Գրենլանդիան և Անտարկտիդան կորցրել են 11,3 տրիլիոն տոննա սառույց
1979–2023 թվականներին Գրենլանդիայի և Անտարկտիդայի սառցածածկույթները միասին կորցրել են մոտ 11,3 տրիլիոն տոննա սառույց։ Այդ կորուստը համաշխարհային ծովի մակարդակը բարձրացրել է 3,14 սանտիմետրով, ընդ որում՝ հիմնական դերը խաղացել է սառույցի արագացող հոսքը դեպի օվկիանոս։
Գնահատականը պատրաստել է IMBIE միջազգային գիտական խումբը՝ ESA-ի և NASA-ի աջակցությամբ։ Աշխատանքը սեպտեմբերի 16-ին հրապարակվել է Scientific Data ամսագրում։ Հետազոտողները համադրել են 27 արբանյակային առաքելությունների տվյալների վրա հիմնված 42 անկախ գնահատական։
Տարբեր գործիքներ սառույցի փոփոխությունը չափում են տարբեր եղանակներով. մի մասը հետևում է մակերևույթի բարձրությանը, մյուսները՝ Երկրի ձգողական դաշտին կամ սառցադաշտերի շարժման արագությանը։ Թիմը համադրելի է դարձրել այդ չափումները՝ հաշվի առնելով մեթոդների տարբերություններն ու անորոշությունները։ Գրենլանդիայի տվյալաշարը սկսվում է 1972-ից, Անտարկտիդայինը՝ 1979-ից, իսկ ընդհանուր կորուստը հաշվարկվել է երկուսի համար համընկնող ժամանակահատվածում։
Ծովի մակարդակի աճի նշված 3,14 սանտիմետրից 1,81 սանտիմետրը բաժին է ընկնում Գրենլանդիային, 1,33-ը՝ Անտարկտիդային։ Սա միայն այդ երկու սառցածածկույթների ներդրումն է, ոչ թե նշված տարիներին համաշխարհային ծովի մակարդակի ամբողջ բարձրացումը։
Ըստ ESA-ի ամփոփման՝ համատեղ զուտ կորստի մոտ 84 տոկոսը կապված է սառցադաշտերի դինամիկ փոփոխությունների հետ. դրանք ավելի արագ են սառույց տեղափոխել դեպի օվկիանոս։ Մնացած մասը պայմանավորված է մակերևույթին սառույցի կուտակման ու կորստի հավասարակշռության փոփոխությամբ։ Հետևաբար ամբողջ կորուստը պարզապես մակերևութային հալոցք անվանելը ճշգրիտ չէ։
2020–2023 թվականներին ընդհանուր կորուստը դանդաղել է։ Արևելյան Անտարկտիդայում առատ ձյունը մասամբ փոխհատուցել է այլ շրջանների կորուստները, իսկ Գրենլանդիայում համեմատաբար մեղմ ամառները նվազեցրել են մակերևութային հալոցքը։ Սակայն երկու սառցածածկույթները շարունակում են զուտ սառույց կորցնել. կարճատև դանդաղումը երկարաժամկետ միտման շրջադարձ չի նշանակում։
Հաշվարկները ներառում են չափումների և մոդելների անորոշությունները։ Ուսումնասիրության նպատակը անցյալի փոփոխությունների համահունչ պատկերը ստանալն է, որը հետագայում կօգնի ստուգել ծովի մակարդակի կանխատեսման մոդելները։ Ստացված կորուստը չի կարելի ուղղակի նույն արագությամբ տարածել հաջորդ տասնամյակների վրա։
Telegram 
Facebook 
Google News NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։
Ֆիզիկոսների տեսական հաշվարկները ցույց են տվել, որ լույսի քվանտային տատանումները կարող են փոխել ատոմներից արձակվող էլեկտրոնների ազդանշանը։ Այդ փոփոխությունը չափման մեջ կարող է երևալ որպես մի քանի տասնյակ ատտովայրկյանի լրացուցիչ ուշացում՝ լույսի հատկությունները հետազոտելու նոր հնարավորություն տալով։
Գերմանիայի Հելֆտա թագավորական նստավայրի պեղումներում հայտնաբերվել է X դարի քարե շենք՝ նկուղով և լավ պահպանված մուտքի աստիճաններով։ Դրա նշանակությունը դեռ պարզ չէ․ հնագետները քննարկում են հյուրատան կամ նստավայրի կառավարչի տան վարկածները։
Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը պայմանական թույլտվություն է տվել ամերիկյան Agenus ընկերության Botvymo և Evamplix դեղամիջոցների համատեղ կիրառմանը՝ աղիների քաղցկեղի որոշակի տեսակի բուժման համար։ Ընկերության հաղորդմամբ՝ սա երկու դեղամիջոցների առաջին պաշտոնական գրանցումն է աշխարհում։
Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։
Էկվադորի Ամազոնիայում հայտնաբերված Taczanowskia waska սարդի մարմնի ելուստները սնկային գոյացություններ են հիշեցնում։ Հետազոտողների վարկածով՝ այդ նմանությունը կարող է օգնել նրան խուսափել գիշատիչներից կամ աննկատ որսալ։
Wildberries-ը Հայաստանում գործարկել է WB Taxi տաքսի ծառայությունը։ Առաջին փուլում ծառայությունը վաղ հասանելիության ռեժիմով աշխատում է Երևանում և հասանելի է ընկերության աշխատակիցների ու գործընկերների համար, սակայն նախատեսվում է աստիճանաբար ընդլայնել օգտատերերի շրջանակը։
Lockheed Martin-ը Տեխասի Ֆորտ Ուերթ քաղաքում պաշտոնապես ներկայացրել է Գերմանիայի համար կառուցված առաջին F-35A Lightning II կործանիչը՝ «35+01» համարով։ Ինքնաթիռն իր առաջին թռիչքն իրականացրել էր սեպտեմբերի 8-ին։ Գերմանիան ընդհանուր առմամբ պատվիրել է 35 F-35A, որոնք աստիճանաբար փոխարինելու են երկրի հնացող Tornado ինքնաթիռներին։
Մի ինքնաթիռի հետևում երկար սպիտակ գիծ է ձգվում, իսկ մյուսի հետևում երկինքը մնում է պարզ։ Այս տարբերությունը պայմանավորված է օդի վիճակով և շարժիչների աշխատանքով, ոչ թե ինքնին ապացուցում է «թունավոր նյութերի ցրում»։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
Վերջին մեկնաբանությունները