1,103

Ես երեխա եմ ունեցել, և նրան անհրաժեշտ է պատվաստել, բայց լսել եմ, որ պատվաստումը վտանգավոր է, արդյո՞ք այդպես է

Հիվանդությունների և հակամարմինների ներթափանցումն օրգանիզմ սովորաբար սպառնում է հատկապես նորածիններին: Այդ հիվանդություններից են տուբերկուլյոզը, հեպատիտ Բ-ն, դիֆթերիան, փայտացումը, կապույտ հազը, կարմրուկը, կարմրախտը, խոզուկը և պոլիոմիելիտը:

Պատվաստում
Պատվաստում / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Ի՞նչ է պատվաստումը

Պատվաստման շնորհիվ մարդու իմունային համակարգը վտանգավոր պաթոգենների նկատմամբ արագ արձագանքման հնարավորություն է ձեռք բերում: Այն պաշտպանում է երեխաներին տուբերկուլյոզից, հեպատիտ Բ-ից, դիֆթերիայից, փայտացումից, կապույտ հազից, կարմրուկից, կարմրախտից, խոզուկից և պոլիոմելիտից:

Պատվաստումը նկատելիորեն իջեցրել է վարակիչ հիվանդությունների քանակն ու մակարդակն ամբողջ աշխարհում: Օրինակ` 1975թ.-ից այլեւս չկա ծաղիկ հիվանդությունը: Այսօր գոյություն ունեն 25 հիվանդության ու վարակի պատվաստանյութեր:

Եթե անգամ պատվաստված երեխան հիվանդանում է, այն թեթև ընթացք է ունենում: Պատվաստման էությունը կայանում է տվյալ պաթոգենի` շատ թույլ ձեւի ներարկման մեջ: Իմունային համակարգն անմիջապես պայքարի մեջ է մտնում դրա դեմ եւ ստեղծում հակամարմիններ: Եթե հետագայում օրգանիզմ թափանցի այդ պաթոգենի իրական ձեւը, իմունային համակարգն անմիջապես կհարվածի նրան:

Պատվաստվել, թե՝ ոչ

Հիվանդությունների և հակամարմինների ներթափանցումն օրգանիզմ սովորաբար սպառնում է հատկապես նորածիններին: Այդ հիվանդություններից են տուբերկուլյոզը, հեպատիտ Բ-ն, դիֆթերիան, փայտացումը, կապույտ հազը, կարմրուկը, կարմրախտը, խոզուկը և պոլիոմիելիտը:

Աշխարհում նշված հիվանդություններից երեխաներին պաշտպանելու թերևս միակ միջոցը պատվաստումներն են, որոնց շնորհիվ հնարավոր է դառնում կանխարգելել դրանք և ինֆեկցիաները դարձնել կառավարելի:

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով` պատվաստումների շնորհիվ ամեն տարի ավելի քան 3 մլն կյանք է փրկվում:

Որտեղի՞ց է միֆը, որ պատվաստումը վտանգավոր է

Ամեն ինչ սկսվեց նրանից, որ նախորդ դարավերջին բժիշկները նկատեցին, որ աուտիզմով հիվանդների թիվը զգալիորեն աճել է. մոտ մեկ տասնամյակում աուտիզմով երեխաների թիվը կրկնապատկվել էր: Գիտնականներն էլ սկսեցին պատճառները փնտրել և իրենց թեզերն առաջ քաշել: Դրանցից մեկն էլ՝ ամեն ինչում մեղավոր են պատվաստումները:

1998 թվականին ամենահին և հեղինակավոր բժշկական ամսագրերից մեկում՝ The Lancet-ում, տպագրվեց բժիշկ Էնդրյու Ուեյկֆիլդի և համահեղինակների աշխատանքը, որում նրանք կապել էին աուտիզմն ու պատվաստումներից հետո երեխաների աղիներում առաջացող բորբոքումը:

Շատ ծնողներ մտահոգության առիթ ունեցան, իսկ պատվաստումների դեմ պայքարողները՝ ևս մեկ «հաղթաթուղթ»:

Միևնույն ժամանակ բազմաթիվ գինականներ չհամաձայնեցին առաջ քաշված վարկածի հետ և սկսեցին ապացուցել հակառակը: Արդյունքում Ուեյկֆիլդի 12 համահեղինակից 10-ը հրաժարվեց հոդվածից, իսկ ավելի ուշ անգամ ինքը Ուեյկֆիլդը խոստովանեց, որ խախտել է բժշկական էթիկայի սկզբունքը և բավականաչափ ապացույց չի ունեցել հոդվածը տպագրելուց առաջ: Նա խոստովանել էր, որ ուսումնասիրության մեջ ներառել էր ընդամենը 12 երեխայի, ինչև վիճակագրության համար անբավարար է, եթե չասենք՝ ընդհանրապես հիմք չէ:

Միֆերի տարածմանը նպաստում են նաև կրթության ցածր մակարդակ ունեցող ծնողները, ովքեր ինֆորմացիա են ստանում տարբեր ոչ հավաստի աղբյուրներից: Չստուգելով տեղեկատվությունը՝ հրաժարվում են պատվաստումներից՝ վտանգելով իրենց երեխաների կյանքը:

Կարո՞ղ է պատվաստումը մահվան պատճառ դառնալ

Պատվաստումից հետո ամենահաճախ հանդիպող ռեակցիան ջերմության բարձրացումն է, որը կարող է տևել ամենաշատը 48 ժամ: Կարող է լինել նաև ներարկման տեղի ցավոտություն, կարմրություն, որոնք հատուկ բուժում չեն պահանջում և 1-2 օրվա ընթացքում անցնում են:

Պատվաստումներից հետո առաջացող ամենածանր բարդությունը անաֆիլաքսիան է, որը ծանր ալերգիկ ռեակցիա է: Սակայն այն կարող է առաջանալ ոչ միայն պատվաստանյութից, այլև ցանկացած դեղորայքից, սնունդից, միջատի խայթոցից, այսինքն՝ դա օրգանիզմի անհատական ռեակցիան է տվյալ նյութի նկատմամբ:

Այլ ծանր հետպատվաստումային ռեակցիա բժշկական վիճակագրության մեջ գոյություն չունի: Մահ հնարավոր է միայն, եթե տվյալ անհատը տվյալ պատվաստանյութի մեջ մտնող որևէ բաղադրիչի նկատմամբ ունի ալերգիկ ռեակցիա: Դրա համար մինչև պատվաստումը ստուգվում է օրգանիզմի ռեակցիան: Չեն պատվաստում նաև կույրերին:

Պատվաստումները՝ Հայաստանում

Հայաստանում պարտադիր մանկական պատվաստումների թվին են պատկանում ծնվելու առաջի օրերին իրականացվող տուբերկուլյոզի եւ հեպատիտ B-ի դեմ պատվատումը: Հեպատիտ B-ի առաջին կրկնապատվաստումն իրականացվում է հնգավալենտ  պատվաստանյութով, որն իր մեջ ներառում է դիֆտերիայի, փայտացման, հեմոֆիլուս Ինֆլյուենսաի եւ  կապույտ հազի  դեմ պատվաստանյութերը:

Պատվաստումն իրականացվում է ԱԿԴՍ (կամ ԱԿԴՍ-Մ)-ի եւ պոլիոմիելիտի դեմ պատվաստանյութի հետ միասին: Պոլիոմիելիտի դեմ կարող են պատվաստել կյանքի առաջին տարում ներքին ընդունման կաթիլների միջոցով: Այս պատվաստումները հիմնականում իրականցվում են պոլիկլինիկայում 2,5-ից մինչեւ  3,5 ամսականը:  4,5 ամսականից հետո կատարվում են կարմրուկի, կարմրախտի եւ խոզուկի դեմ պատվաստումները, որոնք նույնպես պարտադիր են:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 3, 10:10
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։

Նոյեմբերի 4, 14:03
Հ. Թումանյան

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Նոյեմբերի 3, 16:15
Հ. Թումանյան

Բջջային մշակույթների և մկների վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ cGAS սպիտակուցի կորուստը մեծացնում է բջիջներում խոլեստերինի կուտակումը և նպաստում ուռուցքի աճին։ Աշխատանքը բացահայտում է այս իմունային սպիտակուցի ևս մեկ գործառույթ՝ բջջակորիզում գեների ակտիվության կարգավորումը։

Հոկտեմբերի 30, 08:07
Հ. Թումանյան

Շվեդիայի 10 հիվանդանոցի կոյուղաջրերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հակաբիոտիկների մնացորդները նպաստում են դեղակայուն բակտերիաների գերակշռմանը։ Գիտնականներն այդ ազդեցությունը հիմնականում կապել են ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի հետ։

Նոյեմբերի 1, 20:00
Հ. Թումանյան

Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։

Հոկտեմբերի 30, 11:14
Հ. Թումանյան

Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն