Կարտոֆիլը բերք է տվել լուսնային գրունտի նմանակիչում՝ կոմպոստի հավելումով
Օրեգոնի պետական համալսարանի գիտնականները կարտոֆիլ են աճեցրել լուսնային գրունտի նմանակիչներում՝ օրգանական հավելումներով։ Փորձերից մեկում ծավալի 30 տոկոսը կազմող վերմիկոմպոստը բույսերի աճն ու բերքատվությունը հասցրել է երկրային հողի վերահսկիչ խմբին համադրելի մակարդակի։
NASA-ի ֆինանսավորմամբ իրականացված հետազոտությունը նոյեմբերի 19-ին հրապարակվել է npj Microgravity ամսագրում։ Փորձերն անցկացվել են Երկրի վրա՝ վերահսկվող ջերմոցային պայմաններում, «Modoc» սորտի կարտոֆիլով։ Հեղինակները կիրառել են Լուսնի տարբեր շրջանների գրունտը նմանակող հինգ խառնուրդ և համեմատել արդյունքները Օրեգոնից վերցված ավազային հողի հետ։
Վերմիկոմպոստը օրգանական նյութ է, որն ստացվում է անձրևաորդերի միջոցով բուսական և այլ օրգանական մնացորդների վերամշակումից։ Առանձին փորձով գիտնականները համեմատել են լուսնային ծովերի գրունտի նմանակիչը՝ առանց կոմպոստի, ինչպես նաև դրա 15 և 30 տոկոս հավելումներով։ Առանց այդ հավելման բույսերը մնացել են թերզարգացած, իսկ արմատների աճը խիստ սահմանափակվել է։
Համալսարանի նոյեմբերի 19-ի հաղորդագրությունը նշում է, որ օրգանական նյութի ավելացումը հնարավորություն է տվել կարտոֆիլին անցնել ամբողջ կենսաշրջանը և ձևավորել պալարներ։ Կարևոր պայման էր նաև դանդաղ արձակվող հանքային պարարտանյութը. այն ավելացվել է բոլոր տարբերակներում, քանի որ նմանակիչներում ազոտը բացակայում է, իսկ մյուս անհրաժեշտ սննդանյութերը սահմանափակ են։
Պալարների քիմիական վերլուծությամբ սննդային բաղադրության մեծ փոփոխություններ չեն հայտնաբերվել։ Կարտոֆիլի բնական թունավոր միացությունների՝ գլիկոալկալոիդների մակարդակը վիճակագրորեն նշանակալի աճ չի ունեցել։ Միաժամանակ որոշ տարբերակներում պղնձի, ցինկի և ալյումինի պարունակությունն ավելացել է, ուստի հեղինակները անհրաժեշտ են համարում հետագա հսկողությունն ու ստուգումները։
Արդյունքը դեռ չի ապացուցում, որ նույն բերքը հնարավոր է ստանալ Լուսնի վրա։ Գրունտի երկրային նմանակիչները լիովին չեն վերարտադրում իրական ռեգոլիթի հատկությունները, իսկ փորձը չի ստուգել լուսնային միջավայրի բոլոր գործոնները։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս օրգանական հավելումների օգտակարությունը փորձարկված պայմաններում՝ որպես ապագա տիեզերական սննդարտադրության ուսումնասիրության քայլ։
«Չանէ-6»-ի բերած լուսնային գրունտը և «Չանէ-4»-ի չափումները օգնել են տարբերակել Լուսնի հակառակ կողմը ձևավորած հնագույն բախումների հետքերը։ Նոր վերլուծությամբ՝ Հարավային բևեռ–Էյթքեն հսկա ավազանը ձևավորվել է մոտ 4,34 միլիարդ տարի առաջ, իսկ դրա ներսում գտնվող Ապոլոն ավազանը՝ ավելի ուշ՝ մոտ 4,2 միլիարդ տարի առաջ։
ՆԱՍԱ-ն հաստատել է, որ «Վոյաջեր-1»-ը դարձել է մարդու ստեղծած առաջին օբյեկտը, որը Երկրից մեկ լուսային օր՝ մոտ 25,9 միլիարդ կիլոմետր հեռավորության է հասել։ Այդ կետից ռադիոազդանշանին Երկիր հասնելու համար անհրաժեշտ է 24 ժամ։
Հարավային Չինաստանի երկու քարանձավներում հայտնաբերված ատամները վկայում են, որ հոմո էրեկտուսը հարմարվել էր խիտ արևադարձային անտառներում կյանքին։ Գտածոների տարիքը գնահատվում է մոտ 324–184 հազար տարվա միջակայքում․ սա մայրցամաքային Չինաստանում այս տեսակի ներկայության ամենաուշ շրջանի հուսալիորեն թվագրված վկայությունն է։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Գերմանիան, Ավստրիան, Նիդեռլանդները, Դանիան և Հունաստանը նոյեմբերի 16-ին հայտարարել են Ռուանդայի հետ բանակցությունների մասին։ Նրանք ցանկանում են այնտեղ ընդունման կենտրոն ստեղծել այն մարդկանց համար, որոնք ԵՄ-ում մնալու իրավունք չունեն և չեն կարող վերադառնալ իրենց ծագման երկիր։
ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա