Աստղագետները վերականգնել են, թե ինչպես է հսկա աստղը կուլ տվել իր ուղեկցին
Անդրոմեդայի գալակտիկայում հսկա աստղի ու ավելի փոքր ուղեկցի դիտարկումները թույլ են տվել վերականգնել նրանց միաձուլման ընթացքը՝ աստիճանական պայծառացումից մինչև բռնկումը։ Վիրաջ Կարամբելկարի ղեկավարած միջազգային խմբի հետազոտությունը նոյեմբերի 18-ին հրապարակվել է Nature ամսագրում։
Հետազոտողները վերլուծել են AT 2025abao անվամբ աղբյուրի՝ բռնկումից առաջ և հետո ստացված լուսաչափական ու սպեկտրային տվյալները։ Դրանք առավել լավ բացատրվում են մի պատկերով․ փոքր աստղը մոտ յոթ տարի պարուրաձև շարժվել է հսկայի գազային արտաքին շերտերի ներսում՝ աստիճանաբար կորցնելով ուղեծրային էներգիան։
Այս փուլը կոչվում է ընդհանուր թաղանթով էվոլյուցիա։ Փոքր աստղի շարժումը գազի միջով առաջացնում է դիմադրություն, իսկ կորցրած ուղեծրային էներգիան տաքացնում ու պայծառացնում է համակարգը։ Հեղինակների մեկնաբանությամբ՝ ուղեկիցն ի վերջո հասել է մեծ աստղի միջուկին, և դրանց միաձուլումը հզոր բռնկում է առաջացրել։
Մոդելավորման համաձայն՝ սկզբնական հսկան ունեցել է Արեգակի զանգվածից մոտ յոթ անգամ մեծ զանգված։ Փոքր ուղեկցի զանգվածը գնահատվել է Արեգակի զանգվածի մոտ 0,7-ի չափով։ Այդ գնահատականը ստացվել է նաև համակարգը շրջապատող փոշու և զանգվածի կորստի վերլուծությունից․ փոքր աստղը պատկերներում առանձին տեսանելի չէր։
Ինչպես հայտնում է NASA-ն, համակարգի արտասովոր փոփոխություններն աստղագետների ուշադրությունը գրավել էին դեռ 2023-ին։ Բռնկումը գրանցվել է 2025-ի հոկտեմբերի 17-ին։ «Ջեյմս Ուեբը» աղբյուրը դիտարկել է դեկտեմբերի 24-ին՝ տեսանելի լույսի պայծառության առավելագույնից 47 օր անց։
«Ուեբի» միջին ինֆրակարմիր տվյալները ցույց են տվել հսկայի շուրջ եղած փոշու հատկությունները՝ լրացնելով ցամաքային աստղադիտակների և այլ տիեզերական սարքերի չափումները։ Հեղինակների հաշվարկներով՝ նախորդող փուլում և բռնկման ընթացքում արտանետվել է աստղային թաղանթի միայն արտաքին մոտ 10 տոկոսը։ Մնացած թաղանթի պահպանումը նրանց համար միաձուլման օգտին վկայող փաստարկներից մեկն է։
Տվյալների երկար շարքը թույլ է տվել միևնույն համակարգում ուսումնասիրել ընդհանուր թաղանթով փուլի սկիզբն ու ավարտը՝ համեմատելով դիտարկումները տեսական մոդելների հետ։ Հեղինակները նշում են, որ հետագա դիտարկումները պետք է վերջնականապես բացառեն շատ սերտ ուղեծրերով երկու աստղերի գոյատևման այլընտրանքային տարբերակը։
Հարավային Չինաստանի երկու քարանձավներում հայտնաբերված ատամները վկայում են, որ հոմո էրեկտուսը հարմարվել էր խիտ արևադարձային անտառներում կյանքին։ Գտածոների տարիքը գնահատվում է մոտ 324–184 հազար տարվա միջակայքում․ սա մայրցամաքային Չինաստանում այս տեսակի ներկայության ամենաուշ շրջանի հուսալիորեն թվագրված վկայությունն է։
Հյուսիսատլանտյան հարթ կետերի հետազոտությամբ զբաղվող կոնսորցիումը 2025 թվականի համար գնահատել է այս տեսակի թվաքանակը մոտ 382 կենդանի։ Նոյեմբերի 16-ին հրապարակված գնահատականը 1,8 տոկոսով ցածր է 2024 թվականի վերանայված ցուցանիշից։
Դանիայի Սեյերո կղզում թաղված տղամարդը մանկության տարիներին հիմնականում սնվել է ծովից ստացած մթերքներով։ Նրա ատամների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ պատանեկությունից սկսած նա ավելի շատ ցամաքային սնունդ է օգտագործել՝ այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում արդեն հայտնվել էին առաջին երկրագործները։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա