2

Պունչակ Ջայայի սառցադաշտերից մնացել են սառույցի փոքր հատվածներ

ՆԱՍԱ-ի հրապարակած արբանյակային նոր կադրում Ինդոնեզիայի Պունչակ Ջայա լեռան սառցադաշտերի տեղում երևում են սառույցի առանձին հատվածներ։ Դրանք այնքան են բարակել ու մասնատվել, որ այլևս չեն շարժվում սեփական ծանրության տակ։

Պունչակ Ջայայի մոտ բաց կապույտով երևում են սառույցի մնացած հատվածները, շագանակագույնով՝ մերկ ապարը
Պունչակ Ջայայի սառույցի մնացորդները՝ 2026 թ. հոկտեմբերի 19-ի պայմանական գույներով արբանյակային կադրում / © Lauren Dauphin, NASA Earth Observatory (Landsat 9, USGS)

ՆԱՍԱ-ի Երկրի դիտարանը նոյեմբերի 16-ին հրապարակել է Պունչակ Ջայայի երկու արբանյակային պատկեր՝ 1988 թվականի նոյեմբերի 3-ի և 2026 թվականի հոկտեմբերի 19-ի։ Հին կադրում Սուդիրման լեռնաշղթայի մի քանի կատարներ ծածկված են սառույցով, իսկ նորում դրանց մեծ մասում մերկ ապար է երևում։ Պայմանական գույներով պատկերներում սառույցը բաց կապույտ է, ապարը՝ շագանակագույն։

Պունչակ Ջայան Նոր Գվինեա կղզու ինդոնեզական հատվածում է։ Հասարակածին մոտ այս լեռնաշղթայում սառույցը երկար ժամանակ պահպանվել է ամբողջ տարին։ Ինդոնեզիայի օդերևութաբանության, կլիմայագիտության և երկրաֆիզիկայի գործակալության մասնագետ Դոնալդի Պերմանայի տվյալներով՝ 1988-ին սառցադաշտերը զբաղեցնում էին մոտ 4,31 քառակուսի կիլոմետր։ 2025-ի սեպտեմբերին մնացել էր մոտ 0,09 քառակուսի կիլոմետր՝ նախկին մակերեսի մոտ երկու տոկոսը։

Սառույցը ոչ միայն նահանջել է, այլև բարակել։ Արևելյան Նորթուոլի հիմնական չափման կետում դրա հաստությունը 2010-ին 32 մետր էր, իսկ 2023-ին՝ 4 մետր։ 2024-ի նոյեմբերին այդ կետում սառույց չէր մնացել։

Պապուայի սառցադաշտերի մասին 2026-ին հրապարակված ուսումնասիրության հեղինակները Լանդսատի պատկերներով հաշվարկել են, որ 1980–2024 թվականներին Պունչակ Ջայայի սառցածածկույթի մակերեսը կրճատվել է մոտ 97 տոկոսով։ Հոկտեմբերի նոր կադրում երևում է, թե ինչպես են մնացած հատվածներն իրարից բաժանվել մերկացած ժայռերով։

Սառցադաշտը շարժվում է սեփական ծանրության տակ, եթե սառույցի շերտը բավականաչափ հաստ է։ Մասնատված սառույցն ավելի շատ բաց եզրեր ունի, որտեղից հալքը կարող է շարունակվել։ Լեռան վրա դեռ ձյուն է տեղում, բայց մերկ ապարների վրա այն այնքան երկար չի մնում, որ նոր սառույց կուտակվի։

Արբանյակային կադրը ցույց է տալիս, թե որտեղ է սառույց մնացել։ Դրա ներկայիս մակերեսը գնահատելու համար դեկտեմբերին նախատեսվում է օդային հետազոտություն, հայտնել է Պերմանան։

Տեքստում վրիպա՞կ եք գտել։ Նշեք հատվածը և սեղմեք Ctrl (Cmd) + Enter։
Հետևեք մեզ Telegram-ում, Facebook-ում և Google News-ում

Հանրաճանաչ

Նոյեմբերի 14, 17:08
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերը նոյեմբերի 13-ին հայտնել են, որ B-21 Raider ռմբակոծիչի փորձանմուշից թռիչքի ընթացքում փորձնական զինամթերք են բաց թողել։ Գերատեսչությունը չի հրապարակել փորձարկման ճշգրիտ օրը կամ զինամթերքի տեսակը։

Նոյեմբերի 14, 08:11
Հ. Թումանյան

Հարավային Աֆրիկայի Արևելյան Քեյփ նահանգում գտնված գանգն ու կմախքի մյուս ոսկորները պատկանել են գիտությանը մինչ այդ անհայտ դինոզավրի։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ առանձնյակը կշռել է մոտ 400 կիլոգրամ, թեև դեռ ակտիվորեն աճում էր։

Նոյեմբերի 14, 11:03
Հ. Թումանյան

Ֆրանսիայում կառուցված «Նեարխոս» ֆրեգատը նոյեմբերի 13-ին առաջին նավարկությունն է սկսել Հունաստանի դրոշի ներքո։ Հունաստանի ռազմածովային ուժերը նավը պաշտոնապես ընդունել էին հոկտեմբերի 30-ին։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 19:04
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

Նոյեմբերի 13, 08:05
Հ. Թումանյան

Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։

Նոյեմբերի 13, 10:03
Հ. Թումանյան

Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։

Նոյեմբերի 13, 19:04
Հ. Թումանյան

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։

[miniorange_social_login]

Մեկնաբանություններ

Գրել մեկնաբանություն