2

Հոմո էրեկտուսը կարողացել է ապրել Չինաստանի խիտ արևադարձային անտառներում

Հարավային Չինաստանի երկու քարանձավներում հայտնաբերված ատամները վկայում են, որ հոմո էրեկտուսը հարմարվել էր խիտ արևադարձային անտառներում կյանքին։ Գտածոների տարիքը գնահատվում է մոտ 324–184 հազար տարվա միջակայքում․ սա մայրցամաքային Չինաստանում այս տեսակի ներկայության ամենաուշ շրջանի հուսալիորեն թվագրված վկայությունն է։

Հետազոտողները պեղումներ են կատարում Չինաստանի Բասյան քարանձավում
Պեղումներ Բասյան քարանձավում / © Քիրա Ուեսթաուեյ, Չինաստանի գիտությունների ակադեմիա

Ավստրալիայի, Չինաստանի և Եվրոպայի հետազոտողների խումբը նոյեմբերի 18-ին Nature հանդեսում հրապարակված երկու հոդվածներում ներկայացրել է Գուանսի Չժուան ինքնավար շրջանի Բասյան և Նասյան քարանձավների գտածոները։ Մոտ 15 կիլոմետր հեռավորությամբ գտնվող այս վայրերում հայտնաբերվել է հնագույն մարդկանց ինը ատամ և կաթնասունների ավելի քան 18 հազար բրածո մնացորդ։

Ատամներից ութը հետազոտողները վերագրել են հոմո էրեկտուսին (Homo erectus)։ Դրանց կառուցվածքը համեմատել են այլ հնագույն մարդկանց ատամների հետ, իսկ հինգ նմուշի էմալում ուսումնասիրել են պահպանված սպիտակուցները։ Չորսում հայտնաբերված սպիտակուցային առանձնահատկությունները հաստատել են դրանց կապն էրեկտուսների հետ։

Գտածոների տարիքը որոշել են հինգ անկախ թվագրման մեթոդով՝ հետազոտելով ատամները, նստվածքներն ու քարանձավային հանքային գոյացությունները։ 324–184 հազար տարվա միջակայքն արտացոլում է թվագրման անորոշությունը և չի նշանակում, թե այս մարդիկ տարածաշրջանում անընդմեջ ապրել են այդ ամբողջ ժամանակահատվածում։ Ճավայում էրեկտուսների ավելի ուշ շրջանի մնացորդներ էլ են հայտնի։

Մարդկանց ու կենդանիների ատամների քիմիական ազդակները ցույց են տվել, որ նրանք օգտվել են խիտ անտառային միջավայրի պաշարներից։ Հոմո էրեկտուսին սովորաբար կապում էին բաց խոտածածկ տարածքների ու նոսր անտառների հետ։ Նոր արդյունքը վկայում է, որ այս մարդիկ կարողացել են հարմարվել նաև այնպիսի միջավայրի, որը նախկինում համարվում էր նրանց համար դժվար հաղթահարելի։

Էմալի ստրոնցիումի իզոտոպները, որոնք կապ ունեն սնունդն ու ջուրը մատակարարող տարածքի երկրաբանության հետ, հուշում են նաև տեղաշարժերի մասին։ Ըստ հեղինակների՝ որոշ անհատներ մանկության ընթացքում, հավանաբար, օգտվել են քարանձավների անմիջական շրջակայքից դուրս գտնվող տարածքներից։ Դրանք, հնարավոր է, հասել են մինչև հյուսիսային Վիետնամ, սակայն իզոտոպային տվյալները մարդկանց անցած ճշգրիտ ուղին չեն վերականգնում։

Իններորդ ատամի պատկանելությունը մնում է անորոշ։ Առանձին հոդվածում հետազոտողները նշում են, որ դրա կառուցվածքն ու սպիտակուցային կազմը չեն համապատասխանում էրեկտուսների մյուս նմուշներին։ Դենիսովյան մարդկանց կամ մեկ այլ խմբի հետ հնարավոր կապը դեռ հաստատման կարիք ունի։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 17, 08:05
Հ. Թումանյան

Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։

Նոյեմբերի 16, 16:30
Հ. Թումանյան

Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։

Նոյեմբերի 17, 14:05
Հ. Թումանյան

Մոնղոլիայի նախագահ Ուխնաագիյն Խուրելսուխը նոյեմբերի 17-ին հայտարարել է, որ մտադիր է հեռանալ պաշտոնից։ Նա հերքել է պետական երկաթուղու նախագծից անձնական օգուտ ստանալու մեղադրանքը։ Հրաժարականը պետք է հաստատի խորհրդարանը։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն