3

Մարդու բջիջներում ստեղծել են գեների ակտիվությունը գրանցող «սև արկղ»

Գիտնականները մարդու բջիջներում ստեղծել են արհեստական օրգանոիդ, որը պահպանում է կարճատև գենային ակտիվության հետքերը։ «Ռեկորդանել» կոչվող մոլեկուլային պահոցը հավաքում և քայքայումից պաշտպանում է տեղեկատվական ՌՆԹ-ն՝ թույլ տալով օրեր անց վերականգնել բջջի արձագանքը։

Մարդու բջիջների եռաչափ մանրադիտակային վերակառուցում․ ռեկորդանելները՝ մանուշակագույն, միտոքոնդրիաները՝ երկնագույն
Մարդու բջիջների եռաչափ վերակառուցում․ ռեկորդանելները՝ մանուշակագույն (նկ. 3b-ի հատված) / © Christopher D. Reinkemeier և համահեղինակներ, Nature Biotechnology, CC BY 4.0

Ցյուրիխի շվեյցարական բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի՝ ETH Zurich-ի հետազոտողները նոր մեթոդը ներկայացրել են հոկտեմբերի 21-ին Nature Biotechnology-ում հրապարակված աշխատանքում։ Այն փորձարկել են մարդու HEK293T բջջային գծի վրա։ Հեղինակների նպատակն է պահպանել այնպիսի անցողիկ փոփոխություններ, որոնք սովորական վերլուծության պահին արդեն կարող են անհետացած լինել։

Երբ գենն ակտիվանում է, բջջում կարող են առաջանալ տեղեկատվական ՌՆԹ-ի նոր մոլեկուլներ՝ սպիտակուցի սինթեզի հրահանգներ։ Սակայն այդ մոլեկուլները ժամանակի ընթացքում քայքայվում են։ ՌՆԹ-ի սովորական սեքվենավորումը հիմնականում ցույց է տալիս նմուշառման պահի պատկերը և կարող է բաց թողնել ավելի վաղ տեղի ունեցած կարճատև արձագանքը։

Նոր պահոցը կառուցված է միաձուլված սպիտակուցից, որն ունի երեք գործառութային մաս։ Դրանցից մեկը կառույցն ամրացնում է միտոքոնդրիայի արտաքին թաղանթին, մյուսն օգնում է ձևավորել խտացված մոլեկուլային միջավայր, իսկ երրորդը կապում է ՌՆԹ-ն։ Այդպես մոլեկուլների մի մասը հայտնվում է պաշտպանված միջավայրում և պահպանվում ավելի երկար։

Լաբորատորիան հայտնում է, որ փորձարկված տարբերակները կարող են նմուշառել բջջում արտահայտվող գեների մինչև 90 տոկոսի ՌՆԹ-ները։ Սա չի նշանակում բջջի ամբողջ ՌՆԹ-ի 90 տոկոսի պահպանում․ խոսքը ներկայացված գեների բազմազանության մասին է։ Արխիվը հավաքում է դրանցից առաջացած մոլեկուլների միայն մի մասը։

Փորձերից մեկում բջիջները կարճ ժամանակով ենթարկել են իմունային ազդանշանային սպիտակուցի՝ ինտերֆերոն-բետայի ազդեցությանը։ Երկու օր անց վերահսկիչ բջիջներում ակտիվացած գեների մեծ մասի արձագանքն այլևս չէր հայտնաբերվում, մինչդեռ օպտիմալացված ռեկորդանելներում հետքերը պահպանվել էին։ Դրանք հնարավոր էր կարդալ նաև առանձին բջիջների մակարդակով։

Առանց բջջային կուլտուրայի վերացանքի ազդանշանը հայտնաբերել են մինչև հինգ օր անց։ Վերացանքի և հետագա աճի պայմաններում այն պահպանվել է ավելի կարճ՝ երեքից չորս օր։ Հեղինակները դա կապում են բջիջների բազմացման ընթացքում նախկինում հավաքված տեղեկատվության նոսրացման հետ։

Փորձարկված պայմաններում լավագույն տարբերակը էականորեն չի փոխել բջիջների կենսունակությունն ու միտոքոնդրիաների աշխատանքը։ Այդուհանդերձ, հեղինակները շեշտում են, որ նման գրանցիչն ինքնին միջամտություն է բջջին, և հնարավոր ազդեցությունները դեռ պետք է ուսումնասիրել այլ պայմաններում։ Մեթոդն առայժմ բջջային գործընթացներն ուսումնասիրելու լաբորատոր գործիք է, որի կիրառելիությունը այլ բջիջներում և կենդանի օրգանիզմներում դեռ պետք է գնահատել։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 12, 14:02
Հ. Թումանյան

Թայվանի նախագահ Լայ Ցինդեն նոյեմբերի 12-ին ներկայացրել է Չինաստանի Շենժեն քաղաքում կայանալիք Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (ԱԽՏՀ) գագաթնաժողովում իր ներկայացուցչին՝ Acer-ի հիմնադիր Սթեն Շիին։ Լայը հայտարարել է, որ Թայվանը հանդիպմանը կմասնակցի մյուս անդամների հետ հավասար հիմունքներով։

Նոյեմբերի 11, 19:01
Հ. Թումանյան

Իսպանիայում նոյեմբերի 11-ին համընդհանուր գործադուլ են սկսել՝ պահանջելով մատչելի բնակարաններ և ավելի բարձր աշխատավարձեր։ Երկրի երկու խոշորագույն արհմիությունների մասնակցությամբ նման գործադուլ չէր եղել 2012 թվականից ի վեր։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 12, 14:02
Հ. Թումանյան

Թայվանի նախագահ Լայ Ցինդեն նոյեմբերի 12-ին ներկայացրել է Չինաստանի Շենժեն քաղաքում կայանալիք Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (ԱԽՏՀ) գագաթնաժողովում իր ներկայացուցչին՝ Acer-ի հիմնադիր Սթեն Շիին։ Լայը հայտարարել է, որ Թայվանը հանդիպմանը կմասնակցի մյուս անդամների հետ հավասար հիմունքներով։

Նոյեմբերի 9, 14:04
Հ. Թումանյան

Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։

Նոյեմբերի 8, 13:08
Հ. Թումանյան

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

Հոկտեմբերի 30, 19:14
Հ. Թումանյան

Binance կրիպտոարժութային բորսան հայտարարել է, որ կիբերհարձակման հետևանքները վերացնելու համար իր միջոցներից պահուստավորել է ավելի քան 6,34 միլիարդ դոլար։ Ընկերության նախնական գնահատմամբ՝ միջադեպի ընդհանուր վնասը մոտ 6,3 միլիարդ դոլար է։ Բորսան խոստացել է ամբողջությամբ ծածկել օգտատերերի կորուստները։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն