16

LRO-ի պատկերներում Լուսնի վրա 222 մետր տրամագծով նոր խառնարան են հայտնաբերել

NASA-ի LRO ուղեծրային սարքի պատկերներում գիտնականները հայտնաբերել են մոտ 222 մետր տրամագծով և 43 մետր խորությամբ Մաքգեթչին խառնարանը։ Այն առաջացել է 2024 թվականի գարնանը, իսկ նոր ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հարվածը փոխել է նաև շրջակա գրունտի հատկությունները։

Մաքգեթչին խառնարանն ու հարվածից դուրս նետված նյութի լուսավոր հետքերը Լուսնի մակերևույթին։
Մաքգեթչին խառնարանը՝ LRO-ի նեղանկյուն տեսախցիկի 2025 թվականի դեկտեմբերի 5-ի պատկերում / © NASA Goddard, Intuitive Machines։

Հայտնագործության մասին NASA-ն հայտնել է սեպտեմբերի 16-ին։ Պատկերների մշակման մասնագետ Ռոբերտ Վագները Լուսնի քարտեզների համեմատության ժամանակ նկատել էր արտասովոր պայծառ բիծ։ Այն խառնարանից դուրս նետված նյութի հետքն էր։

«Մինչև» և «հետո» պատկերներով հարվածի ժամանակը սահմանափակել են 2024 թվականի ապրիլի 11-ից մայիսի 22-ն ընկած միջակայքով։ Հետևաբար խոսքը այս օրերին տեղի ունեցած բախման մասին չէ։

Լուսնի նույն հատվածը՝ Մաքգեթչին խառնարանի առաջացումից հետո և առաջ։
Ձախում՝ LRO-ի 2025 թվականի ամռան պատկերները, աջում՝ նույն տարածքը 2011 թվականի գարնանը։ Շրջանագծով նշված լուսավոր բիծը հարվածից դուրս նետված նյութն է / © NASA Goddard, Intuitive Machines, Robert Wagner։

Խառնարանը նկատել են 2025 թվականի հոկտեմբերին, ապա այն ուսումնասիրել ավելի մանրամասն պատկերներով։ Այն անվանակոչվել է ամերիկացի երկրաբան և մոլորակագետ Թոմաս Մաքգեթչինի պատվին։

Diviner ջերմային սարքի չափումները բացահայտել են մոտ յոթ կիլոմետր լայնությամբ գոտի, որը գիշերը շրջակա տարածքից 8–9 աստիճան Ցելսիուսով ավելի սառն է։ Science Advances-ում հրապարակված ուսումնասիրությունը այդ տարբերությունը կապում է հարվածից հետո գրունտի վերին շերտերի փխրունացման հետ։

Ավելի նոսր գրունտը պակաս արդյունավետ է պահում ջերմությունը։ Այսպիսով, հարվածի ազդեցությունը չի սահմանափակվում տեսանելի փոսով՝ փոխվում է նաև շրջակա մակերևույթը, որի վրայով հետագայում կարող են շարժվել լուսնագնացները։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

Հոկտեմբերի 14, 19:17
Հ. Թումանյան

Ֆիզիկոսների տեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ լույսի քվանտային տատանումները կարող են փոխել ատոմներից արձակվող էլեկտրոնների ազդանշանը։ Այդ փոփոխությունը չափման մեջ կարող է երևալ որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում՝ լույսի հատկությունները հետազոտելու նոր հնարավորություն տալով։

Հոկտեմբերի 14, 09:46
Հ. Թումանյան

Գերմանիայի Հելֆտա թագավորական նստավայրի պեղումներում հայտնաբերվել է X դարի քարե շենք՝ նկուղով և լավ պահպանված մուտքի աստիճաններով։ Դրա նշանակությունը դեռ պարզ չէ․ հնագետները քննարկում են հյուրատան կամ նստավայրի կառավարչի տան վարկածները։

Հոկտեմբերի 11, 22:04
Հ. Թումանյան

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 12, 00:18
Հ. Թումանյան

Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն