Հ. Թումանյան
4

Ֆիզիկոսները պարզել են, որ իրար նկատմամբ մոտ 1,1 աստիճանով պտտված գրաֆենի երկու շերտի էլեկտրական դիմադրությունը կտրուկ փոխվում է, երբ նյութը ձգում կամ սեղմում են։ Դեֆորմացիայի նկատմամբ այդ զգայունությունը փորձի որոշ պայմաններում սովորական մետաղների ցուցանիշը գերազանցել է ավելի քան 100 անգամ։

Հ. Թումանյան
15

Բրազիլիայում հետազոտված 47 տապիրներից ու հսկա մրջնակերներից 43-ի արյան մեջ միկրոպլաստիկ են հայտնաբերել։ Մասնիկներ են գտել նաև Պանտանալի ճահճային շրջանում հետազոտված բոլոր կենդանիների արյան մեջ, թեև նրանցից մի քանիսն ապրել են կառուցապատված տարածքներից ավելի քան 65 կիլոմետր հեռու։

Հ. Թումանյան
29

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Հ. Թումանյան
2

Մինչև 2100 թվականն ուսումնասիրված 993 տեսակի կակտուսների ավելի քան մեկ քառորդը կարող է կորցնել իր համար կլիմայապես պիտանի տարածքի առնվազն 80 տոկոսը։ Նոր գնահատականը զգալիորեն ավելի մտահոգիչ է, քանի որ հետազոտողները միջին ջերմաստիճանից ու տեղումներից բացի հաշվի են առել նաև ուժեղ երաշտները։

Հ. Թումանյան
3

Քեմբրիջի համալսարանի և Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի հետազոտողները պահպանված արյան նմուշներով վերականգնել են սուր միելոիդ լեյկեմիային նախորդող գենետիկական փոփոխությունների ընթացքը։ Նրանց հաշվարկով՝ հետագայում հիվանդացած 47 կանանց մոտ երկու երրորդի դեպքում առաջին մուտացիան, որը բջիջներին աճի առավելություն է տվել, առաջացել է մինչև 20 տարեկանը։

Հ. Թումանյան
2

Բրիտանական թանգարանի հետազոտողները պարզել են, որ Հին Եգիպտոսում կոկորդիլոսների զմռսման համար տարբեր խառնուրդներ են օգտագործել։ Կոմ Օմբոյում, սակայն, նույն բաղադրատոմսը պահպանվել է մի քանի դար։

Հ. Թումանյան
2

Աստղագետներն այլ մեթոդով վերամշակել են այն ռադիոդիտումների տվյալները, որոնց հիման վրա 2019-ին հրապարակվել էր սև խոռոչի առաջին պատկերը։ Նրանք կրկին ստացել են M87* սև խոռոչի ստվերը շրջապատող լուսավոր օղակը։

Հ. Թումանյան
2

Հարավային Դակոտայում՝ մոտ 1,5 կիլոմետր խորության վրա, սկսել են հավաքել նեյտրինոների ուսումնասիրման DUNE փորձի առաջին կրիոստատը։ Այդ ջերմամեկուսացված տարայում կտեղադրվի դետեկտոր, որը կգրանցի Իլինոյսից ուղարկված նեյտրինոները։

Հ. Թումանյան
2

Պերուի հարավում՝ Նասկայի մշակույթի մոտ 1600 տարվա վաղեմության գերեզմանում, հնագետները երկու մանկան աճյուն են գտել նույն կավե անոթում։ Նրանցից մեկի գանգի կենտրոնում մեկ ակնակապիճ կար։ Հին ԴՆԹ-ի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ երեխան ունեցել է 13-րդ քրոմոսոմի լրացուցիչ պատճեն։

Հ. Թումանյան
3

Արկտիկայից վերցված սառցանմուշները ցույց են տվել, որ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Մոնտանայի Անակոնդայի պղնձաձուլարանի արտանետումները հասել են Գրենլանդիա։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ գործարանից տարածված մկնդեղն ու կապարն աղտոտել են Հյուսիսային Ամերիկայի զգալի մասը։

Հ. Թումանյան
2

«Ջեյմս Ուեբ» և Gemini North աստղադիտակների տվյալներում աստղագետները գտել են երկու լուսարձակող աղբյուր, որոնք տեսնում ենք Մեծ պայթյունից մոտ 900 միլիոն տարի անց եղած վիճակում։ Դրանց սպեկտրները հուշում են, որ գործ ունենք երկու գերզանգվածային սև խոռոչի հետ, թեև մեկ քվազարի կրկնապատկված պատկերի վարկածը դեռ լիովին չի բացառվել։

Հ. Թումանյան
2

Հետազոտողները պարզել են, որ ձգումը բացում է տալին սպիտակուցի մի հատված, որի միջոցով դրա մոլեկուլները կապվում են միմյանց։ Այս մեխանիզմն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես են բջիջները փոխում շրջակա հյուսվածքին ամրանալու ձևը մեխանիկական ուժերի ազդեցությամբ։

Հ. Թումանյան
2

Global Carbon Project-ի հաշվարկով՝ 2026 թվականին ածխաթթու գազի համաշխարհային արտանետումները կարող են հասնել 43,3 միլիարդ տոննայի՝ նախորդ տարվա 42,8 միլիարդի դիմաց։ Հանածո վառելիքից արտանետումների փոքր նվազումը չի փոխհատուցի հողօգտագործման փոփոխություններից արտանետումների աճը։

Հ. Թումանյան
2

Մոտ վեց միլիոն տարի առաջ Պերուի ներկայիս ափերի մոտ ապրել է գաճաճ կաշալոտ, որի գանգի երկու կեսերը կտրուկ տարբերվել են։ Գանգի և պարանոցի կառուցվածքից գիտնականները ենթադրում են, որ կենդանին կեր է փնտրել ծովի հատակին։

Հ. Թումանյան
3

AT 2016blu հսկա աստղը մոտավորապես 113 օրը մեկ կտրուկ պայծառանում է։ «Չանդրա» տիեզերական աստղադիտակի տվյալները հուշում են, որ բռնկումների պատճառը աստղից նյութ կլանող սև խոռոչը կամ նեյտրոնային աստղն է։

Հ. Թումանյան
4

Կլիմայական մոդելների համաձայն՝ այս դարում շոգի որոշ ալիքներ կարող են գերազանցել վերջին տարիների ռեկորդները նույնիսկ ցածր արտանետումների դեպքում։ Բարձր արտանետումների սցենարներում որոշ շրջաններում ծայրահեղ շոգը կարող է ամիսներ տևել։

Հ. Թումանյան
2

Ichneumonidae ընտանիքի որոշ կրետների թրթուրներ սնվում են կենդանի տիրոջ հաշվին, որը շարունակում է աճել։ 697 տեսակի գենետիկական տվյալների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այդ կենսակերպը բազմիցս առաջացել է անկախ ճյուղերում, իսկ նախկին կենսակերպին վերադարձի հետքեր չեն գտնվել։

Հ. Թումանյան
4

Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։

Հ. Թումանյան
3

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը հրապարակել է Դիդիմոս երկակի աստերոիդային համակարգի՝ «Հերայի» ստացած առաջին մոտիկից լուսանկարը։ Կադրում երևում է Դիդիմոսի այն կողմը, որը NASA-ի DART սարքը չէր տեսել 2022-ին հարևան Դիմորֆոսին բախվելուց առաջ։

Հ. Թումանյան
3

Մեծ խաղաղօվկիանոսյան աղբային գոտու որոշ հատվածներում ջուրը երկու տասնամյակի ընթացքում ավելի վառ կապտականաչավուն երանգ է ստացել։ Բերգենի համալսարանի հետազոտողները ենթադրում են, որ պատճառներից մեկը կարող է լինել ջրում կախված միկրոպլաստիկի կուտակումը, սակայն պատճառահետևանքային կապը դեռ վերջնականապես հաստատված չէ։