Արկտիկայի սառույցում գտել են Մոնտանայի պղնձաձուլարանի հին արտանետումների հետքերը
Արկտիկայից վերցված սառցանմուշները ցույց են տվել, որ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Մոնտանայի Անակոնդայի պղնձաձուլարանի արտանետումները հասել են Գրենլանդիա։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ գործարանից տարածված մկնդեղն ու կապարն աղտոտել են Հյուսիսային Ամերիկայի զգալի մասը։
Ջոզեֆ Մաքքոնելի և Նաթան Չելմանի ղեկավարած խումբն ուսումնասիրության արդյունքները նոյեմբերի 10-ին հրապարակել է «Nature Sustainability» ամսագրում։ Գիտնականները վերլուծել են Գրենլանդիայից, Կանադայի հյուսիսից և Ռուսաստանի արկտիկական շրջաններից վերցված տասը սառցե միջուկ։
Ամեն տարի կուտակվող ձյունը սառույցի մեջ պահպանում է օդից նստած մասնիկները։ Այդ շերտերը համեմատելով՝ հետազոտողները վերականգնել են աղտոտման պատմությունը։ Նմուշներում 1884–1918 թվականներին մկնդեղի և այլ թունավոր տարրերի մակարդակն աճել է մինչև 15 անգամ։
Աղտոտման հիմնական աղբյուրը պարզելու համար հեղինակները համադրել են կապարի իզոտոպային կազմը, Մոնտանայում պղնձի արտադրության պատմական տվյալները և մթնոլորտում մասնիկների տարածման մոդելը։ Արդյունքները մատնանշել են Անակոնդան, որն այդ տարիներին աշխարհի խոշորագույն պղնձարտադրողներից էր։
Արտադրության բարձրակետին՝ մոտ երկու տասնամյակ, գործարանը, ըստ հեղինակների հաշվարկների, տարեկան արտանետել է մոտ 11 հազար տոննա մկնդեղ և 4,4 հազար տոննա կապար։ Քամիները մասնիկների մի մասը հասցրել են Արկտիկա, որտեղ դրանք տեղումների հետ նստել են ձյան վրա։
Հետազոտողները նաև գնահատել են, որ ծխագազերից մասնիկներ որսացող էլեկտրական զտիչների տեղադրումից հետո այդ արտանետումները նվազել են 65 տոկոսով։ Առողջության հետևանքների գնահատականը հիմնված է օդում աղտոտիչների հաշվարկված մակարդակների և համաճարակաբանական տվյալների վրա։ Այն չի տալիս կոնկրետ մարդկանց մոտ հիվանդության հաստատված դեպքերի թիվը։
Telegram 
Facebook 
Google News Կլիմայական մոդելների համաձայն՝ այս դարում շոգի որոշ ալիքներ կարող են գերազանցել վերջին տարիների ռեկորդները նույնիսկ ցածր արտանետումների դեպքում։ Բարձր արտանետումների սցենարներում որոշ շրջաններում ծայրահեղ շոգը կարող է ամիսներ տևել։
Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։
Մեծ յոթնյակի երկրների արտգործնախարարները նոյեմբերի 9-ին և 10-ին հանդիպում են Փարիզում։ Օրակարգում են Ուկրաինային տրամադրվող օգնությունը, Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը և էներգամատակարարման անվտանգությունը։
Կլիմայական մոդելների համաձայն՝ այս դարում շոգի որոշ ալիքներ կարող են գերազանցել վերջին տարիների ռեկորդները նույնիսկ ցածր արտանետումների դեպքում։ Բարձր արտանետումների սցենարներում որոշ շրջաններում ծայրահեղ շոգը կարող է ամիսներ տևել։
Ֆրանսիան պատրաստվում է MBDA ընկերությունից պատվիրել ծովային բազավորման MdCN թևավոր հրթիռի նոր՝ Mk2 տարբերակը։ Առաջին մատակարարումները նախատեսված են 2030 թվականին։
Չիկագոյի համալսարանի Hyde Park Labs կենտրոնում սկսել է աշխատել IBM-ի՝ Իլինոյս նահանգում տեղակայված առաջին քվանտային համակարգիչը։ Այն նախատեսված է քվանտային ալգորիթմներ մշակելու և իրական սարքի վրա փորձարկելու համար։
Tesla-ն ներկայացրել է նոր սերնդի Roadster-ը, որը կարողանում է կարճ ժամանակով օդ բարձրանալ, պտույտ կատարել և վայրէջք կատարել անիվների վրա։ Ընկերության հայտարարությամբ՝ մեքենան 0-ից մինչև 97 կմ/ժ արագացել է 0,81 վայրկյանում, իսկ արտադրությունը նախատեսվում է սկսել 2028-ին։
Գիտնականներն ուսումնասիրել են Սուրբ Հեղինե կղզում ապրող Ջոնաթան հսկա կրիայի գենոմն ու գեների ակտիվությունը կարգավորող քիմիական նշումները։ Ըստ գնահատականների՝ 194 տարեկան կենդանու մոտ հայտնաբերված որոշ առանձնահատկություններ կարող են առնչվել նրա երկարակեցությանը, սակայն այդ կապը դեռ ապացուցված չէ։
NASA-ի Parker Solar Probe սարքի տվյալներով գիտնականները պարզել են, որ արևային քամու մագնիսական տատանումների պտույտի ուղղությունը փոխվում է՝ կախված դիտարկվող մասշտաբից։ Արդյունքն օգնում է հասկանալ տիեզերական պլազմայի տուրբուլենտ վարքը և կարող է օգտակար լինել տիեզերական եղանակի մոդելավորման համար։
Դուք փորձել եք գրել արգելված արտահայտություն կամ արգելափակվել եք հաճախակի խախտումների պատճառով։
Հասկացա
Ձեր մեկնաբանությունում ինչ-որ բան կասկածելի է թվացել, ուստի հրապարակումից առաջ այն կանցնի մոդերացիա։
Հասկացա
Մենք անպայման կստուգենք մեկնաբանությունը և
անհրաժեշտության դեպքում միջոցներ կձեռնարկենք։
Կայքի կանոնների խախտումների պատճառով ձեր հաշվի նկատմամբ սահմանափակումներ են կիրառվել։ Եթե սա սխալ է, գրեք մեզ։
Հասկացա
Մեր զտիչները ձեր գործողություններում նկատել են արհեստական ակտիվության նշաններ։ Մի փոքր ընդմիջեք և վերադարձեք ավելի ուշ։
Հասկացա
