3

Արևային բջիջների համար խոստումնալից նյութում տեղային բևեռացում են հայտնաբերել

Մոնաշի և Օքսֆորդի համալսարանների ֆիզիկոսները պերովսկիտի բարակ թաղանթում հայտնաբերել են տեղային էլեկտրական բևեռացում։ Այն ի հայտ է գալիս բյուրեղի որոշ հատվածների սահմաններին և ընդգրկում է ընդամենը մի քանի ատոմային շերտ։

Կապույտ ձեռնոցներով ձեռքերը պահում են պերովսկիտային արևային բջիջը
Պերովսկիտային արևային բջիջ (արխիվային լուսանկար) / © Dennis Schroeder, NREL / ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարություն

Հետազոտողները բարակ թաղանթներ են պատրաստել ցեզիումի կապարի յոդիդից (CsPbI₃)՝ հալոգենիդային պերովսկիտների ընտանիքի կիսահաղորդչից։ Այս նյութերը լավ են կլանում լույսը, և դրանց հիման վրա արևային բջիջներ են մշակում։ Աշխատանքը նոյեմբերի 5-ին հրապարակվել է PNAS ամսագրում, իսկ դրա նախնական տարբերակը հեղինակները տարածել էին հունվարին։

Նույն բյուրեղի ներսում բյուրեղային ցանցը կարող է տարբեր կողմնորոշում ունենալ։ Այդպիսի երկու հատվածները բաժանող հարթությունը կոչվում է երկվորյակային սահման։ Հենց այդ սահմանների մի մասում էլ գիտնականները նկատել են, որ կապարի ատոմները շեղվում են իրենց համաչափ դիրքերից։ Այդ շեղումների հետևանքով դրական և բացասական լիցքերի կենտրոններն այլևս չեն համընկնում, և առաջանում է տեղային բևեռացում։

Մոնաշի համալսարանը նոյեմբերի 6-ին հայտնել է, որ ատոմների առավելագույն շեղումը մոտ 15 պիկոմետր էր՝ մետրի 15 տրիլիոներորդ մասը։ Բևեռացած շերտի լայնությունը մոտ չորս ատոմային շերտ էր։ Հետազոտված թաղանթներում այդ սահմանների միջև հեռավորությունը մոտ 30–50 նանոմետր էր։

Այդքան փոքր տեղաշարժերը տեսնելու համար թիմն օգտագործել է անցումային էլեկտրոնային մանրադիտակ։ Նյութը զգայուն է էլեկտրոնային փնջի նկատմամբ, ուստի հետազոտողները նվազեցրել են նմուշի վրա ընկնող էլեկտրոնների քանակը, որպեսզի չափման ընթացքում չվնասեն բյուրեղային ցանցը։

Բևեռացում չի նկատվել ո՛չ բյուրեղի մնացած մասում, ո՛չ էլ դիտարկված մյուս տեսակի սահմաններին։ Վերջիններում նույնպես փոխվել էր ատոմների դասավորությունը, բայց կապարի ատոմների այնպիսի շեղում չէր արձանագրվել, ինչպիսին նկատվել էր բևեռացած սահմաններին։

Հեղինակների գնահատմամբ՝ նման սահմանների կառավարումը կարող է փոխել, թե ինչպես են լույսի ազդեցությամբ առաջացած լիցքերը շարժվում նյութի ներսում։ Հետազոտությունը վերաբերում էր թաղանթի կառուցվածքին․ թիմը չի չափել, թե այդ սահմաններն ինչպես են ազդում պատրաստի արևային բջջի օգտակար գործողության գործակցի վրա։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 4, 14:03
Հ. Թումանյան

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Նոյեմբերի 6, 17:08
Հ. Թումանյան

Ֆրանսիան պատրաստվում է MBDA ընկերությունից պատվիրել ծովային բազավորման MdCN թևավոր հրթիռի նոր՝ Mk2 տարբերակը։ Առաջին մատակարարումները նախատեսված են 2030 թվականին։

Նոյեմբերի 4, 20:09
Հ. Թումանյան

Բրազիլիայում հայտնաբերված դինոզավրի ոտքի բրածո ոսկրում գիտնականները գտել են հեմի՝ հեմոգլոբինի բաղադրիչի հետքեր։ Դրանք պահպանվել են ոսկրի անոթային խողովակներում՝ հանքայնացած գոյացությունների ներսում, որոնք հետազոտողները համարում են արյան կարմիր բջիջների մնացորդներ։

Հոկտեմբերի 30, 19:14
Հ. Թումանյան

Binance կրիպտոարժութային բորսան հայտարարել է, որ կիբերհարձակման հետևանքները վերացնելու համար իր միջոցներից պահուստավորել է ավելի քան 6,34 միլիարդ դոլար։ Ընկերության նախնական գնահատմամբ՝ միջադեպի ընդհանուր վնասը մոտ 6,3 միլիարդ դոլար է։ Բորսան խոստացել է ամբողջությամբ ծածկել օգտատերերի կորուստները։

Նոյեմբերի 1, 20:00
Հ. Թումանյան

Սենեգալում հոկտեմբերի 31-ին բացվել են Դակար-2026 պատանեկան օլիմպիական խաղերը՝ Աֆրիկայում անցկացվող առաջին օլիմպիական մարզական իրադարձությունը։ Մինչև նոյեմբերի 13-ը Դակարում և հարակից երկու քաղաքներում կմրցեն շուրջ 2700 պատանի մարզիկներ։

Նոյեմբերի 3, 16:15
Հ. Թումանյան

Բջջային մշակույթների և մկների վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ cGAS սպիտակուցի կորուստը մեծացնում է բջիջներում խոլեստերինի կուտակումը և նպաստում ուռուցքի աճին։ Աշխատանքը բացահայտում է այս իմունային սպիտակուցի ևս մեկ գործառույթ՝ բջջակորիզում գեների ակտիվության կարգավորումը։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն