Պարտադիր կրթության լրացուցիչ տարին կապել են դեմենցիայի ավելի քիչ դեպքերի հետ
Բրիտանիայում դպրոցից հեռանալու նվազագույն տարիքը 15-ից 16 բարձրացրած բարեփոխման ազդեցությունը տեսանելի է եղել տասնամյակներ անց։ Նոր ուսումնասիրության համաձայն՝ լրացուցիչ կրթությունը նվազեցրել է Ալցհայմերի հիվանդության և հարակից դեմենցիաների ախտորոշումների հավանականությունը, սակայն ազդեցության ճշգրիտ չափը դեռ անորոշ է։
Հարավային Կալիֆոռնիայի, Վիսկոնսին–Մեդիսոնի և Միչիգանի համալսարանների հետազոտողները գնահատել են Անգլիայում, Շոտլանդիայում և Ուելսում 1972 թվականին ընդունված դպրոցական բարեփոխման երկարաժամկետ ազդեցությունը։ Աշխատանքը հոկտեմբերի 23-ին հրապարակվել է PNAS հանդեսում։ Նույն օրը արդյունքների և դրանց սահմանափակումների մասին հաղորդել է նաև Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանը։
Բարեփոխումն անսովոր հնարավորություն է տվել տարանջատելու կրթության ազդեցությունն ընտանեկան ու սոցիալական գործոններից։ 1957 թվականի սեպտեմբերի 1-ին և դրանից հետո ծնվածները պարտավոր էին դպրոցում մնալ առնվազն մինչև 16 տարեկանը, մինչդեռ ավելի վաղ ծնվածները կարող էին հեռանալ 15-ում։ Հետազոտողները համեմատել են այդ շեմի երկու կողմերում ծնված մարդկանց։
Օրենքի փոփոխությունը մինչև 16 տարեկանը դպրոցում մնացածների մասնաբաժինն ավելացրել է մոտ 14 տոկոսային կետով։ Թիմն օգտագործել է UK Biobank-ի տվյալները, այդ թվում՝ ավելի քան 100 հազար մասնակից ընդգրկող համեմատություններ։ Դեմենցիայի ախտորոշումները որոշվել են հիվանդանոցային գրանցումների, մահվան մատյանների և մասնակիցների հաղորդած բժշկական պատմության հիման վրա։
Մինչև 2022 թվականի դեկտեմբերը հավաքված տվյալներում բարեփոխման ազդեցության տակ հայտնված խմբի մոտ դեմենցիայի կուտակային հաճախականությունն ավելի ցածր է եղել։ Շեմի շուրջ համեմատությամբ տարբերությունը կազմել է մոտ 0,2 տոկոսային կետ։ Հեղինակների գնահատմամբ՝ այս կառուցվածքը պատճառահետևանքային կապի օգտին ավելի ուժեղ ապացույց է տալիս, քան պարզապես տարբեր կրթություն ունեցող մարդկանց համեմատությունը։
Սակայն սա չի նշանակում, որ յուրաքանչյուր լրացուցիչ ուսումնական տարի բոլորի համար նույն չափով է նվազեցնում ռիսկը։ Մեկ տարվա կրթության ազդեցությունը գնահատող առանձին հաշվարկները լայն անորոշության միջակայքեր են տվել։ Հեղինակներն ընդգծում են, որ վստահորեն գնահատում են ազդեցության ուղղությունը, իսկ ճշգրիտ չափը որոշելու համար դեպքերը դեռ քիչ են։
Կրթությունը կարող էր ազդել հետագա աշխատանքի, եկամտի, մտավոր ակտիվության և առողջական պայմանների միջոցով։ Բարեփոխման ենթարկվածների շրջանում ուսումնասիրությունը նաև արձանագրել է եկամտի աճ և ինսուլտի կամ սրտամկանի ինֆարկտի ավելի քիչ դեպքեր։ Սակայն տվյալները թույլ չեն տալիս որոշել՝ այս ուղիներից որն է բացատրում դեմենցիայի նվազումը։
Արդյունքները վերաբերում են կոնկրետ բրիտանական բարեփոխմանը և դրա ազդեցությունը կրած մարդկանց։ UK Biobank-ի մասնակիցները միջինում ավելի առողջ ու բարեկեցիկ են, քան ընդհանուր բնակչությունը, իսկ ուսումնասիրված սերունդները դեռ համեմատաբար երիտասարդ են. բարեփոխման առաջին սերունդը 2022-ին մոտ 65 տարեկան էր։ Հետագա դիտարկումները պետք է ցույց տան՝ տարբերությունը պահպանվո՞ւմ է ավելի մեծ տարիքում։
Telegram 
Facebook 
Google News Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
Ամերիկյան Kraus Hamdani Aerospace ընկերությունը նոյեմբերի 12-ին հայտնել է, որ ԱՄՆ բանակն իր գնումների ծրագրերից մեկի համար ընտրել է K1000ULE էլեկտրական անօդաչու թռչող սարքը։ Ընկերությունը չի հրապարակել պատվերի ծավալը կամ մատակարարման ժամկետները։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։
Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը նոյեմբերի 12-ին բաց հասանելիությամբ հրապարակել է «Էվկլիդ» տիեզերական աստղադիտակի մոտ 13 ամսվա դիտումների տվյալները։ Դրանք աստղագետներին կօգնեն կազմել Տիեզերքի եռաչափ քարտեզ և ուսումնասիրել մութ նյութի բաշխումը։
Մեծ Բրիտանիայի իրական համախառն ներքին արդյունքը հուլիսից սեպտեմբեր աճել է 0,7 տոկոսով՝ նախորդ եռամսյակի 0,5 տոկոսի դիմաց։ Աճի հիմնական աղբյուրը ծառայությունների ոլորտն էր։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կկրկնապատկի Մեքսիկայից ներմուծվող ապրանքների մաքսատուրքերը, եթե Մեխիկոն չկանգնեցնի դեպի ԱՄՆ շարժվող միգրանտների խմբերին։ Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի խոսքով՝ 2025 թվականի հունվարից ի վեր այդպիսի որևէ խումբ չի հասել ԱՄՆ-ի սահմանին։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
