4

Ճապոնիան MMX ապարատն ուղարկել է Ֆոբոսից նմուշներ բերելու

Ճապոնական MMX տիեզերական ապարատը հաջողությամբ արձակվել է դեպի Մարսի արբանյակները։ Առաքելության նպատակն է Ֆոբոսի մակերևույթից նմուշներ հավաքել և 2031 թվականին դրանք հասցնել Երկիր՝ օգնելու պարզել Մարսի երկու արբանյակների ծագումը։

Ֆոբոսը՝ HiRISE խցիկի գունային ալիքների համակցմամբ ստացված արխիվային պատկերում, տեսանելի են խառնարաններն ու մակերևույթի ակոսները
Ֆոբոսը՝ MRO-ի HiRISE խցիկի 2008 թ. մարտի 23-ի արխիվային գունային պատկերում / © NASA/JPL-Caltech/University of Arizona, NASA Photojournal

Ճապոնիայի օդատիեզերական հետազոտությունների գործակալությունը՝ JAXA-ն, հոկտեմբերի 20-ին հաստատել է, որ H3 հրթիռը MMX ապարատը բարձրացրել է Տանեգասիմա տիեզերակայանից։ Արձակումը տեղի է ունեցել ճապոնական ժամանակով 04:41-ին՝ Երևանի ժամանակով հոկտեմբերի 19-ի 23:41-ին։ Մոտ 1 ժամ 11 րոպե անց ապարատը հաջողությամբ անջատվել է հրթիռից։

MMX-ը նախատեսված է Մարսի երկու արբանյակների՝ Ֆոբոսի և Դեյմոսի հետազոտության համար։ Գիտնականները փորձում են տարբերակել դրանց ծագման երկու հիմնական վարկածը․ դրանք կա՛մ Մարսի ձգողությամբ որսված աստերոիդներ են, կա՛մ առաջացել են մոլորակի հետ խոշոր մարմնի բախումից հետո ուղեծրում մնացած բեկորներից։ Ֆոբոսի նյութը Երկրի լաբորատորիաներում ուսումնասիրելը կարող է օգնել լուծել այդ հարցը։

NASA-ն առաքելության նախապատրաստման մասին հաղորդագրությունում նշում է, որ MMX-ի ժամանումը Մարսի մոտ նախատեսվում է 2027 թվականի օգոստոսին։ Ապարատը նախ կուսումնասիրի արբանյակները, իսկ Ֆոբոսից նմուշառումը կսկսվի ոչ շուտ, քան 2028 թվականի դեկտեմբերին։ Առաջադրանքը Մարսի մակերևույթից հող բերելը չէ․ նմուշները պետք է վերցվեն նրա արբանյակից։

MMX-ի հետ ճանապարհ է ընկել նաև գերմանաֆրանսիական Idefix փոքր ինքնագնացը։ Գերմանիայի օդատիեզերական կենտրոնը՝ DLR-ը, հայտնում է, որ այն Ֆոբոսի վրա պետք է հայտնվի 2028–2029 թվականների սահմանագծին և աշխատի մոտ 100 օր։ Դրա չափումները կօգնեն գնահատել մակերևույթի մեխանիկական, ջերմային ու հանքաբանական հատկությունները և ընտրել հիմնական ապարատի վայրէջքի ու նմուշառման հարմար տեղերը։

Ֆոբոսի չափազանց թույլ ձգողությունը վայրէջքն անսովոր է դարձնում։ Ըստ DLR-ի՝ Idefix-ը կարձակվի մակերևույթից մոտ 40–100 մետր բարձրությունից, հպումից հետո կարող է ցատկել, ապա պետք է ինքնուրույն ուղղվի և բացի արևային վահանակները։ Այդ գործողությունները դեռ առջևում են․ հաջող արձակումը դրանց կատարման երաշխիք չէ։

Արբանյակի բաղադրությունն ուսումնասիրելու համար MMX-ը նաև կրում է NASA-ի MEGANE սարքը։ Այն մակերևույթից արձակվող նեյտրոնների և գամմա ճառագայթների էներգիան չափելով՝ կօգնի որոշել քիմիական տարրերի կազմը։ Նմուշառման համակարգերից մեկը մակերևութային նյութը կհավաքի սեղմված ազոտի հոսքով, իսկ ճապոնական մյուս համակարգը նախատեսված է ավելի խոր շերտից նմուշ վերցնելու համար։

Առաքելության ծրագրով՝ MMX-ը պետք է հավաքի առնվազն 10 գրամ նյութ և վերադարձնի այն 2031 թվականին։ Եթե բոլոր փուլերը հաջողվեն, սա կլինի Մարսի արբանյակից նմուշներ Երկիր հասցնելու առաջին առաքելությունը։ Մինչ այդ ապարատը դեռ պետք է հասնի Մարսի համակարգ, հետազոտի Ֆոբոսը, վայրէջք կատարի և ապահովի նմուշներով վերադարձը։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 9, 13:05
Հ. Թումանյան

Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։

Նոյեմբերի 9, 14:04
Հ. Թումանյան

Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։

Նոյեմբերի 8, 13:08
Հ. Թումանյան

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Նոյեմբերի 4, 08:05
Հ. Թումանյան

CERN-ի LHCb փորձարարական խումբը ստացել է B⁰ մեզոնի՝ մյուոնի և հակամյուոնի տրոհման վկայություն։ Ըստ Ստանդարտ մոդելի՝ այս պրոցեսը տեղի է ունենում նման մեզոնների մոտավորապես յուրաքանչյուր տասը միլիարդ տրոհումից մեկում։

Նոյեմբերի 3, 10:10
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։

Նոյեմբերի 4, 14:03
Հ. Թումանյան

Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն