2

Աստղագետները հաստատել են միլիոն տարեկանից երիտասարդ մոլորակի գոյությունը

Երկրից մոտ 450 լուսատարի հեռավորության վրա գտնվող Elias 2-24 b մոլորակը դեռ աճում է իրեն շրջապատող գազափոշային սկավառակում։ Նոր հետազոտության հեղինակների գնահատմամբ՝ այն մեկ միլիոն տարեկանից երիտասարդ է և մինչ օրս հայտնաբերված ամենաերիտասարդ մոլորակն է։

Elias 2-24 b մոլորակն ու աստղի գազափոշային սկավառակը՝ նկարչի պատկերացմամբ
Elias 2-24 b մոլորակն ու այն շրջապատող սկավառակը՝ նկարչի պատկերացմամբ / © W. M. Keck Observatory / Adam Makarenko

Չիլիի Դիեգո Պորտալեսի համալսարանի հետազոտող Անդրեա Բեռնարդիի ղեկավարած խումբը վերլուծել է Հավայան կղզիներում գտնվող Քեքի աստղադիտարանի արխիվային դիտարկումները։ Յոթ աստղերի շուրջ ձևավորվող մոլորակներ որոնելիս թիմը հաստատել է Elias 2-24-ի սկավառակում նախկինում նկատված թեկնածուի գոյությունը։ Արդյունքները սեպտեմբերի 16-ին հրապարակվել են The Astrophysical Journal Letters ամսագրում։

Այս համակարգում մոլորակի ներկայության առաջին հուշումը գազափոշային սկավառակի նեղ բացվածքն էր, որը տեսանելի էր ALMA ռադիոաստղադիտակների տվյալներում։ Այնուհետև Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի VLT աստղադիտակը նույն տեղում թույլ լուսավոր կետ էր հայտնաբերել։ Քեքի 2018 և 2020 թվականների պատկերները թույլ տվեցին հետևել օբյեկտի շարժմանը և տարբերակել այն ֆոնային աստղից կամ պատկերի մշակման հետևանքով առաջացած կեղծ ազդանշանից։

Դիտարկումների համար օգտագործվել է պսակագիր՝ սարք, որը ճնշում է աստղի պայծառ լույսը, որպեսզի նրա կողքին երևան շատ ավելի թույլ օբյեկտները։ Մոլորակը գտնվում է սկավառակի բացվածքի ներսում՝ աստղից երկնքի հարթության վրա մոտ 55 աստղագիտական միավոր հեռավորությամբ։ Մեկ աստղագիտական միավորը Երկիր–Արեգակ միջին հեռավորությունն է։

Լուսատվությունը մոլորակների զարգացման մոդելների հետ համեմատելով՝ հեղինակները ստացել են Յուպիտերի զանգվածից մոտ 1,9–4 անգամ մեծ զանգվածի գնահատական։ Այդ հաշվարկն արվել է մեկ միլիոն տարվա տարիք ընդունելու և մոլորակի վրա նյութի կուտակման ազդեցությունը չներառելու պայմաններում։ Հետևաբար սա զանգվածի ուղղակի չափում չէ. շարունակվող աճն ու շրջապատող փոշին բարդացնում են գնահատումը։

Հայտնագործությունը կարևոր է հատկապես մոլորակի երիտասարդության և աստղից մեծ հեռավորության համադրության պատճառով։ Ինչպես նշում է NASA-ն, գազային հսկաների ձևավորման որոշ մոդելներ դժվարանում են բացատրել այսքան վաղ փուլում նման օբյեկտի գոյությունը։ Elias 2-24 b-ն նոր հնարավորություն է տալիս ստուգելու, թե ինչպես են մոլորակները հավաքում իրենց նյութը. այն չի նշանակում, որ մոլորակների ձևավորման բոլոր պատկերացումները հերքվել են։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 7, 12:56
Հ. Թումանյան

Գերմանիայի դաշնային հետախուզական ծառայության (BND) նախկին ղեկավար Ավգուստ Հանինգը, Der Spiegel-ի տվյալներով, գաղտնի փաստաթղթերի հիման վրա զեկույց է կազմել Ադրբեջանի հետախուզության ներկայացուցչի համար։ Քննությունը դեռ պարզում է՝ արդյոք այն հասել է հասցեատիրոջը։

Հոկտեմբերի 7, 09:15
Հ. Թումանյան

Շաքիում կալանավորված Ադրբեջանի զինծառայող Նասիմի Մուսաևի նկատմամբ սկսված քննությունը կշարունակվի Հայաստանում։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ այս միջադեպը չի կապվում Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների հնարավոր փոխանակման հետ։

Հոկտեմբերի 7, 17:52
Հ. Թումանյան

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի խոսքով՝ Amazon-ի հնարավոր ներդրումների համար անհրաժեշտ է շուրջօրյա կայուն էլեկտրամատակարարում։ Ընկերության պահանջը նա կապել է 1000 ՄՎտ հզորությամբ կայանի առկայության հետ։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

Հոկտեմբերի 4, 15:16
Հ. Թումանյան

ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։

Հոկտեմբերի 5, 16:45
Հ. Թումանյան

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Դավիթ Սանամյանն ազատվել է Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի տեղակալի պաշտոնից։ Հոկտեմբերի 5-ի որոշման մեջ պաշտոնանկության պատճառը չի նշվում։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Սեպտեմբերի 29, 11:43
Հ. Թումանյան

2026 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Starship-ն առաջին անգամ ուղեծրային թռիչք կատարեց՝ դառնալով մեկ արձակմամբ Երկրի ուղեծիր դուրս բերված ամենամեծ և ամենազանգվածեղ օբյեկտը։ Մոտ հիսուն մետր բարձրությամբ ու ինը մետր տրամագծով տիեզերանավի թռիչքն ուղեկցվեց տեխնիկական խնդիրներով, սակայն այն կարողացավ վերահսկելիորեն վերադառնալ Երկիր։ Արդյո՞ք սա նշանակում է, որ SpaceX-ը կհասցնի պատրաստվել NASA-ի՝ 2028 թվականի սեպտեմբերին նախատեսված լուսնային վայրէջքին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն