Միկրոպլաստիկը ջրի հետ շփվելիս քիմիապես ակտիվ մասնիկներ է առաջացնում
Միկրոպլաստիկի մասնիկները ջրում կարող են ինքնաբերաբար առաջացնել թթվածնի ակտիվ ձևեր, այդ թվում՝ հիդրօքսիլ ռադիկալներ։ Նոր լաբորատոր հետազոտությունը բացահայտում է հնարավոր մեխանիզմ, որով պլաստիկի մանր մասնիկները կարող են վնասել կենսաբանական մոլեկուլներն ու բջիջները։
Կոլումբիայի համալսարանի և Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանի հետազոտողները ցույց են տվել, որ լայնորեն օգտագործվող պլաստիկների մանր մասնիկների մակերեսը ջրում քիմիապես անգործուն չէ։ Աշխատանքը հոկտեմբերի 14-ին հրապարակվել է Nature ամսագրում։
Փորձերում ուսումնասիրվել են վեց տեսակի պոլիմերներ՝ պոլիէթիլեն, պոլիպրոպիլեն, պոլիստիրոլ, պոլիվինիլքլորիդ, պոլիէթիլենտերեֆթալատ և պոլիմեթիլմեթակրիլատ։ Թթվածնի ակտիվ ձևերի առաջացումը գրանցվել է բոլոր վեց տեսակի դեպքում, սակայն ակտիվության ուժգնությունը տարբեր է եղել։ Ռեակցիաներն ընթացել են առանց լուսային ճառագայթման կամ հավելյալ քիմիական օքսիդիչի։
Սա չի հակասում խոշոր պլաստիկե իրերի համեմատական քիմիական կայունությանը։ Մանրացման հետ մեծանում է նյութի մակերեսի և ծավալի հարաբերակցությունը, ուստի ջրի հետ շփման սահմանում ընթացող գործընթացները կարող են ավելի մեծ դեր ստանալ։ Հետազոտողները հենց այդ սահմանային շերտում են հայտնաբերել ռադիկալների առաջացման ազդանշանը՝ կիրառելով լյումինեսցենտային ցուցիչ և մանրադիտակային դիտարկումներ։
Համակարգչային հաշվարկների համաձայն՝ պոլիմերի մակերեսի մոտ փոխվում են ջրի ու իոնների փոխազդեցությունները։ Դա կարող է նպաստել հիդրօքսիդ իոնների՝ էլեկտրոն կորցնելուն և խիստ ռեակցունակ հիդրօքսիլ ռադիկալների առաջացմանը։ Ավելի ջրավանող մակերեսներն ընդհանուր առմամբ ավելի բարձր ակտիվություն են ցուցաբերել։
Բերքլիի համալսարանը հոկտեմբերի 15-ի հաղորդագրությամբ պարզաբանում է, որ փորձարարական աշխատանքում արձանագրվել են նաև սպիտակուցների կուտակում և բջիջների քայքայում։ Հեղինակների մեկնաբանությամբ՝ մակերեսին ընթացող օքսիդացման ռեակցիաները կարող են օգնել բացատրել միկրոպլաստիկի կենսաբանական ազդեցություններից մի քանիսը։
Արդյունքը մարդու մոտ որևէ կոնկրետ հիվանդության պատճառի կլինիկական ապացույց չէ։ Այս աշխատանքից չի հետևում, թե առօրյա միջավայրում միկրոպլաստիկի որ քանակությունն է վտանգավոր կամ նույն գործընթացներն ինչ ուժգնությամբ են ընթանում մարդու օրգանիզմում։ Դրա համար անհրաժեշտ են առանձին հետազոտություններ։
Գիտնականների գնահատմամբ՝ նոր տվյալները կարող են օգտակար լինել նաև նյութերի նախագծման համար։ Պլաստիկների միայն բաղադրությունը գնահատելուց բացի՝ հնարավոր կլինի ուսումնասիրել, թե մակերեսի որ հատկություններն են ուժեղացնում ջրի հետ անցանկալի ռեակցիաները և ինչպես կարելի է դրանք թուլացնել։
Telegram 
Facebook 
Google News Բջջային մշակույթների և մկների վրա կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ cGAS սպիտակուցի կորուստը մեծացնում է բջիջներում խոլեստերինի կուտակումը և նպաստում ուռուցքի աճին։ Աշխատանքը բացահայտում է այս իմունային սպիտակուցի ևս մեկ գործառույթ՝ բջջակորիզում գեների ակտիվության կարգավորումը։
ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները նոյեմբերի 10–11-ին Աբու Դաբիում աշխատանքային բանակցություններ կանցկացնեն։ Այդ մասին նոյեմբերի 2-ին հայտարարել է ԱՄՆ հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆը՝ նշելով, որ օրակարգում կլինեն հետպատերազմյան անվտանգության պայմանավորվածություններն ու պատերազմի ավարտին ուղղված քայլերը։
Չինաստանի և Ֆիլիպինների արտգործնախարարները նոյեմբերի 3-ի հեռախոսազրույցում պայմանավորվել են պահպանել դիվանագիտական կապը։ Հարավչինական ծովում կողմերի հավակնությունները շարունակում են բախվել, իսկ վեճի կարգավորման նոր համաձայնության մասին չի հայտարարվել։
Հարավկորեական DAPA գործակալությունը հայտնել է ծովային հետևակի MAH հարվածային ուղղաթիռի մշակման ավարտի մասին։ Սերիական արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2027 թվականին՝ սպառազինության, նավերից շահագործման և շրջակա միջավայրի ազդեցության փորձարկումներից հետո։
Binance կրիպտոարժութային բորսան հայտարարել է, որ կիբերհարձակման հետևանքները վերացնելու համար իր միջոցներից պահուստավորել է ավելի քան 6,34 միլիարդ դոլար։ Ընկերության նախնական գնահատմամբ՝ միջադեպի ընդհանուր վնասը մոտ 6,3 միլիարդ դոլար է։ Բորսան խոստացել է ամբողջությամբ ծածկել օգտատերերի կորուստները։
Շվեդիայի 10 հիվանդանոցի կոյուղաջրերի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հակաբիոտիկների մնացորդները նպաստում են դեղակայուն բակտերիաների գերակշռմանը։ Գիտնականներն այդ ազդեցությունը հիմնականում կապել են ցիպրոֆլոքսացինի և ցեֆոտաքսիմի հետ։
Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։
Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Դավիթ Սանամյանն ազատվել է Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի տեղակալի պաշտոնից։ Հոկտեմբերի 5-ի որոշման մեջ պաշտոնանկության պատճառը չի նշվում։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները