#Իրան

Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հոկտեմբերի 9-ին Թուրքմենստանում կայացած Անկախ պետությունների համագործակցության (ԱՊՀ) գագաթնաժողովում առաջարկել է ստեղծել «ԱՊՀ+1» ձևաչափ։ Այն նախատեսում է Իրանի և ԱՊՀ երկրների համագործակցության ընդլայնում՝ էներգետիկայի, առևտրի, տրանսպորտի, ներդրումների ու տեխնոլոգիաների ոլորտներում։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Իրանի կողմից Լոս Անջելեսի և Սան Դիեգոյի հնարավոր ոչնչացման մասին հայտարարությունը հարուցել է Կալիֆորնիայի ղեկավարների քննադատությունը։ Երկու օր անց նա հայտարարել է, որ թույլ չի տա նման հարվածներ և կպաշտպանի ամերիկյան քաղաքները։

ՌԴ անվտանգության խորհրդի նախագահի տեղակալ Դմիտրի Մեդվեդևը քննադատել է Հայաստանի ղեկավարության արտաքին քաղաքականությունը։ Իրանի պետական հեռուստառադիոընկերությանը տված հարցազրույցում նա Հայաստանի համար ամենավտանգավոր սցենարն անվանել է «նոր Ուկրաինայի» վերածվելը։

Իրանական աղբյուրը տեղեկացնում է, որ Թուրքիան ու Բաքուն մտադրություն են ունեցել հանկարծակի հարձակում ձեռնարկել Հայաստանի Սյունիքի մարզի վրա, որպեսզի արգելափակեն Իրանի ճանապարհը դեպի Եվրոպա:

Քանի դեռ վերլուծական շրջանակներում փորձում են վեր հանել Իրանի և Ադրբեջանի միջև լարվածության իրական պատճառներն ու հնարավոր զարգացումները, Իրանի ԻՀՊԿ-ի գլխավոր շտաբի պետը հայտարարում է, որ իրանական հրթիռները կարող են հասնել Բաքու և ոչնչացնել այն:

«Ռեալիստի» գլխավոր խմբագրի համոզմամբ՝ Փաշինյանը ներկայումս մտածում է Կրեմլին հաճոյանալու մասին: Վերջինս, սակայն, իր հերթին նրան հրում է դեպի Էրդողանի գիրկը: Իսկ Իրանի հետ համատեղ ճակատով հանդես գալու փոխարեն հայկական իշխանությունները Թեհրանին առաջարկում են Բաքվի հետ պայմանավորվել:

Հաղորդվում է, որ Իրանի հետ սահմանին Թուրքիան կենտրոնացրել է նաև ռմբակոծիչներ և Բայրաքթար անօդաչուներ:

Մեծ քանակությամբ զրահամեքենաներ, ռազմական ուղղաթիռներ, կործանիչներ, անօդաչու թռչող սարքեր ու զինծառայողներ են տեղակայվել Խուդաֆերինի կամրջի հատվածում ու Ասլանդուզում: Համարվում է, որ սա պատասխան է Թուրքիայի ու Ադրբեջանի պահվածքին, Արցախի գրավմանը մասնակից Իսրայելին:

Իրանական աղբյուրի հաղորդմամբ՝ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի և բանակի զորամասերը պատրաստվում են Արաքս գետի երկայնքով զորավարժությունների անցկացմանը:

Վաշինգտոնն իր զորքերն Աֆղանստանից դուրս բերելուց հետո այժմ հակահրթիռային պաշտպանության THAAD և Patriot համակարգերն է անսպասելիորեն հեռացնում Սաուդյան Արաբիայից` դրանք տեղափոխելով Իսրայել: Ենթադրվում է, որ հակաօդային և հակահրթիռային կայանքները տեղափոխվում են Իսրայել` իրանական կողմից հնարավոր պատասխան հարվածից պաշտպանելու:

Ադրբեջանական կողմը, փաստացի, փակել է Իրանից, Պարսից ծոցից դեպի Վրաստան ու Սև ծով գնացող հիմնական ճանապարհը: Իրանական աղբյուրում խոսում են իրենց քաղաքացիների ու բեռնատարների անվտանգության ապահովման անհրաժեշտության մասին:

Իրանական համարներով բեռնատարի վարորդը, ով ազգությամբ ադրբեջանցի է, զարմանք հայտնել, որ իր ազգակիցները կարող էին նման վայրագություն դրսևորել:

Իրանի արտգործնախարարությունը հայտարարություն է տարածել` պատրաստականություն հայտնելով հայկական և ադրբեջանական կողմերին ցանկացած աջակցություն ցուցաբերել` տարածաշրջանում կայուն խաղաղություն հաստատելու նպատակով:

Շեշտվում է, որ Բաքուն, փաստորեն, համաձայնել է Իրանի առաջարկին`շարունակել նրա տարածքով ուղևորափոխադրումները դեպի Նախիջևան: Ավելի վաղ պաշտոնական Թեհրանն Ադրբեջանին առաջարկել էր իր տարածքով Կովսականից (Զանգիլան) դեպի Նախիջևան ճանապարհներ կառուցել, այդ թվում ՝ երկաթուղային: Առաջարկն արվել էր «Մեղրիի ճանապարհի» փոխարեն:

Կենտրոնական նահանգի առևտրի, արդյունաբերության, հանքերի և գյուղատնտեսության պալատում կազմակերպված գործարար համաժողովի շրջանակներում պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել նահանգի գործարարներից բաղկացած խումբ գործուղել Հայաստան՝ տնտեսական գործունեություն սկսելու հնարավորությունների քննարկման նպատակով:

Հայ-իրանական սահմանի Նորդուզ-Մեղրի անցակետի մոտ մեծ կուտակումներ են: Հաղորդվում է, որ Իրանի քաղաքացիները փորձում են մուտք գործել Հայաստան` կորոնավիրուսի դեմ անվճար պատվաստվելու նպատակով (Հայաստանում զբոսաշրջիկներին անվճար են պատվաստում):

Հյուսիս-հարավ միջազգային տրանսպորտային միջանցքով (INSTC) պատմության մեջ առաջին անգամ տարանցիկ բեռնափոխադրում է իրականացվել: Այն անցնում է Ռուսաստանով, Ադրբեջանով ու Իրանով:

Երևանում հունիսի 29-ին մեկնարկել է Հայաստան-Իրան բիզնես ֆորումը, որի շրջանակներում գործարարներն առևտրային կապերի ամրապնդման բանակցություններ են սկսել: Ֆորումում ներկայացված են իրանական 10 և հայկական 40 ընկերություններ:

Հայաստանում Իրանի դեսպանության մշակույթի խորհրդականը հայտարարել է, որ բարձրագույն կրթություն ունեցող մարդկանց, գիտնականների, գիտակրթական և գիտահետազոտական կենտրոնների, այդ թվում՝ արևելագիտության և իրանագիտության հայաստանյան դպրոցների գործունեությունը շատ կարևոր դեր է խաղում հայ-իրանական հարաբերությունների զարգացման գործում:

Նավթ արտահանող երկրների կազմակերպության տվյալներով` մարտ ամսին Իրանն օրական 2,3 մլն բարել նավթ է արդյունահանել: Թեհրանը, Նավթի նախարար Զանգանեի խոսքով, պատրաստ է օրական ևս 4,2 մլն բարել արդյունահանել: Շեշտվում է, որ Ռուսաստանի նավթի արտահանումն օրական կազմում է 4,5 մլն բարել: