Հ. Թումանյան
16

NASA-ի LRO ուղեծրային սարքի պատկերներում գիտնականները հայտնաբերել են մոտ 222 մետր տրամագծով և 43 մետր խորությամբ Մաքգեթչին խառնարանը։ Այն առաջացել է 2024 թվականի գարնանը, իսկ նոր ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հարվածը փոխել է նաև շրջակա գրունտի հատկությունները։

Հ. Թումանյան
8

Սեպտեմբերի 21-ին՝ Հայաստանի Անկախության օրը, Գառնու տաճար կարելի է այցելել մինչև ժամը 22։30-ը, իսկ Զվարթնոց՝ մինչև 22։00-ն։ Հատուկ գրաֆիկ է հրապարակվել նաև Ամբերդի, Բջնիի ամրոցի, Զորաց քարերի և Լոռի Բերդի համար։

Հ. Թումանյան
5

Նյու Յորքի համալսարանի ինժեներները ստեղծել են ճիճվանման WorMa ռոբոտը, որը ջուրն իր գլխի և պոչի միջև տեղափոխելով փոխում է ծանրության կենտրոնը։ Լաբորատոր փորձերում այն բարձրացել է թեքությամբ, հաղթահարել 15 սանտիմետր բարձրությամբ աստիճան և լողացել՝ պահպանելով շարժման նույն հիմնական սկզբունքը։

Հ. Թումանյան
2

Երևանում սեպտեմբերի 18-ին անցկացված Հայաստան–ԱՄՆ պաշտպանական խորհրդակցություններն ավարտվել են արձանագրության ստորագրմամբ։ Կողմերն ամփոփել են արդեն իրականացված ծրագրերն ու քննարկել համագործակցությունը զարգացնելու հնարավորությունները։

Հ. Թումանյան
3

Սեպտեմբերի 22–26-ը Երևանում և Հայաստանի մարզերում կանցկացվի երրորդ համազգային Գիտության շաբաթը։ «Գիտուժ» նախաձեռնության ծրագրում կան աստղադիտում, գիտափորձեր, խաղեր և կինոցուցադրություններ՝ երեխաների, ընտանիքների ու գիտությամբ հետաքրքրվողների համար։

Հ. Թումանյան
2

Վարդգես Սուրենյանցի «Լքյալը» կտավը Ղազախստանից բերվել է Հայաստանի ազգային պատկերասրահ և առաջին անգամ ցուցադրվում է Հայաստանում։ Այն ներկայացված է «Ոտնահարված սրբություն» և «Ջարդից հետո» գործերի հետ։

Հ. Թումանյան
3

«Նոա» ֆուտբոլային ակումբը բացել է վերակառուցված մանկապատանեկան կենտրոն՝ նախատեսված մինչև 1500 երեխայի և պատանու համար։ Այն ներառում է մարզումային, ուսումնական և վերլուծական տարածքներ։

Հ. Թումանյան
6

XRISM տիեզերական աստղադիտարանի տվյալներով աստղագետները հայտնաբերել են դեպի GX 301-2 պուլսար հոսող գազի սպեկտրային նշանները։ Դրանցից գնահատված արագությունը մոտ 150 կմ/վ է՝ ժամում 540 հազար կիլոմետր։

Հ. Թումանյան
8

1979–2023 թվականներին Գրենլանդիայի և Անտարկտիդայի սառցածածկույթները միասին կորցրել են մոտ 11,3 տրիլիոն տոննա սառույց։ Այդ կորուստը համաշխարհային ծովի մակարդակը բարձրացրել է 3,14 սանտիմետրով, ընդ որում՝ հիմնական դերը խաղացել է սառույցի արագացող հոսքը դեպի օվկիանոս։

Հ. Թումանյան
3

Mojave անօդաչու թռչող սարքը Հարավային Կորեայում վայրէջք է կատարել տանկերի ու հրետանու տեղաշարժի համար օգտագործվող անհարթ ճանապարհին, ապա կրկին օդ բարձրացել։ Ցուցադրական թռիչքն անցկացվել է նմանակված մարտական պայմաններում՝ ցամաքային կայաններից օդաչուների կառավարմամբ։

Հ. Թումանյան
3

NASA-ն և ESA-ն ներկայացրել են NGC 4698 պարուրաձև գալակտիկայի նոր պատկերը։ Երկրից մոտ 55 միլիոն լուսատարի հեռավորության վրա գտնվող այս համակարգի կենտրոնական աստղերն ու գազը պտտվում են հիմնական սկավառակի նկատմամբ ուղղահայաց հարթության մեջ։

Հ. Թումանյան
6

Toyota-ն շարունակում է DKR GR FC Hilux ջրածնային մրցարշավային նախատիպի վերջնական հավաքումը։ Մեքենան նախատեսված է «Դակար-2027»-ի փորձարարական Mission 1000 ծրագրի համար, որտեղ այն պետք է անցնի ընդհանուր 1000 մրցակցային կիլոմետր։

Հ. Թումանյան
2

Երկրից մոտ 450 լուսատարի հեռավորության վրա գտնվող Elias 2-24 b մոլորակը դեռ աճում է իրեն շրջապատող գազափոշային սկավառակում։ Նոր հետազոտության հեղինակների գնահատմամբ՝ այն մեկ միլիոն տարեկանից երիտասարդ է և մինչ օրս հայտնաբերված ամենաերիտասարդ մոլորակն է։

Հ. Թումանյան
4

Գիտնականները բրածո ատամների էմալով գնահատել են տիրանոզավրի մարմնի ջերմաստիճանը՝ ստանալով մոտ 36 °C։ Արդյունքն ամրապնդում է այն վարկածը, որ այս գիշատիչը մարմինը տաքացնում էր սեփական նյութափոխանակության շնորհիվ, սակայն միայն ջերմաստիճանով դա վերջնականապես հաստատել հնարավոր չէ։

Հ. Թումանյան
12

Բոլիվիայի Յունգասի լեռնային անտառներում բնակվող փոքրիկ կատվին ճանաչել են որպես առանձին տեսակ՝ Leopardus tilcayo։ Գենետիկական հետազոտությունը ցույց է տվել, որ արտաքին նմանությունը երկար ժամանակ քողարկել է հարավամերիկյան այս կատվազգիների իրական բազմազանությունը։

Հ. Թումանյան
47

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Հ. Թումանյան
24

Մասաչուսեթսի Քեյփ Քոդ թերակղզում հայտնաբերվել է Malaclemys terrapin տեսակի երկգլխանի կրիայի հազվագյուտ ձագ։ Ընդամենը մոտ 5 գրամ կշռող կենդանու մոտ առկա է բիցեֆալիա՝ զարգացման անոմալիա, որի դեպքում ձևավորվում է երկու գլուխ։ Այժմ ձագը գտնվում է Cape Wildlife Center-ի մասնագետների հսկողության տակ, որոնք հետևում են նրա սնվելուն, աճին և շարժումներին։

Խմբագրություն
10,163

Իրանական աղբյուրը տեղեկացնում է, որ Թուրքիան ու Բաքուն մտադրություն են ունեցել հանկարծակի հարձակում ձեռնարկել Հայաստանի Սյունիքի մարզի վրա, որպեսզի արգելափակեն Իրանի ճանապարհը դեպի Եվրոպա:

Խմբագրություն
2,252

Քանի դեռ վերլուծական շրջանակներում փորձում են վեր հանել Իրանի և Ադրբեջանի միջև լարվածության իրական պատճառներն ու հնարավոր զարգացումները, Իրանի ԻՀՊԿ-ի գլխավոր շտաբի պետը հայտարարում է, որ իրանական հրթիռները կարող են հասնել Բաքու և ոչնչացնել այն:

Խմբագրություն
987

Ռուսական խաղաղապահ ստորաբաժանումն Արցախի «Հյուսիս» տեղանքում հրադադարի հնարավոր խախտումների կանխման և դիտակետերի անվտանգության ապահովման վարժանքներ է անցկացրել: