձմռանը՝ շուրջ 1200 տոննա։ Քաղաքի աղբահանությունն իրականացվում է 45 աղբատարով։

Հոկտեմբերի 5, 16:43
Հ. Թումանյան

Carlsberg Group-ը համաձայնության է հասել Հայաստանում PepsiCo-ի շշալցնող JI Pepsi Cola Bottler Armenia ընկերությունը գնելու շուրջ։ Գործարքի ավարտի համար անհրաժեշտ է Հայաստանի կառավարության կարգավորիչ հավանությունը։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

Հոկտեմբերի 4, 15:16
Հ. Թումանյան

ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։

Հոկտեմբերի 5, 16:42
Հ. Թումանյան

Երևանում կասեցվել է «Սիթի» ընկերությանը պատկանող հացի և լավաշի արտադրամասի գործունեությունը։ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը ստուգման ընթացքում սանիտարահիգիենիկ խախտումներ է հայտնաբերել։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հ. Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն