2

Ուժեղ երաշտները կարող են կտրուկ կրճատել կակտուսների համար պիտանի տարածքները

Մինչև 2100 թվականն ուսումնասիրված 993 տեսակի կակտուսների ավելի քան մեկ քառորդը կարող է կորցնել իր համար կլիմայապես պիտանի տարածքի առնվազն 80 տոկոսը։ Նոր գնահատականը զգալիորեն ավելի մտահոգիչ է, քանի որ հետազոտողները միջին ջերմաստիճանից ու տեղումներից բացի հաշվի են առել նաև ուժեղ երաշտները։

Սագուարո տեսակի բարձր կակտուսներ Արիզոնայի անապատային լանդշաֆտում
Սագուարո տեսակի կակտուսներ Արիզոնայում՝ 2011 թվականի արխիվային լուսանկար / © Թոդ Մ. Էդգար, ԱՄՆ ազգային պարկերի ծառայություն

Հարավային Ֆլորիդայի և Արիզոնայի համալսարանների ղեկավարած միջազգային թիմը նոյեմբերի 11-ին արդյունքները հրապարակել է Nature ամսագրում։ Գիտնականները համադրել են Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում կակտուսների հանդիպման վայրերի շուրջ 648 հազար գրառում և ուժեղ երաշտների կանխատեսումներ։ Տվյալների մի մասը հավաքվել է դաշտային դիտարկումներից ու iNaturalist հարթակից։

Հետազոտողները նախ գնահատել են, թե ապագայում ինչ տարածքներ կարող են կլիմայապես պիտանի մնալ յուրաքանչյուր տեսակի համար՝ ելնելով կլիմայի երկարաժամկետ միջին ցուցանիշներից։ Հետո հաշվարկը կրկնել են՝ ներառելով ուժեղ երաշտները։ Ուսումնասիրված տեսակների 91 տոկոսի դեպքում երաշտը հաշվի առնող մոդելներն ավելի լավ են համապատասխանել դիտարկումների տվյալներին։

Ջերմոցային գազերի արտանետումների տարբեր սցենարներում մոդելը ենթադրել է, որ տեսակները կարող են տարածվել մինչև 100 կիլոմետր։ Այդ դեպքում պիտանի տարածքի առնվազն մի մասի կորուստ է կանխատեսվել տեսակների 69–72 տոկոսի համար, իսկ առանց ուժեղ երաշտները հաշվի առնելու՝ 58–61 տոկոսի համար։ Եթե տեսակները չկարողանան տարածվել նոր վայրերում, երաշտը ներառող հաշվարկում այդ ցուցանիշը հասնում է 84–85 տոկոսի։

Տեսակների բազմազանության հատկապես մեծ անկում է սպասվում Չիլիի, Պերուի և Բրազիլիայի հյուսիսարևելքի որոշ շրջաններում։ Մոդելները ցույց են տալիս, թե որտեղ կարող է կլիման այլևս չհամապատասխանել տվյալ տեսակին։ Դրանցից հնարավոր չէ որոշել, թե կոնկրետ որ պոպուլյացիաները կվերանան կամ երբ դա տեղի կունենա։

Հարավային Ֆլորիդայի համալսարանը նշում է, որ կակտուսները տարածված են ոչ միայն անապատներում, այլև Ամերիկայի բազմաթիվ այլ էկոհամակարգերում։ Հեղինակները դեռ պետք է պարզեն, թե ուժեղ երաշտն ինչպես է ազդում բույսերի վրա զարգացման տարբեր փուլերում, և որքանով կարող են դրանք հարմարվել փոփոխվող պայմաններին։

Բնության պահպանության միջազգային միությունը հայտնել է, որ արդյունքները կօգտագործվեն Կարմիր ցուցակում կակտուսների անհետացման վտանգը վերագնահատելու համար։ Միության տվյալներով՝ կակտուսների տեսակների ավելի քան 30 տոկոսն արդեն անհետացման վտանգի տակ է, հիմնականում՝ ապրելավայրերի ոչնչացման և ապօրինի հավաքի պատճառով։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 12, 14:02
Հ. Թումանյան

Թայվանի նախագահ Լայ Ցինդեն նոյեմբերի 12-ին ներկայացրել է Չինաստանի Շենժեն քաղաքում կայանալիք Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (ԱԽՏՀ) գագաթնաժողովում իր ներկայացուցչին՝ Acer-ի հիմնադիր Սթեն Շիին։ Լայը հայտարարել է, որ Թայվանը հանդիպմանը կմասնակցի մյուս անդամների հետ հավասար հիմունքներով։

Նոյեմբերի 9, 21:04
Հ. Թումանյան

Կլիմայական մոդելների համաձայն՝ այս դարում շոգի որոշ ալիքներ կարող են գերազանցել վերջին տարիների ռեկորդները նույնիսկ ցածր արտանետումների դեպքում։ Բարձր արտանետումների սցենարներում որոշ շրջաններում ծայրահեղ շոգը կարող է ամիսներ տևել։

Նոյեմբերի 11, 19:01
Հ. Թումանյան

Իսպանիայում նոյեմբերի 11-ին համընդհանուր գործադուլ են սկսել՝ պահանջելով մատչելի բնակարաններ և ավելի բարձր աշխատավարձեր։ Երկրի երկու խոշորագույն արհմիությունների մասնակցությամբ նման գործադուլ չէր եղել 2012 թվականից ի վեր։

Նոյեմբերի 12, 14:02
Հ. Թումանյան

Թայվանի նախագահ Լայ Ցինդեն նոյեմբերի 12-ին ներկայացրել է Չինաստանի Շենժեն քաղաքում կայանալիք Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (ԱԽՏՀ) գագաթնաժողովում իր ներկայացուցչին՝ Acer-ի հիմնադիր Սթեն Շիին։ Լայը հայտարարել է, որ Թայվանը հանդիպմանը կմասնակցի մյուս անդամների հետ հավասար հիմունքներով։

Նոյեմբերի 9, 14:04
Հ. Թումանյան

Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։

Նոյեմբերի 8, 13:08
Հ. Թումանյան

Ավստրալիացի հետազոտողները նեյրացանցերի ուսուցման արդյունքների տարբերությունը կապել են մեկնարկային պայմանների ֆրակտալ կառուցվածքի հետ։ Նրանց փորձերում նույնիսկ գրեթե նույն կարգավորումներով ուսուցանված ցանցերը կարող էին տարբեր պատասխաններ տալ։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 14, 09:35
Հ. Թումանյան

NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։

Հոկտեմբերի 30, 11:14
Հ. Թումանյան

Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն