205

Յուրօրինակ քարացուկը պահպանել է կաղամարների վրա պտերոզավրերի որսի ապացույցները

Եվրոպացի հնէաբանները հայտնաբերել են թռչող պտերոզավրի ատամի կտորը, որը մնացել է մահից հրաշքով փրկված հնագույն գլխոտանու քարացած մարմնում:

Կաղամար որսացող պտերոզավր
Կաղամար որսացող պտերոզավր / ©Christian Klug / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Ժամանակակից թռչունների նախնիները՝ պտերոզավրերը, պատկանել են թռչող մողեսների ամենանշանավոր խմբին: Նրանց շարքում Rhamphorhynchus տեսակն առանձնացել է երկար, բարակ և ամուր պոչով՝ ծայրին փնջիկով: Ռամֆորինխները սնվել են հիմնականում ձկներով, որոնց որսացել են ջրի մեջ սուզվելով և օգտվելով երկար, ատամներով զինված երախով: Ձկան ոսկորներ ու թեփուկներ ոչ հաճախ են հանդիպում նրանց քարացուկներում:

Բոխումի Ռուրյան համալսարանից հնէաբան Ռենե Հոֆմանի գլխավորած խմբի կողմի կողմից ուսումնասիրված օրինակը ցույց է տվել, որ ռամֆորինխները որսացել են նաև ծովային այլ կենդանիների: Շուրջ 150 մլն տարի թվագրվող գլխոտանու մնացորդները պահպանել են նրան ճանկած մողեսի ատամը:

Յուրօրինակ գտածոն հայտնաբերվել է 2012թ. բավարական Այխշտետ քաղաքի մոտակայքում: Այստեղ, կրաքարի հին հանքավայր Զոլնհոֆենում գտնվում են յուրյան դարաշրջանի կենդանիների բազմաթիվ մնացորդներ, այդ թվում՝ դինոզավրերի ու պտերոզավրերի: Այդ հնագույն ժամանակներում այս քարքարոտ տեղանքը եղել է արևադարձային տաք ու ծանծաղուտ վայր՝ ոչ մեծ կղզյակներով:

 Окаменелость кальмара Plesioteuthis с четким следом зуба птерозавра, застрявшего в его мантии / ©René Hoffmann et al., 2020
Plesioteuthis կալմարի քարացուկ՝ պտերոզավրի ատամը նրա մարմնում / ©René Hoffmann et al., 2020

Իհարկե, այստեղ ծաղկում է ապրել ծովային կենդանիների համայնքը, որոնցով և սնվել են պտերոզավրերը: Նրանց շարքում հնէաբանները գտել են 30 սանտիմետրանոց կաղամարի հրաշալի պահպանված օրինակ, որը պատկանում է Plesioteuthis անհետացած տեսակին և պահպանել է գիշատիչ ռամֆորինխի ատամի հստակ հետքը:

Ենթադրվում է՝ պտերոզավրը սուզվել է կակղամորթի ետևից, ճանկել է նրան, բայց չի կարողացել դուրս բերել և ուտել: Որսը կարող էր, օրինակ, շատ մեծ և ուժեղ լինել կամ շատ խորը, և մողեսը չի կարողացել բարձրացնել նրան՝ վերջինի մարմնում թողնելով կոտրված ատամը:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 11, 22:04
Հ. Թումանյան

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։

Հոկտեմբերի 11, 15:01
Հ. Թումանյան

Ավստրալիայի Քվինսլենդ նահանգում անասնաբույժները վիրահատել են Սփայդեր անունով հորթին, որը ծնվել էր երկու լրացուցիչ ոտքով։ Կենդանին ապաքինվել է և վերադարձել մոր մոտ։

Հոկտեմբերի 10, 12:09
Հ. Թումանյան

Արյան բազմաթիվ քննությունների արդյունքները քիչ են կախված վերջին սնունդից անցած ժամանակից։ Հարավային Կորեայում անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ քաղցած մնալու պահանջը կարող է տարբեր լինել՝ կախված ստուգվող ցուցանիշից։

Հոկտեմբերի 5, 16:45
Հ. Թումանյան

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Դավիթ Սանամյանն ազատվել է Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի տեղակալի պաշտոնից։ Հոկտեմբերի 5-ի որոշման մեջ պաշտոնանկության պատճառը չի նշվում։

Հոկտեմբերի 5, 16:47
Հ. Թումանյան

Կոտայքի մարզում ավտոմեքենայից արձակված կրակոցներից երկու պարեկային ծառայող վիրավորվել է։ Ոստիկանությունը ձերբակալել է դեպքին առնչություն ունենալու մեջ կասկածվող երկու անձի։

Հոկտեմբերի 11, 22:04
Հ. Թումանյան

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հ. Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն