Գիտնականները համեմատել են էներգետիկ անցման 24 սցենարի բնապահպանական հետևանքները
Ջերմոցային գազերի արտանետումների կրճատումը բարելավում է օդի որակը և նվազեցնում առողջությանն ու էկոհամակարգերին հասցվող վնասը, բայց միշտ չէ, որ թեթևացնում է ջրի, հողի և հանքային հումքի պահանջարկը։ Նոր հետազոտությամբ՝ նույնանման կլիմայական նպատակների հասնող էներգետիկ համակարգերը կարող են շատ տարբեր բնապահպանական բեռ ունենալ։
Շվեյցարիայի Պաուլ Շերերի ինստիտուտի՝ PSI-ի ղեկավարած միջազգային թիմի աշխատանքը նոյեմբերի 20-ին հրապարակվել է Nature Energy ամսագրում։ Հեղինակները երեք համակցված գնահատման մոդելներից վերցված 24 սցենարով համեմատել են աշխարհի էներգամատակարարման հնարավոր փոփոխությունները 2020–2100 թվականներին։
Հաշվարկները չեն սահմանափակվել վառելիքի այրման ժամանակ առաջացող արտանետումներով։ Էներգետիկ համակարգերի սցենարները համադրվել են կյանքի ցիկլի գնահատման հետ՝ հաշվի առնելով նաև հումքի արդյունահանումը, նյութերի մշակումը և ենթակառուցվածքների ստեղծումը։ Այդ կապն ապահովելու համար կիրառվել է PSI-ում մշակված Premise բաց կոդով գործիքը։
Մոդելներում հանածո վառելիքից հրաժարումն օգուտ է բերում առողջությանն ու էկոհամակարգերին՝ հատկապես օդի աղտոտման նվազման շնորհիվ։ Սակայն հողի օգտագործումը մեծապես կախված է կենսազանգվածի կիրառման ծավալից։ Դարի վերջում տաքացումը 2 աստիճանից ցածր պահող սցենարներում էներգահամակարգի զբաղեցրած հողատարածքը, 2020-ի համեմատ, տատանվում է 13 տոկոսի նվազումից մինչև 354 տոկոսի աճի սահմաններում։
Քաղցրահամ ջրի օգտագործումն աճում է գրեթե բոլոր ուսումնասիրված սցենարներում։ Պատճառներից են հանքարդյունաբերության, նյութերի մշակման և էլեկտրաէներգիայի մատակարարման ընդլայնվող շղթաներում հովացման կարիքները։ Հետևաբար էլեկտրիֆիկացման ազդեցությունը միայն էլեկտրակայանի աշխատանքի փուլով գնահատելը չի նկարագրում ամբողջ բեռը։
Արագ էներգետիկ անցումն ավելի վաղ է մեծացնում որոշ մետաղների պահանջարկը։ Սակայն դա ինքնաբերաբար չի նշանակում, որ դարի ընթացքում դրանց ընդհանուր արդյունահանումն ավելի մեծ կլինի, քան դանդաղ անցման դեպքում։ Ինչպես PSI-ն պարզաբանում է, պակաս հավակնոտ սցենարներում էներգիայի ավելի մեծ պահանջարկը երկարաժամկետ կտրվածքով կարող է բերել հումքի համադրելի սպառման։
Հեղինակները շեշտում են՝ սրանք տարբեր ենթադրությունների պայմաններում ստացվող արդյունքներ են, ոչ թե ապագայի կանխատեսումներ։ Գնահատումը չի կարող ընդգրկել չնախատեսված տեխնոլոգիական առաջընթացը, իսկ աշխարհագրական խոշորացված տվյալները սահմանափակում են տեղային ազդեցությունների ճշգրիտ գնահատումը։ Համեմատության մեջ էներգիայի ավելի փոքր պահանջարկը մեղմում է բնապահպանական ու նյութական ճնշումների մեծ մասը։
«Չանէ-6»-ի բերած լուսնային գրունտը և «Չանէ-4»-ի չափումները օգնել են տարբերակել Լուսնի հակառակ կողմը ձևավորած հնագույն բախումների հետքերը։ Նոր վերլուծությամբ՝ Հարավային բևեռ–Էյթքեն հսկա ավազանը ձևավորվել է մոտ 4,34 միլիարդ տարի առաջ, իսկ դրա ներսում գտնվող Ապոլոն ավազանը՝ ավելի ուշ՝ մոտ 4,2 միլիարդ տարի առաջ։
Նոյեմբերի 20-ի գիշերը Լեհաստանի օդային տարածքը խախտել և երկրի տարածքում ընկել են ռուսական երեք օբյեկտներ, հայտնել են լեհական իշխանությունները։ Պաշտպանության նախարարության տվյալներով՝ տուժածներ չկան, իսկ Վարշավան մտադիր է ՆԱՏՕ-ից լրացուցիչ աջակցություն խնդրել։
Եվրոպական և ճապոնական համատեղ BepiColombo առաքելության երկու զոնդերը նոյեմբերի 21-ին մտել են Մերկուրիի ուղեծիր՝ ավարտելով ութամյա ճանապարհորդությունը։ Այդ մասին հայտնել է Associated Press-ը՝ վկայակոչելով Եվրոպական տիեզերական գործակալության հայտարարությունը։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Գերմանիան, Ավստրիան, Նիդեռլանդները, Դանիան և Հունաստանը նոյեմբերի 16-ին հայտարարել են Ռուանդայի հետ բանակցությունների մասին։ Նրանք ցանկանում են այնտեղ ընդունման կենտրոն ստեղծել այն մարդկանց համար, որոնք ԵՄ-ում մնալու իրավունք չունեն և չեն կարող վերադառնալ իրենց ծագման երկիր։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա