803

Գիտնականները բիոնիկական աչք են ստեղծել. այն իրականի նման է աշխատում

Ապագայում սարքավորումը կարող է աշխատել արևային մարտկոցով, ապահովել մարդու աչքից ավելի լավ տեսողություն, ինչպես նաև մթության մեջ տեսնելու հնարավորություն շնորհել տիրոջը:

Բիոնիկական աչք
Բիոնիկական աչք / © 3D Medicine / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Հոնկոնգի Գիտության և տեխնոլոգիաների համալսարանի հետազոտողները ռոբոտացված աչք են ստեղծել, որը կրկնում է մարդու բնական աչքի կառուցվածքը և կարողանում է տեսնել:

Հետազոտողների խումբը, հիմք ընդունելով իրական աչքի կառուցվածքը, կրկնել է այն՝ համապատասխանեցնելով մեխանիկայի հնարավորություններին: Չափն իրականին գրեթե հավասար է՝ շուրջ 2 սանտիմետր տրամագծով: Ներսում հեղուկ էլեկտրալուծույթ (էլեկտրոլիտ) է, ցանցաթաղանթը պատրաստված է նանոլարերից, դե իսկ արհեստական ոսպնյակն արդեն սովորական երևույթ է. նման ինտրաօկուլյար լինզաներ շատ տարեց մարդկանց մոտ են առկա՝ վիրահատությամբ տեղադրված սեփականի մթագնման պատճառով:

Իրական աչքում լույսը, բեկվելով ոսպնյակին, ցանցաթաղանթով հասնում է ֆոտոռեցեպտորներին, իսկ նրանք ֆոտոնները վերաձևում են ազդանշանների, որոնք նյարդային ուղիներով փոխանցվում են ուղեղի տեսողական բաժիններ: Հենց սա էլ արդյունավետ գործող արհեստական աչքի ստեղծման հիմնաքարն է: Այդ աչքերը կարող են օգնել տեսողությունը կորցրած մարդկանց:

Սպիտապատյանի տեղում գտնվող արհեստական «ցանցաթաղանթի» մեմբրանն ալյումինի օքսիդից է՝ պերովքսիտի մանր ընդունիչներով (հիբրիդային լուսազգայուն նյութ, որն օգտագործվում է արևային տարրերում): Նանոլարերը, որոնք գլխուղեղի տեսողական կեղևն են ներկայացնում, ընդունիչների հավաքած տեսողական տեղեկատվությունն են փոխանցում համակարգչին, որտեղ էլ դրանք մշակվում են:

Բիոնիկական աչքն այսպիսի կառուցվածք ունի / © Gu et al., Nature, 2020

Գիտնականները փորձարկել են բիոնիկական աչքի ունակությունները: Այն հաջողությամբ տարբերել է I, E և Y տառերը՝ առանց շփոթելու: Ներկայումս այդպիսի ռոբոաչքը կարող է ստեղծել շատ «բիրտ» պատկերներ. եթե իրական աչքի դեպքում պատկերը 120-140 մեգապիքսել է, ապա արհեստականի դեպքում՝ 100 պիքսել: Առայժմ տարբերությունն արհեստականի կողմում չէ, սակայն կարևոր է, որ սկզբունքը գործի: Ապագայում պատկերը հնարավոր կլինի «բարելավել», իսկ հիմնական խնդիրն առայժմ մարդու ուղեղի ու մեխանիկական աչքի «ամրակցումն» է. տեսողական նյարդային գոտում միացումը: Այդ ուղղությամբ բավականին աշխատելու տեղ կա, հատկապես եթե սարքավորումը մշտական կիրառմանը համապատասխանեցնելու կարիք լինի: Փորձագետների կարծիքով՝ այն կարող է տևել մինչև 10 տարի:

Այդ ամենից բացի՝ սարքավորումը նաև հոսանքի աղբյուրի կարիք ունի. ենթադրվում է, որ այն կապահովվի արևայի լույսով: Ընդհանուր առմամբ՝ գիտնականները դրականորեն են տրամադրված. այդպիսի աչքը սեփականի բացակայության պարագայում կարող է «հենակ» հանդիսանալ: Աշխատության հեղինակները պնդում են, որ կառուցվածքի առանձնահատկությունները հավելյալ հնարավորություններ կընձեռնեն: Նանոլարերն այնքան զգայուն են, որ կարող են գերազանցել մարդկային աչքի ալիքների երկարության օպտիկական տիրույթը՝ նրան հնարավորություն տալով արձագանքել մոտ 800 նանոմետր երկարությանը (տեսողական լույսի և ինֆրակարմիր տիրույթում ճառագայթման միջև շեմի մակարդակը):

Գիտնականները մեկնաբանում են, որ դա այդ աչքին տալիս է մթության մեջ (այն դեպքում, երբ մարդու աչքն արդեն անզոր է) պարագաները տարբերելու ընդունակություն: Բացի այդ՝ հետազոտողները հաստատում են, որ բիոնիկական աչքը կարող է լույսի փոփոխությանն ավելի արձագանքել, քան մարդկայինը, ինչի շնորհիվ կարող է փոփոխվող պայմաններին ավելի հեշտությամբ վարժվել: Պատկերի որակը ժամանակի ընթացքում կարող է գերազանցել մարդու տեսողությամբ ստացվող պատկերի որակին:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

Հոկտեմբերի 14, 19:17
Հ. Թումանյան

Ֆիզիկոսների տեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ լույսի քվանտային տատանումները կարող են փոխել ատոմներից արձակվող էլեկտրոնների ազդանշանը։ Այդ փոփոխությունը չափման մեջ կարող է երևալ որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում՝ լույսի հատկությունները հետազոտելու նոր հնարավորություն տալով։

Հոկտեմբերի 14, 09:46
Հ. Թումանյան

Գերմանիայի Հելֆտա թագավորական նստավայրի պեղումներում հայտնաբերվել է X դարի քարե շենք՝ նկուղով և լավ պահպանված մուտքի աստիճաններով։ Դրա նշանակությունը դեռ պարզ չէ․ հնագետները քննարկում են հյուրատան կամ նստավայրի կառավարչի տան վարկածները։

Հոկտեմբերի 11, 22:04
Հ. Թումանյան

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 12, 00:18
Հ. Թումանյան

Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն