589

«Սթրեսային հորմոնի» բարձր կոնցենտրացիան մեծացրել է Covid-19-ից մահվան վտանգը

Կորտիզոլը կարող է սովորական կենսաքիմիական ցուցիչ հանդիսանալ, որը հնարավորություն կտա սահմանել բժշկական օգնության կարիք ունեցող պացիենտների առաջնահերթությունը:

Կորտիզոլի քանակը կօգնի որոշել, թե որ պացիենտներին է պետք բուժել առաջին հերթին
Կորտիզոլի քանակը կօգնի որոշել, թե որ պացիենտներին է պետք բուժել առաջին հերթին / © Xiong Qi/Xinhua/Getty / Հեղինակ՝ неизвестен, фото предоставлено пользователем

Կորոնավիրուսային վարակը դարձել է ամբողջ աշխարհի բժիշկների ու գիտնականների համակ ուշադրության առարկան: Մասնագետները փորձում են հնարավորինս հստակ սահմանել այն հանգամանքները, որոնք ազդում են հիվանդության ընթացքի և մահվան վրա:

Լոնդոնի Կայսերական քոլեջի գիտնականները նոր հետազոտությամբ պարզել են, թե ինչպես է Covid-19-ի ընթացքն ազդում հիվանդի արյան բաղադրությունում առկա «սթրեսի հորմոնի»՝ կորտիզոլի վրա:

Կորտիզոլն օրգանիզմում արտադրվում է ի պատասխան սթրեսային իրավիճակների, այդ թվում՝ հիվանդության: Այս հորմոնը փոփոխություններ է առաջացնում սրտի և իմունային համակարգի աշխատանքում, ինչպես նաև նյութափոխանակությունում՝ օգնելով հաղթահարել վարակը: Հիվանդության ժամանակ կորտիզոլի ցածր մակարդակը կարող է վտանգավոր լինել պացիենտի համար: Սակայն, ինչպես պարզվել է, հորմոնի բարձր կոնցենտրացիան նույնպես մեծացնում է բացասական ելքի վտանգը:

Կորտիզոլի մոլեկուլի տարածական կառուցվածքը / © MedicalXpress

Դիտական նոր հետազոտությանը մասնակցել է 535 պացիենտ: Նրանցից 404-ի մոտ Covid-19 է ախտորոշվել: Ընդ որում՝ կորոնավիրուսային թոքաբորբով հիվանդների մոտ կորտիզոլի մակարդակն էականորեն ավելի բարձր է եղել, քան մյուսների մոտ: Կորտիզոլի մեդիանային կոնցենտրացիան կորոնավիրուսով վարակվածների մոտ կազմել է 619 նմոլ/լ՝ ի տարբերություն մյուս պացիենտների 519 նմոլ/լ-ի:

Covid-19 պացիենտների մոտ դիտարկված հորմոնի ամենաբարձր կոնցենտրացիան հասել է մինչև 3241 նմոլ/լ-ի՝ այն դեպքում, երբ նորմայում առողջ մարդու մոտ այդ ցուցանիշը տատանվում է 80-535 նմոլ/լ-ի սահմաններում՝ կախված օրվա ժամից: Գիտնականները նաև պարզել են, որ 744 նմոլ/լ-ից ցածր կորտիզոլի կոնցենտրացիա ունեցող փորձարկվողների համար գոյատևման մեդիանան (ժամկետ, որից հետո պացիենտների 50%-ը մահանում է) կազմել է 36 օր՝ այն դեպքում, երբ կորտիզոլի ավելի բարձր ցուցանիշ ունեցողների մոտ՝ 15 օր: Ընդ որում՝ հետազոտության ընթացքում մահացել է Covid-19-ով պացիենտների 27%-ը, իսկ կորոնավիրուսային թոքաբորբ չունեցողների շրջանում՝ միայն 7%-ը:

Գոյատևման հավանականությունը 744 նմոլ/լ-ից բարձրի և ցածրի դեպքում՝ համապատասխանաբար / © Dhillo, Than, Khoo et al., The Lancet Diabetes & Endocrinology, 2020

Այս հետազոտությունը, միանշանակ, օգտակար կլինի կորոնավիրուսով հիվանդների բուժող բժիշկների համար: Աշխատության հեղինակներից Վալջիթ Դհիլոն նշել է, որ 3 ամիս առաջ, երբ Լոնդոնի հիվանդանոցները լի էին Covid-19 պացիենտներով, բավականին քիչ տեղեկություն կար այն մասին, թե ինչպես է հնարավոր ավելի ճիշտ սահմանել մարդկանց առաջնահերթությունը: Նրա խոսքով՝ արյան մեջ թթվածնի առկայության ցուցիչից բացի՝ այժմ հավելյալ տարբերիչ է առկա, որը կօգնի որոշել, թե որ պացիենտներին է պետք բուժել առաջին հերթին:

Ավելի վաղ հաղորդվել է, թե ինչպես է պետք ճիշտ օգտվել զուգարանից՝ կորոնավիրուսով վարակվելուց խուսափելու համար, և թե ինչու են Covid-19-ից առողջացած մարդիկ տապի ժամանակ մրսում:

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Հոկտեմբերի 14, 19:17
Հ. Թումանյան

Ֆիզիկոսների տեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ լույսի քվանտային տատանումները կարող են փոխել ատոմներից արձակվող էլեկտրոնների ազդանշանը։ Այդ փոփոխությունը չափման մեջ կարող է երևալ որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում՝ լույսի հատկությունները հետազոտելու նոր հնարավորություն տալով։

Հոկտեմբերի 16, 13:22
Հ. Թումանյան

Միկրոպլաստիկի մասնիկները ջրում կարող են ինքնաբերաբար առաջացնել թթվածնի ակտիվ ձևեր, այդ թվում՝ հիդրօքսիլ ռադիկալներ։ Նոր լաբորատոր հետազոտությունը բացահայտում է հնարավոր մեխանիզմ, որով պլաստիկի մանր մասնիկները կարող են վնասել կենսաբանական մոլեկուլներն ու բջիջները։

Հոկտեմբերի 11, 22:04
Հ. Թումանյան

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։

Հոկտեմբերի 11, 21:17
Հ. Թումանյան

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։

Հոկտեմբերի 16, 17:03
Հ. Թումանյան

Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։

Սեպտեմբերի 22, 12:47
Հ. Թումանյան

Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։

Սեպտեմբերի 19, 20:24
Հ. Թումանյան

Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։

Հոկտեմբերի 4, 23:46
Հ. Թումանյան

Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն