Նոր մեթոդը հայտնաբերում է CRISPR-ի չնախատեսված փոփոխություններն առանձին բջիջներում
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Հետազոտողները Superb-seq անվանումով մեթոդը նոյեմբերի 16-ին ներկայացրել են Nature Methods ամսագրում։ Աշխատանքի նպատակն էր պարզել ոչ միայն, թե խմբագրումից հետո ԴՆԹ-ի որ հատվածներն են փոխվել, այլև թե այդ փոփոխություններից յուրաքանչյուրն ինչ կապ ունի նույն բջջում գեների աշխատանքի հետ։
CRISPR–Cas9 համակարգը նախատեսված է ԴՆԹ-ի որոշակի հատված փոխելու համար։ Երբեմն փոփոխություն է առաջանում նաև ընտրված թիրախից դուրս։ Եթե հետազոտողները միասին են վերլուծում հազարավոր բջիջներ, կարող են տեսնել փոփոխված տեղամասը, բայց միշտ չէ, որ կարող են պարզել՝ որ բջիջներում է այն փոխվել։
Նոր մեթոդով հեղինակները նույն բջջի համար համադրել են ԴՆԹ-ի փոփոխությունների և ՌՆԹ-ի տվյալները։ ՌՆԹ-ի քանակը թույլ է տալիս գնահատել, թե տվյալ պահին որ գեներն են ավելի ակտիվ։ Այդ համադրությամբ հնարավոր է տեսնել՝ արդյոք նույն խմբագրումը կրող բջիջներում կրկնվում են գեների ակտիվության որոշակի փոփոխություններ։
Սոլքի ինստիտուտը հայտնել է, որ փորձերն ընդգրկել են երեք բջջային գծի շուրջ 34 հազար բջիջ։ Դրանցից մոտ 10 հազարը լաբորատորիայում աճեցված մարդու լեյկեմիայի բջիջներ էին։ Խմբագրման 43 տեղամասի մասին տվյալը վերաբերում է այդ խմբին և չի բնութագրում CRISPR-ի բոլոր կիրառությունները։
Հեղինակները նշում են, որ մեթոդը դեռ չեն վավերացրել անմիջապես օրգանիզմից վերցված բջիջներում, այդ թվում՝ արյունաստեղծ և լյարդի որոշ բջիջներում։ Արդյունքները ցույց են տալիս, թե ինչ կարելի է չափել լաբորատոր բջիջներում, բայց դեռ չեն հաստատում մեթոդի կիրառելիությունը հիվանդների բուժման անվտանգությունը գնահատելիս։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Հարավային Աֆրիկայի Արևելյան Քեյփ նահանգում գտնված գանգն ու կմախքի մյուս ոսկորները պատկանել են գիտությանը մինչ այդ անհայտ դինոզավրի։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ առանձնյակը կշռել է մոտ 400 կիլոգրամ, թեև դեռ ակտիվորեն աճում էր։
Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա