2

Կենդանի բջջում լիպիդային կաթիլների շարժմանը հետևել են 3D-ով

Տոկիոյի համալսարանի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը վայրկյանում ստանում է կենդանի բջջի 19,2 եռաչափ քիմիական պատկեր։ Առանց ներկանյութերի աշխատող համակարգով նրանք հետևել են բջջի ներսում լիպիդային կաթիլների շարժմանը։

Սխեմա․ բջիջը դիտարկվում է 11 անկյունից՝ եռաչափ քիմիական պատկերը վերականգնելու համար
Բջջի եռաչափ քիմիական պատկերի վերականգնման սխեման / © M. Fukushima, K. Toda, Y. Sugawara և համահեղինակներ, Nature Communications, 2026։ Աղբյուր՝ Տոկիոյի համալսարան, CC BY 4.0 (չափը նվազեցված է)

Մասատո Ֆուկուշիմայի և գործընկերների աշխատանքը հոկտեմբերի 30-ին հրապարակվել է Nature Communications-ում։ Համակարգը մեկ ամբողջական եռաչափ պատկերի համար ծախսում է 52 միլիվայրկյան՝ նախորդ միջին ինֆրակարմիր ֆոտոջերմային տոմոգրաֆիայի տարբերակներից գրեթե 400 անգամ արագ։ Համեմատությունը վերաբերում է հենց այս տեխնոլոգիային։

Ինչպես համալսարանը բացատրում է, միջին ինֆրակարմիր ճառագայթումն առաջացնում է մոլեկուլների քիմիական կապերի տատանումներ։ Կլանված էներգիան փոքր-ինչ տաքացնում է նմուշը և փոխում դրա բեկման ցուցիչը։ Տեսանելի լույսով չափելով այդ փոփոխությունը՝ հետազոտողները տեղեկություն են ստանում բջջի ներսի քիմիական կազմի մասին։

Արագությունն ավելացնելու համար թիմը կիրառել է հզոր իմպուլսային լազեր և լույսի տարածական մոդուլյատոր, որն արագ փոխում է լուսավորման անկյունը։ Բջիջը դիտարկվում է 11 ուղղությունից՝ ինֆրակարմիր ճառագայթման միացված և անջատված վիճակներում։ Չափումների տարբերություններից համակարգը վերականգնում է եռաչափ քիմիական պատկերը՝ առանց մի քանի հաջորդական նկարահանումների ազդանշանները միջինացնելու։

Մեթոդը փորձարկել են լաբորատորիայում աճեցված COS-7 բջիջների վրա։ Կենդանի բջիջներում լիպիդային կաթիլների տեղաշարժին հետևել են մոտ 3,6 վայրկյան։ Այս կառուցվածքները ծառայում են որպես ճարպերի պահեստներ և մասնակցում բջջի նյութափոխանակությանը։

Եռաչափ հետագծերը ցույց են տվել, որ կաթիլների շարժունակությունը բջջի տարբեր հատվածներում նույնը չէ։ Դրանց տեղաշարժը տարբերվել է նաև ըստ ուղղության։ Միայն հարթ պատկերը թույլ չէր տա ամբողջությամբ գնահատել խորությամբ տեղաշարժը և շարժման սահմանափակումները։

Առանձին փորձով ֆիքսված բջջում մոտ մեկ վայրկյանում գրանցել են տարբեր հաճախականություններով 20 եռաչափ պատկեր։ Ստացված սպեկտրները թույլ են տվել տարբերակել կորիզակի և լիպիդային կաթիլի քիմիական ազդանշանները։ Սա ցույց է տալիս, որ համակարգը կարող է համատեղել կառուցվածքի դիտարկումն ու տեղային քիմիական վերլուծությունը։

Առայժմ մեթոդը ցուցադրվել է առանձին բջիջների և բարակ նմուշների համար։ Հաստ հյուսվածքներում ջրի կողմից ինֆրակարմիր լույսի կլանումն ու տեսանելի լույսի ցրումը կսահմանափակեն դիտարկման խորությունը։ Հեղինակները հետագա կիրառությունների թվում դիտարկում են բջջային կաթիլների ձևավորման, միաձուլման և նյութափոխանակային փոփոխությունների ուսումնասիրությունը։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 21, 08:07
Հ. Թումանյան

«Չանէ-6»-ի բերած լուսնային գրունտը և «Չանէ-4»-ի չափումները օգնել են տարբերակել Լուսնի հակառակ կողմը ձևավորած հնագույն բախումների հետքերը։ Նոր վերլուծությամբ՝ Հարավային բևեռ–Էյթքեն հսկա ավազանը ձևավորվել է մոտ 4,34 միլիարդ տարի առաջ, իսկ դրա ներսում գտնվող Ապոլոն ավազանը՝ ավելի ուշ՝ մոտ 4,2 միլիարդ տարի առաջ։

Նոյեմբերի 21, 15:11
Հ. Թումանյան

Նոյեմբերի 20-ի գիշերը Լեհաստանի օդային տարածքը խախտել և երկրի տարածքում ընկել են ռուսական երեք օբյեկտներ, հայտնել են լեհական իշխանությունները։ Պաշտպանության նախարարության տվյալներով՝ տուժածներ չկան, իսկ Վարշավան մտադիր է ՆԱՏՕ-ից լրացուցիչ աջակցություն խնդրել։

Նոյեմբերի 20, 08:03
Հ. Թումանյան

ՆԱՍԱ-ն հաստատել է, որ «Վոյաջեր-1»-ը դարձել է մարդու ստեղծած առաջին օբյեկտը, որը Երկրից մեկ լուսային օր՝ մոտ 25,9 միլիարդ կիլոմետր հեռավորության է հասել։ Այդ կետից ռադիոազդանշանին Երկիր հասնելու համար անհրաժեշտ է 24 ժամ։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

Նոյեմբերի 16, 21:02
Հ. Թումանյան

Գերմանիան, Ավստրիան, Նիդեռլանդները, Դանիան և Հունաստանը նոյեմբերի 16-ին հայտարարել են Ռուանդայի հետ բանակցությունների մասին։ Նրանք ցանկանում են այնտեղ ընդունման կենտրոն ստեղծել այն մարդկանց համար, որոնք ԵՄ-ում մնալու իրավունք չունեն և չեն կարող վերադառնալ իրենց ծագման երկիր։

Նոյեմբերի 16, 18:30
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի երկու F-15EX Eagle II կործանիչ նոյեմբերի 15-ին վայրէջք են կատարել Օկինավայի Կադենա ավիաբազայում։ Սա ԱՄՆ-ից դուրս առաջին ավիաբազան է, որտեղ այդ կործանիչները կտեղակայվեն մշտապես։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 16, 20:04
Հ. Թումանյան

Սոլքի ինստիտուտի հետազոտողները մշակել են մեթոդ, որը նույն բջջում ցույց է տալիս թե՛ ԴՆԹ-ի խմբագրման արդյունքը, թե՛ գեների ակտիվության փոփոխությունները։ Մարդու լաբորատոր բջիջների մի խմբում մեթոդը հայտնաբերել է խմբագրման 43 տեղամաս, որոնցից 36-ը նախատեսված թիրախներից դուրս էին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն