Հ. Թումանյան
3

Մարդիկ սննդի, ձկնաբուծության, սիրողական ձկնորսության և ակվարիումների համար օգտագործում են ուսումնասիրված քաղցրահամ ձկների տեսակների 26%-ը։ Նոր վերլուծությունը ցույց է տվել, որ հատկապես ձկնաբուծությունն ու սիրողական ձկնորսությունը կենտրոնանում են հազվագյուտ մարմնակազմությամբ տեսակների վրա, որոնց հնարավոր կորուստը կարող է անհամաչափորեն աղքատացնել ձկների ձևաբանական բազմազանությունը։

Հ. Թումանյան
4

Միջազգային խումբը մագնեզիումի դիբորիդում գրանցել է էլեկտրոն-խոռոչ զույգերի գրգռումների շարունակական տիրույթը՝ Լինդհարդի կոնտինուումը։ Ռենտգենյան չափումը հնարավորություն է տվել առանձնացնել ազդանշանը, որը սովորական մեթոդներում գրեթե կորչում է մետաղի էլեկտրոնների ընդհանուր արձագանքի մեջ։

Հ. Թումանյան
3

Չինաստանի հետազոտողները մշակել են DNA-SaM համակարգը, որը թվային ֆայլերը ԴՆԹ-ի հաջորդականությունների է վերածում և փոխարինում կենսաքիմիական գործընթացներին խանգարող հատվածները՝ պահպանելով տեղեկությունը։ Լաբորատոր փորձերում նրանք վերականգնել են ԴՆԹ-ում պահված տվյալները, իսկ բակտերիաներում ստուգել՝ արդյոք տեղեկությունը պահպանվում է բազմացման ընթացքում։

Հ. Թումանյան
4

Ճապոնական MMX տիեզերական ապարատը հաջողությամբ արձակվել է դեպի Մարսի արբանյակները։ Առաքելության նպատակն է Ֆոբոսի մակերևույթից նմուշներ հավաքել և 2031 թվականին դրանք հասցնել Երկիր՝ օգնելու պարզել Մարսի երկու արբանյակների ծագումը։

Հ. Թումանյան
3

Էլեկտրագնացքների արագացումն ու արգելակումը համակարգելով՝ հնարավոր է դրանց շարժման էներգիան օգտագործել էլեկտրացանցի հավասարակշռման համար։ Նոր հաշվարկի համաձայն՝ դա կարող է նվազեցնել նոր էներգակուտակիչների անհրաժեշտությունը, սակայն գործնական փորձարկումները դեռ առջևում են։

Հ. Թումանյան
4

Եղանակի օրական փոփոխությունները հաշվի առնելիս սառցադաշտերի ապագա կորուստն ավելի մեծ է ստացվում, քան ամսական տվյալներով հաշվարկելիս։ Նոր ուսումնասիրության մոդելում այդ տարբերությունը մինչև 2100 թվականը ծովի միջին մակարդակի բարձրացմանը հավելյալ 20–33 միլիմետր է ավելացնում՝ միայն սառցադաշտերի հաշվին։

Հ. Թումանյան
6

RIKEN-ի և գործընկեր հաստատությունների հետազոտողները նվազեցրել են սիլիցիումային քուբիթների միաժամանակյա կառավարման ժամանակ առաջացող սխալները։ Մեկ ընդհանուր միկրոալիքային գծով երեք քուբիթի զուգահեռ աշխատանքի դեպքում մեկքուբիթային գործողությունների ճշգրտությունը գերազանցել է 99,99%-ը, իսկ հինգի դեպքում կազմել է մոտ 99,9%։

Հ. Թումանյան
2

Մոտ 7300 տարի առաջ Կիկայ-Ակահոյայի աղետալի ժայթքումից հետո Ճապոնիայի որոշ շրջաններում բնակչությունը կտրուկ նվազել է, իսկ մյուսներում աճը շարունակվել է։ Հնագիտական տվյալների նոր վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ աղետի հետևանքները չեն տեղավորվում համատարած կործանման կամ անխափան շարունակականության պարզ պատկերում։

Հ. Թումանյան
7

NASA-ի նոր քարտեզները ցույց են տալիս, որ 2026 թվականի Էլ Նինյոյի ընթացքում Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային ջրերի որոշ հատվածներ ավելի կապույտ են դարձել։ Փոփոխությունը կապված է ֆիտոպլանկտոնի՝ ջրի վերին շերտում ապրող մանրադիտակային օրգանիզմների նվազման հետ։

Հ. Թումանյան
5

ՌՆԹ-ի մշակումը կարգավորող SRSF1 սպիտակուցի արտադրությունն ավելացնելը փոքր փորձարկման ընթացքում կապված է եղել տարեց մկների ավելի երկար կյանքի հետ։ Մեդիանական տևողությունն աճել է 14%-ով, սակայն յուրաքանչյուր խմբում եղել է ընդամենը 9–10 կենդանի։

Հ. Թումանյան
3

Ֆիզիկոսները սառեցված օպտիկական մանրաթելում լույսի և ձայնային տատանումների ուժեղ կապ են ստացել լույսի ընդամենը մեկ անցումով։ Արդյունքը կարող է հիմք դառնալ քվանտային ազդանշանների մշակման նոր համակարգերի համար, սակայն նման սարք այս փորձով դեռ չի ցուցադրվել։

Հ. Թումանյան
5

Բրիստոլի համալսարանի հետազոտողները շոշափելիքի տվիչից ստացված տվյալները փոխանցել են մարդու ուղեղի լաբորատոր օրգանոիդներին և դրանց արձագանքներով տարբերակել Բրայլի 26 տառերը։ Երեք օրգանոիդի ազդանշանները համակցելիս համակարգի ճանաչման ճշտությունը հասել է 83 տոկոսի։

Հ. Թումանյան
21

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հ. Թումանյան
6

Իրաքյան Քրդստանի Շանիդար քարանձավում հայտնաբերված՝ մոտ 75 հազար տարվա նեանդերթալցու թիակի կլոր անցքը կարող է փայտե նիզակի մահացու հարվածի հետք լինել։ Նույն անհատի ատամները վկայում են ավելի վաղ ստացած ծանր վնասվածքից հետո երկար ապրելու մասին, ինչը հետազոտողները կապում են խմբակիցների հնարավոր խնամքի հետ։

Հ. Թումանյան
4

Միկրոպլաստիկի մասնիկները ջրում կարող են ինքնաբերաբար առաջացնել թթվածնի ակտիվ ձևեր, այդ թվում՝ հիդրօքսիլ ռադիկալներ։ Նոր լաբորատոր հետազոտությունը բացահայտում է հնարավոր մեխանիզմ, որով պլաստիկի մանր մասնիկները կարող են վնասել կենսաբանական մոլեկուլներն ու բջիջները։

Հ. Թումանյան
2

Աստղագետները «Ջեյմս Ուեբ» տիեզերական աստղադիտակի տվյալներով վերականգնել են WASP-17 b գազային հսկայի մթնոլորտի եզրի անհամաչափ ձևը։ Մոլորակի «երեկոյան» եզրն ավելի տաք ու ընդարձակ է, քան «առավոտյան» եզրը։

Հ. Թումանյան
3

Ձկներից քառոտանի ողնաշարավորների առաջացման ընթացքում գանգի և ուսագոտու բաժանումը, ըստ նոր մոդելի, անմիջապես չի մեծացրել պարանոցի շարժունությունը։ Հետազոտողները վաղ ձևերի մեծ մասի համար շարժման ընդամենը մի քանի աստիճանի հնարավորություն են գնահատել։

Հ. Թումանյան
3

Նորվեգացի հետազոտողները քաղցկեղ ունեցող երեխաների արյան մեջ հայտնաբերել են օրգանիզմի սեփական՝ ԴՆԹ-ի վերականգնմանը մասնակցող սպիտակուցները թիրախավորող հակամարմիններ։ Դրանց մի մասը եղել է նաև տարիներ անց քաղցկեղ ախտորոշված մարդկանց մանկության արյան նմուշներում, սակայն հիվանդության առաջացման մեջ դրանց դերը դեռ ապացուցված չէ։

Հ. Թումանյան
5

NASA-ի Roman տիեզերական աստղադիտակի լայնադաշտ տեսախցիկի օպտիկական սխալը կարգաբերումից հետո կազմել է 63 նանոմետր՝ նախատեսված մոտ 90 նանոմետրի փոխարեն։ Արդյունքը կարևոր է ապագա լայնածավալ դիտումների համար, սակայն աստղադիտակի գիտական աշխատանքին նախապատրաստումը դեռ շարունակվում է։

Հ. Թումանյան
2

Կլիմայի վիճակի 2026 թվականի զեկույցում գիտնականներն արձանագրել են ջերմոցային գազերի խտության, օվկիանոսի ջերմության ու ծովի մակարդակի ռեկորդներ։ Միաժամանակ սառցադաշտերի հաստությունն ու Գրենլանդիայի սառցային զանգվածը հասել են դիտարկումների ընթացքում գրանցված նվազագույն արժեքների։